1 september
Zmeu
Mijn liefste vriend Zmeu is dood. Hij is gisteren aangereden door een vrachtwagen voor het huis. Hij was de liefste (met zijn broertje), meest sociale en creatieve kat die ik ooit heb gekend, en de grappigste. Ik zal de komende dagen dus wat minder hier schrijven. Deze foto was vorige week met de honden, hij was heel goed bevriend met Kami (en kon ook goed opschieten met konijn Hamid en de cavia's). Ze sliepen elke nacht samen op het bed, hij sliep in mijn armen. Hier is de reeks foto's met zijn lieve broertje Miez, die nu alleen verder moet. We weten nog niet hoe dat moet.
31 augustus
Kleine passagier
Deze persoon zat op de weg ver van water dus we hebben hen een lift gegeven naar de dichtstbijzijnde sloot.
30 augustus
Mijn favoriete zwam is er weer
Ditmaal aan de andere kant van de stam. Hen begint het seizoen felgekleurd en wordt in de winter wit.
29 augustus
Onderweg
Er liep een kalfje over het fietspad naast de weg. Ik had na meerdere files door google maps een alternatieve route aangeboden gekregen – vijf minuten langer, maar zonder opstoppingen – en die geaccepteerd, ook al zou ik dan een paar minuten te laat aankomen. Ik had een halfuur speling. Maar toen we over een provinciale weg reden, zag ik het kalfje. Eerst dacht ik: wat doet die hond daar, is het een bouvier? Maar ik zag algauw dat het een kalfje was, heel klein nog, zwart, met krullend haar. Ik gaf richting aan en remde af, en reed het fietspad op. Voor me was een andere auto gestopt, de twee mannen die met fietsen achterop onderweg waren, waren al uitgestapt. Het was duidelijk waar het kalfje heen moest, een veld met koeien en kalfjes, dus we bewogen haar in de juiste richting. Toen ze uit de gevarenzone was, ben ik weer in de auto gestapt; de mannen hadden het onder controle (pas later dacht ik: had ik haar mee moeten nemen?).
Bij het festival waren de parkeerplekken vol en ik kwam uiteindelijk precies op tijd voor mijn eigen optreden aan, ik zou als eerste een paar gedichten voorlezen. Kami moest eigenlijk nog een beetje acclimatiseren en hij vond het ook niet heel prettig dat alle ogen op hem gericht waren, maar we kwamen er goed uit samen. Het festival – Het park vertelt – bleek een heel sympathiek groot buurtfestival in een park te zijn in Oosterbeek, met veel aandacht voor kunst, natuur en sociale thema’s. Het tweede optreden sloot daarbij aan, dat ging over spreken voor en met de natuur, aan de hand van een project over de Renkumse beek. Ik ging in gesprek met Mohammed Benzakour. Kami was meer op zijn gemak en vond tijdens het optreden een leuke vriend, een poedelvariatie. Na het gesprek had ik even tijd om backstage een kop thee te drinken – de backstage was in twee partytenten – en toen was het alweer tijd voor het derde optreden, weer met gedichten, op het grote podium in het midden van het park. Na afloop ging het regenen. Ik signeerde een paar boeken, duidelijk in de schaduw van Hans Dorrestijn, die grote witte sneakers droeg en vriendelijk met de personen aan de andere kant van de tafel converseerde. Kami maakte nog een paar vrienden, allemaal met krullen, en daarna reden we weer naar huis.
Het was nog steeds druk op de weg, Kami bleef een tijdje zitten om uit het raam te kijken, en rolde zich daarna op als een vosje om even te slapen.
28 augustus
Lintje
Ik ben tegen lintjes en alle andere koninklijke uitingen, maar was toch ontroerd toen ik las dat Anil van der Zee een lintje heeft gekregen van burgemeester Halsema. Anil is aan bed gebonden door ernstige ME en zet zich al jaren in voor medepatiënten. Hij is heel sterk, grappig, bescheiden en vooral noodzakelijk kritisch (onder andere over beleid dat gebaseerd is op achterhaalde medische ideeën en andere vormen van discriminatie). Op zijn social mediapagina's kun je heel veel informatie vinden, en een inkijkje in het leven van iemand die bijna niets kan en toch volhoudt. Ik vind het ook heel gaaf en ontroerend dat er een mooi stuk over hem op de website van de NOS staat, hier. En ik hoop dat het iedereen doet stilstaan bij de anderen in donkere kamers die liggen te wachten op onderzoek en zorg.
27 augustus
Kusama dood
Ze is wel 97 geworden. In The Guardian staat een mooie necrologie en in de NRC ook. Ik doe vandaag iets met stippen aan.
27 augustus
Euthanasie bij long covid
Eenvandaag besteedt vandaag aandacht aan euthanasie bij longcovidpatiënten. Je kunt het verhaal van Kelvin Latta, een van de mensen die euthanasie overweegt, hier lezen. Het is heel belangrijk dat hier meer aandacht voor komt, het laat zien hoe ondraaglijk het lijden van mensen met ernstige ME is. Zoals Vivienne Matthies-Boon zegt wordt dit lijden versterkt door de maatschappelijke onverschilligheid. We moeten ons echt om deze mensen gaan bekommeren.
26 augustus
Zelf schrijven
In mei was er een kleine literaire rel over Olga Tokarczuk, die op een conferentie had gezegd dat ze AI gebruikt heeft tijdens het schrijven van haar laatste roman. Ze zei ook dat ze na het boek waar ze nu aan werkt geen romans meer wil schrijven omdat die te veel moeite kosten in deze tijd en te weinig opleveren, en alleen nog korte verhalen wil schrijven. Later trok ze de uitspraken in, en zei dat ze AI alleen gebruikte om feiten te controleren (ik weet niet of het daar een goed instrument voor is, maar dat terzijde). Ik werkte vandaag aan Antropofascisme, waar ook een stukje over AI in staat, en moest er weer aan denken. Stel dat Tokarczuk echt met AI samen schrijft, waar zit dan de lol van het schrijven nog in? Schrijven is leven en je schrijft toch niet om een product af te leveren, maar om uit te vinden hoe het leven werkt, wat de moeite waard is, wat je zelf eigenlijk over dingen vindt. Ik vind haar een erg goede schrijver en kan me bijna niet voorstellen dat ze het schrijven zo neoliberaal ervaart. Misschien heeft ze er gewoon even genoeg van, dat zou ik wel begrijpen.
25 augustus
Uit de serie klokken in hotelkamers
24 augustus
Schoenen
Vossen in Canadees park stelen meer dan honderd schoenen van kampeerders. Hier.
24 augustus
Hoe een stervende ster oplost in de kosmos
Hier.
23 augustus
Stoofpeertjes
De buren hebben een boom waar stoofperen aan groeien en dus maakte ik vandaag voor het eerst in mijn leven stoofperen. Het is goed gelukt.
23 augustus
Tand per dag
Vorige keer dat ik in San Francisco was (2005) maakte ik deze website, het is eigenlijk een voorloper van het weblog (dat begon maart 2007, dus is ook alweer bijna twintig jaar oud) (wat een toewijding van ons hè, lezer!). Je kunt op de tanden klikken en op de meeste pagina's ook weer doorklikken naar andere pagina's, er zit van alles in verstopt, foto's en liedjes. Niet alle links werken meer maar wat wil je ook na 21 jaar. Er staan vijf (instrumentele) liedjes op, die kun je zoeken.
22 augustus
De mist boven Nob Hill
Wat hebben we nog te maken met de realiteit? We splitsen ons in tweeën, komen later weer samen met zelf en anderen, voegen en vervoegen ons. We verdwijnen, waaien in vlagen, trekken op, trekken terug. We komen van het water, we maken je onzichtbaar. We bestaan net zo vaak als we worden herhaald, in schrift, in beeld. We delen mede. We keren weder. We zijn steeds ander maar dragen toch een naam. We zijn de realiteit, we zijn echter dan jij, we waren er al, we zullen er zijn. We dragen gedachten, we dragen de pijn. We geven wie wil een gevoel. Zelf wensen we niet, waarom zouden we. Er is geen tijd zonder wij. Nu achterwaarts, wat is nog echt?
21 augustus
Uitkijkpost
21 augustus
Camp Miasma
Om wakker te blijven ging ik naar Teenage Sex and Death at Camp Miasma, een slimme film over hoe films werken en daarnaast een feelgood queer liefdesverhaal met Gillian Anderson (wat wil een mens nog meer). Ik raad deze film aan, het lijkt misschien een horrorfilm maar hij is niet eng.
20 augustus
Huis, dieren
In de NY Times staat een artikel over niet-menselijke dieren die huisdieren hebben. Maar wat ze beschrijven zijn vriendschappen, verstandhoudingen tussen wezens van verschillende soorten, waarin de een voor de ander zorgt of twee/meer wezens voor elkaar zorgen. Niet het systeem van gevangenschap dat mensen hebben opgetuigd. Dus hoewel het op zich interessant onderzoek is naar wie voor wie zorgt en welke vorm gezelligheid kan hebben, wordt het analytisch in een menselijk jasje gegoten. Nou ja, lees zelf maar.
20 augustus
In beeld
20 augustus
Herwaardering van de hippie
Mensen vragen me hoe het gaat met de Amerikanen in deze tijd. Aan A. schreef ik dat ze redelijk gelaten lijken. De mensen die naar het optreden kwamen bekommeren zich om hun buurt, doen aan klimaatactivisme of geven kinderen gratis bijles, onderhouden buurttuinen en ga zo maar door, en verder wachten ze vooral de verkiezingen af. Van taxichauffeurs hoor ik dat alles duurder en slechter wordt ('eerst moest ik zes uur per dag rijden om genoeg te verdienen, nu twaalf'). Als mensen horen dat ik niet uit de VS kom, bieden ze hun excuses aan voor de regering. Maar op straat, in de winkels en de parken en de musea lijkt het verder business as usual. San Francisco is natuurlijk niet representatief voor het hele land: op veel plekken maken hippies de dienst uit, met kleurige panden, die buurttuinen dus, vlaggen, posters en straatkunst. Het is een goed moment om de hippies te herwaarderen, dacht ik steeds. Er is een groter sociaal vangnet dan elders, zo hoorde ik dat daklozen een maandelijkse uitkering kunnen krijgen. Er is gratis yoga en in elke straat wel een buurthuis of plek waar ouderen elkaar kunnen ontmoeten. Taxichauffeur Dhavi (een oudere hippie) vertelde dat ze rondleidingen geeft in het Golden Gate Park, over de jaren zestig. Als mensen de aarde maar ontmoeten, zei ze, dan komt het goed. Ze maakte zich wel zorgen om AI, die zichtbaarder is in het dagelijks leven dan bij ons. Bijna alle posters in bushokjes gaan over digital twins en dat je beter geen mensen kunt aannemen maar AI-bots. Er rijden ook veel zelfrijdende auto's door de stad, soms zonder passagiers, waardoor het lijkt alsof ze auto's zijn die voor hun eigen lol deelnemen aan het verkeer. Dhavi omschreef de huidige politiek als evil, een woord waar ze duidelijk nog aan moest wennen. Ze zou zich het liefst niet bezighouden met politiek, maar nu kon het niet anders. Maar ze had hoop voor de midterms in november. Ik hoop dat die gegrond is.
19 augustus
De oceaan
Bij Sutro Baths, de overblijfselen van een groot binnenzwembad aan de oceaan, zag ik bruinvissen en bruine pelikanen. Op de rotsen net buiten de kust zaten verschillende soorten aalscholvers en op de sequoia's zaten allerlei kleine vogels, zoals gestreepte mussen en vinkachtige types die ik nog moet opzoeken.
Het schijnt dat er coyotes in het park wonen die voor je uit over het pad lopen, zeker als je 's avonds gaat. Nu waren ze er helaas niet.
Maar deze bomen waren er wel, en nog veel meer wezens. Het rook er ook bijzonder, naar voor mij onbekende naaldbomen.
19 augustus
Friet
Gisteravond werd ik geïnterviewd in de bibliotheek hier in San Francisco, samen met Anne Thompson-Melo, de vertaler van Zee Nu/Sea Now. We waren uitgenodigd omdat het Boek van de maand was in de bibliotheek. Ze hadden er een heel programma omheen gebouwd met leesclubs en thema-nieuwsbrieven. Het was een lief en aandachtig publiek, er was een boekhandel met boeken die mensen konden kopen (ze hadden hun best gedaan qua inkoop en bijna al mijn Engelstalige werk lag op de tafel), die waren in mum van tijd uitverkocht. De mensen van de Amerikaanse uitgever (Two Lines Press) hadden toevallig een bijeenkomst waardoor iedereen in de stad was, dus die waren allemaal gekomen. Het is altijd fijn om uitgevers te leren kennen. Na afloop aten we vegan burgers, we zaten in de tuin achter het restaurant en daar liepen behoorlijk wat muizen rond die we friet hebben gevoerd.
18 augustus
Aan de baai
1. Het mist in San Francisco.
2. 'Wanneer ga je weer terug?' vroeg de steward die Nederlands sprak. Helaas hadden we niet dezelfde terugreis.
2. De Uberchauffeur begon meteen nadat ik instapte heel vreemd tegen zijn pols te praten (al rijdend). Ik dacht: a) dit is een religieuze gek b) dit is een acteur die zijn tekst leert of c) hij praat tegen zijn moeder in zijn horloge. Hij keek aardig en open dus ik vermoedde c en dat bleek het ook te zijn. We hadden daarna een lang gesprek over kapitalisme, ongelijkheid, immigratie en zijn moeder. Hij bleek uit Azerbeidzjan te komen en woonde nu drie jaar in de States. Europa was beter, maar hij was hier nu eenmaal. Hij had zijn moeder, zoon en vrouw meegenomen. Zijn moeder wilde terug, ze kon hier niet lopend naar de winkel.
3. Ik ging naar het SF Moma en zag een paar bomen die de kunstwerken naar de kroon staken.
4. Het Moma hier is wel echt de moeite waard en de tijd gedraagt zich prima, kruipt voort, het is nog maar net middag.
5. Respect voor de bomen hier, die zo scheef recht omhoog moeten groeien in de steile straten.
17 augustus
Missen is ook de natuur
Het waren dagen vol dood. Ik gaf de kippen van de buren de afgelopen dagen te eten – Ronja en Pippi – en vond vrijdagochtend een van hen tegenover de pruimenboom, waarschijnlijk vermoord door een marterachtige want haar hoofdje lag aan de andere kant van het pad. Ik heb haar zusje naar haar lichaam laten kijken, maar het werd zo heet, dus ik daarna heb ik haar achter in de tuin begraven. Tijdens de wandeling van zondagochtend maakte Kami een muizensprong en ik dacht nog: een muis is veel sneller, hij zet af en komt neer, maar hij had de muis, die misschien al ziek was, maar nog niet dood, want het lijfje was nog warm. Die middag zag ik bij mijn moeder achter hoe in de binnentuin een tortel een ekster te lijf ging in een boom een paar tuinen verder, maar tevergeefs. De ekster vloog weg met een duivenkind. De tortel bleef nog een tijdje op de tak zitten, zocht, vloog uiteindelijk weg. Mensen zeggen dat dit de natuur is, maar zo is alle dood natuur, en dat maakt het niet minder erg. Ik weet niet goed hoe je kleine dieren moet eren. Over ze schrijven is wel het minste. De muis en de jonge duif kende ik niet. Dat waren gewoon wezens die ook het allerbeste verdiend hadden. Net als de duivenouder die het kind zo dapper verdedigde en hun overige familie en vrienden. De kip kende ik wel, het was een bijzonder vriendelijke en naar mij tamelijk bescheiden persoon. Haar zusje kwam veel meer naar me toe toen ze alleen was, om contact te maken. Er was iets ergs gebeurd, nu is ze alleen. De buren zullen wel nieuwe kippen adopteren. Maar wie altijd samen was met iemand blijft diegene missen, dat is met cavia’s ook zo, en Doris en ik hadden het er laatst nog over dat we Olli zo missen. Dat missen is ook de natuur, maar daar hoor je de mensen die zeggen dat het de natuur is eigenlijk niet over.
16 augustus
Danube
In The Guardian las ik een mooi artikel over de rivier de Danube in Hongarije, waarin de waterstand lager is dan ooit, dat goed laat zien wat er deze zomer met de rivieren (levengevende entiteiten) aan de hand is. Hier.
15 augustus
De schaal van een eiland II
Het nieuwe nummer van Humanimalia is eindelijk uit. Er staat een beeldessay in dat ik maakte als reactie op Scales Political van Sue Donaldson en Will Kymlicka toen ik op het Isle of Mull was in Knockvologan. En ik zag net dat er ook een bespreking in staat van Straying with street dogs. Hier.
14 augustus
Het bomenkantoor in Växjö
Vorige week liepen we langs dit kantoor. Misschien is het een kantoor waar je kunt overleggen met bomen die de bossen in de omgeving vertegenwoordigen. Of een plek waar de bomen zich inleven in de mensen. Of iets heel anders. We hadden helaas geen tijd om naar binnen te gaan en het zag er ook niet heel open uit.
13 augustus
In het pension
12 augustus
Goed nieuws
In The Guardian lees ik dat Britse onderzoekers mini-organen kweken om medicijnen te testen. Dat is betrouwbaarder dan proefdieren gebruiken en voor die proefdieren ook een grote stap vooruit. Hopelijk wordt dit heel snel op grote schaal ingevoerd en verder ontwikkeld en komt er dan eindelijk een einde aan de wrede proefdierindustrie.
11 augustus
Spelen
Omdat Kami heel graag met andere honden speelt, breid ik mijn hondige kennissenkring in rap tempo uit. Het meest populaire ras in mijn omgeving is de labrador. Gisterochtend kwam ik een kleine oudere vrouw tegen met een blonde labrador aan de lange lijn en een ballenwerper. Geroutineerd gooide ze tennisballen in het water, even geroutineerd haalde de hond ze op. Kami wilde met hem spelen, maar hij had geen aandacht voor hem. De vrouw vertelde me dat hij aan de lijn moet zwemmen omdat hij anders het water niet meer uitkomt. 'Vorige keer was ik drie uur bezig.' Kami en ik vonden het indrukwekkend. Een paar dagen geleden ontmoette ik al een labrador die achter speedboten aanging, vanaf de kant dan, en dan ook niet meer voor rede vatbaar was. Er lopen in de buurt ook een paar beagles met gps-trackers en meerdere tuigjes omdat ze achter de konijnen aan gaan. Maar die willen allemaal wel met Kami spelen. En wat buitenlandse honden met wie hij lang rent. Hij vindt kleine hondjes esthetisch heel geslaagd, daar wil hij goed naar kijken. Maar voor het spelen maken uiterlijke kenmerken hem niet uit, dat zit in een bepaalde speelklik. Hij weet trouwens ook honden die normaal niet zo van spelen houden vaak over te halen. En thuis speelt hij verder met Doris, urenlang, bank op bank af.
10 augustus
Variaties gratis te downloaden
De webshop van Uitgeverij HetMoet is gesloten, wat betekent dat Variaties op Aanwezigheid niet meer verkrijgbaar is in gedrukte vorm (voorlopig in elk geval). De pdf is wel gratis te downloaden, hier (ook voorlopig in elk geval).
9 augustus
Jarig en niet jarig
Vandaag zou mijn vader 84 geworden zijn. Hij viert het zelf niet mee, maar we denken aan hem en kijken met zijn ogen.
8 augustus
Stilstaan bij
Vandaag is het Severe ME Day, oftewel een dag om stil te staan bij mensen die ernstig ziek zijn door ME (zoals een deel van de mensen dat long covid kreeg na de pandemie). Je kunt op de ME-pedia lezen wat dat inhoudt, en op diezelfde site veel meer informatie over de ziekte vinden.
7 augustus
Het begin van een verhaal
Onderweg zie ik allerlei verhalen beginnen:
Op het wc-gebouw aan de Duitse snelweg staat in grote rode letters GOD IS DEAD.
Tegen de muur van de kamer in het gasthuis leunt een ladder met vier sporten, tot halverwege, hij gaat nergens naartoe.
In de berm van de snelweg staat een jonge ree te grazen.
Even verderop langs dezelfde snelweg (in Denemarken) nestelen zwaluwen achter de antivogelpinnen in de overkapping van een wegrestaurant.
De pensionhouder in Högsby vertelde dat hij op Erraid geweest is, het getijdeneiland bij Mull waar ik vorig jaar een dag doorbracht om te helpen de schapen op te halen voor hun wormen- en tekenbehandeling.
In Duitsland zoeken de schapen schaduw onder zonnepanelen.
In Denemarken regende het.
Ochtendzon, middagzon, avondzon.
6 augustus
Ode aan de snelwegbomen
Lieve snelwegbomen, jullie zijn met zovelen, staan in kou en hitte, regen en zon, wind en stilte, nacht en dag, seizoen na seizoen naast de wegen om te helpen met zuurstof en uitzicht en goedheid en tegenwicht, en blaadjes, en schaduw, en schors. Het is jullie leven, en het onze, dat voorbijgaat.
5 augustus
We leren de vroege ochtend goed kennen
4 augustus
Arme Odysseus
Wat is The Odyssey een erge film. Ik had al verwacht dat het erg zou zijn, maar het was nog veel erger. Penelope is een met veel overtollige adem pratende huisvrouw die niet zou misstaan in The Bold and the Beautiful in plaats van iemand met een innerlijk leven en actorschap, Odysseus is een vechtgrage maniak met in plaats van de spitsvondigheid die hem kenmerkt een baard die zijn wijsheid moet uitbeelden, Tiresias is een bordkartonnen Suffe Oude Man zonder listigheid of inzicht (wat de clou van dit personage is), de schoonheid van de verhalen is verdwenen in een mengelmoes van zand, lawaai, grote groepen hijgende mannen met veel spieren en gevechten tussen die hijgende mannen. Alle mooie stukjes missen, van de Sirenen horen we niks, het is alleen maar zielig en naar hoe het met de Cycloop gaat, de enige die een beetje door de beugel kan is Circe omdat ze de koppen van mannen heel mooi in varkenshoofden masseert, maar de seks tussen haar en Odysseus die echt uitmaakt voor dit verhaal is verdwenen waardoor ook dit een random ontmoeting is in een serie platgeslagen random ontmoetingen. Het geheel is sowieso overgoten met een heteroseksuele conservatieve patriarchale saus waar G.I. Joe jaloers op zou zijn (terwijl de Grieken juist zo’n rijk begrippenkader hebben voor soorten vriendschap en andere relaties en bovendien een biseksuele standaard hadden). Als je een actiefilm wil zien zijn er veel betere keuzes. Lees hiervan liever het verhaal nog eens.
4 augustus
Kami's staart
3 augustus
Tentoontips
Vandaag zag ik Godsworth van Jesse Darling in de Oude Kerk in Amsterdam en Judy Chicago in het Joods Museum in dezelfde plaats. Als je in de buurt bent en een paar uur over hebt zijn beide tentoonstellingen de moeite waard. Darling maakt van het binnenste van de kerk een bouwplaats met veel zand en takken in ijzeren constructies en dat is eigenlijk heel logisch. Het is de tijd van na de ecopolitieke ramp (of beter gezegd: tussen rampen) en tegelijk is het het afbreken en opbouwen waar we als mensen de hele tijd mee bezig zijn, van religie en cultuur en alles wat we naar onze hand kunnen zetten en niet naar onze hand kunnen zetten. Het werkt echt goed in de ruimte, ik zag daar een paar jaar geleden Meredith Monk maar die kon niet op tegen het gebouw. Van Chicago zijn vooral tekeningen en schilderijen te zien, en werk waarop ze gekleurde rook in natuurgebieden laat stromen. Qua beelden neigt het regelmatig naar kitsch, en zoals anderen schreven zou een dialoog met het werk van kaersenhout en andere kunstenaars die terecht kritisch zijn over wit feminisme het inhoudelijk veel interessanter hebben gemaakt, maar tegelijk heeft ze wel iets verschoven en laat de tentoonstelling zien hoe moeilijk dat verschuiven is (en dat kun je in je hoofd naar andere takken van strijd vertalen). Ik heb er ook om gelachen.
3 augustus
Klimaatbranden
Er staat vandaag een goede column van Carolina Trujillo in de krant, over de tenenkrommende verslaggeving omtrent de bosbranden in Europa, hier. Als aanvulling: de dierlijke slachtoffers ervan worden ook vrijwel nergens genoemd, en de link met de vee-industrie - een van de meest vervuilende industrieën wereldwijd - wordt al helemaal niet gelegd.
2 augustus
O o o o o o
1 augustus
De hele dag samen spelen
1 augustus
Vieren en opeisen
In de NRC lees ik over de Canal Parade: 'Langs de grachten staat het rijendik met uitgedoste feestgangers van over de hele wereld, die hun seksuele en genderidentiteit vieren, of (dagjes)mensen die simpelweg op het kleurrijke feest af zijn gekomen.' Maar je viert echt niet je genderidentiteit of seksuele identiteit, dat slaat nergens op (ik weet dat er ook een feest is voor mensen met rood haar). Wat gevierd wordt en opgeëist wordt is vrijheid - het is in gelijke mate vieren en opeisen. Niet de vrijheid om 'jezelf te kunnen zijn' - dat is epistemologisch dubieus en moreel vaak ook niet aan te raden - maar om keuzes te kunnen maken die tegen de norm indruisen. In een tijd waarin die norm opnieuw gestalte krijgt, inclusief meer vrouwenhaat, homohaat en algemene haat tegen Anderen is dit een belangrijk verschil. Het gaat er niet om binnen het systeem dat draait om identiteit te worden geaccepteerd, de extreme nadruk op identiteit (Ik, Wij, Ons Volk, Ons Land) is deel van het probleem. In het kader van de zichtbaarheid (van de mogelijkheid) is het trouwens wel heel goed dat Rob Jetten meevoer. Moge de vrijheid groeien in alle richtingen, voor alle wezens.
1 augustus
Wereldlongkankerdag
Het is vandaag Wereldlongkankerdag. Een ziekte die vaak pas wordt gediagnosticeerd in het eindstadium, en waar veel vooroordelen over bestaan. Zoals dat alleen oude mensen het krijgen die roken. Terwijl er juist een toename is aan jonge vrouwen die longkanker krijgen (niemand weet waarom, misschien heeft luchtvervuiling ermee te maken), vooral binnen de groep die niet rookt. Ook mensen die wel roken hebben deze ziekte niet verdiend, want verslaving is ook een ziekte. Mijn vader ging eraan dood en nu heeft goede vriendin M deze ziekte. Van haar is de tekening bij deze post. Heb je zelf klachten, laat je niet afschepen. En laten we hopen dat het onderzoek naar behandelingen een beetje opschiet.
31 juli
De zachtheid van bomen
31 juli
De zachtheid van stenen
30 juli
Handig
30 juli
Denk eens aan
De mogelijke herinneringen die op je liggen te wachten op plekken in en buiten je waar je nog nooit geweest bent en misschien ook nooit zult komen.
29 juli
De lucht dragen
De tijd in het water: dieper, doorzichtiger, vloeibaarder, gelijkmatiger, stromender, vergeeflijker, onvergeeflijker, alwetender, vergetender, verdragender, vergledener, gegevener, golvender, vergankelijker, ronder, glijdender, gestager, vlakker, voller dan aan land.
28 juli
Het vuur
Tijdens het zwemmen denk ik aan het vuur. Het meer hier is ook koud, maar er scheren zwaluwen vlak over het water. Ik las dat de Zweedse zwaluwen een andere route nemen in de winter dan de Nederlandse, die de regen achterna vliegen naar Malawi en Mozambique. Ze brengen allemaal veel tijd door boven het Kongobekken, een gebied dat voor mensen nauwelijks toegankelijk is. Er zijn zoveel levens die voor ons bijna onvoorstelbaar zijn. Maar de angst voor het vuur kunnen we ons allemaal goed voorstellen, en in veel dieren is die gelijk.
27 juli
Doris in het sprookjesbos
27 juli
Gesprek met een steen
Lees ook dit gedicht van Wislawa Szymborska.
27 juli
Stenen hebben ook gevoel
Ik denk vanwege alle stenen hier steeds aan de discussie die mijn vader en tante vroeger op elke verjaardag en feestdag voerden, over of stenen ook gevoel hebben. Vaak gingen er opmerkingen over energie aan vooraf. Mijn vader vertegenwoordige in deze discussie de stem van de wetenschap (als natuurkundige) en mijn tante was wat toen zweverig heette en nu spiritueel wordt genoemd. Het punt met de stenen hier is dat ze als groeiondergrond gebruikt worden door mossen, planten en korstmossen, waar weer allerlei diertjes in leven. Ze gaan ook verbindingen aan met dode takken, levende bomen gebruiken ze als steun, waardoor de stenen zelf nog steeds geen gevoel hebben (maar definieer gevoel), maar ze wel een rol spelen in grotere levende netwerken. Sommige wetenschappers stellen de grens tussen levend en dood materiaal ter discussie, als weer een door mensen verzonnen hiërarchie, en daar zit natuurlijk wel wat in. Dit betekent niet dat we ze op dezelfde manier zouden moeten behandelen als dieren (inclusief mensen) of planten, maar het vraagt ons om respect te tonen. Mijn vader en tante hadden dus allebei half gelijk.
26 juli
Berichten uit een ander soort tijd
26 juli
Duik
Op het Uvasjön, een groot bosmeer aan de rand van Fröseke, zwom een parelduiker. Het water was kouder dan in het vorige meer waar ik zwom, dat kleiner was, maar langer zwemmen was evengoed goed mogelijk. Ik ontdekte de parelduiker toen ik al een flink eind op weg was en zwom zo onopvallend mogelijk in hun richting. De vogel had mij natuurlijk ook al gezien en dook onder. Veel verderop kwam hen weer boven. Duidelijk. Ik boog af naar de kust. Toen ik later mijn kleren weer aantrok zag ik een enorm grote mier, die eerst op mijn paarse handdoek klom en daarna op mijn schoen. Misschien was het een paardenmier. Terug in het huisje luisterde ik met Kami naar het zingen en roepen van de parelduiker. Dat is beter dan de meeste experimentele muziek. Je kunt het hier horen.
25 juli
De kauwen (door de vitrage)
Er woont hier een grote kauwengemeenschap, gisteren kwamen ze de tuin in om van de appeltjes te eten.
25 juli
De verliezen zijn echt
25 juli
Heilig
Steeds vaker denk ik in bossen of andere gebieden waar de mens niet de boventoon voert: ik ben op een heilige plek. Het woord heilig had voor het Christendom een heidense betekenis, van (magische) kracht vervuld. Zoiets zal het zijn, van kracht vervuld. En die kracht roept ontzag op en liefde. Natuurlijk is de dood ook aanwezig, het is niet iets zoets, hoewel het hier vaak zoet ruikt, ik weet niet welke boom of plant dat veroorzaakt, misschien werken ze er samen aan.
24 juli
De zee
Vanochtend reden we naar de kust want ik wilde de Oostzee zien. We kwamen terecht op een camping waar we bijna niet meer uitkwamen, maar uiteindelijk lukte het toch en onderweg zagen we de zee.
23 juli
Zorg als netwerk
Vanochtend las ik een nieuwsbericht over Autonomie Bevorderend Beleid (het lijkt een literaire grap) bij jonge vrouwen met psychische klachten. Ik schreef al eerder over deze groep, die groeit; er raken ook steeds meer vrouwen van onder de veertig arbeidsongeschikt door psychische problemen. Een deel van hen komt (semi-)permanent in de zorg terecht, en zorgverleners weten niet goed wat ze met hen aanmoeten, waardoor ze nu kiezen voor minder zorg om hun zelfredzaamheid te bevorderen. Dat klinkt goed, als het werkt, maar deze mensen kloppen natuurlijk niet voor niets aan bij de hulpverlening. De crux is waarschijnlijk wat we onder 'zorg' verstaan. Psychische klachten worden vaak als afwijkingen van het individu beschouwd, terwijl maatschappelijke ontwikkelingen, machtsstructuren, en andere sociale fenomenen bepalend zijn voor hoe mensen zichzelf en hun plek in de wereld kunnen zien. Als we zorg niet zien als medische zorg, of tijdelijke interventies, maar als deel van de manier waarop we ons allemaal tot elkaar verhouden, zou dat mensen die nu in de knoop komen een heel ander uitgangspunt geven. In plaats van de autonomie te bevorderen gaat het om relaties bevorderen. Op individueel niveau door aandachtig te zijn, te luisteren, maar ook door kunst serieus te nemen voor menselijk welzijn. Op structureel niveau door seksisme, racisme, validisme en speciesisme uit te bannen en relaties met mensen en niet-mensen centraal te stellen in de opvatting van het goede leven (als tegenbeeld voor consumentisme). Dat zal niet iedereen over de existentiële drempel kunnen helpen, maar veel mensen wel. Deze manier van denken is overigens niet nieuw; veel niet-westerse gemeenschappen stellen relaties al centraal in het samenleven. Dat kunnen we niet klakkeloos overnemen, maar het laat wel zien dat er al alternatieven bestaan voor ons consumentistische denken over het leven en wat waardevol is.
23 juli
De overbuursteen
Vanochtend ontmoetten we een ree. Hen stond roerloos tussen de stenen en bomen die dit dorp bewonen en keek ons aan. De honden en ik waren verbaasd over de nabijheid - er was maar een paar meter afstand tussen ons, hooguit vier. De ree vond ons bij nader inzien ook wel erg dichtbij komen en deed een paar stappen terug. De honden maakten geen aanstalten om achter hen aan te rennen, omdat hen niet wegrende. Het was een heel zachtaardige ontmoeting.
Verder staat vandaag in het teken van stenen. Onze overbuur hier is een steen (niet de steen op de tekening, die kwamen we later tegen). De huizen en schuren zijn hier om de stenen heen gebouwd. Tegenover de supermarkt ligt een heel grote, met een bordje erbij waarop staat dat er trollen in wonen (als ik het Zweeds goed begrijp). We wandelden in een natuurgebied vlakbij en ook daar ging het om stenen en mos (en naaldbomen, en uitzicht). In het gebied waar het pad overgroeid was, werden we in de gaten gehouden, dat voelde ik wel, maar ik zag niet door wie.
22 juli
Åsnen
Vandaag liepen we in het Åsnen National Park - het Åsnen is een meer, dus daar kun je omheen lopen of overheen kanoën of iets anders mee doen (ik zag veel riet, geen zwemplekken). Er is een sprookjesachtig bos omheen met een pad met veel stenen. Er liggen ook genoeg omgevallen bomen om overheen te lopen. De honden vonden het erg interessant. Ze hebben hun eigen fascinaties qua geur en activiteiten (Doris rolt graag in de modder, Kami niet, maar hij houdt weer erg van mooie takken), maar zijn wel geïnteresseerd in die van de ander en soms werken ze samen (bijvoorbeeld bij een heel speciale geur in de gevallen bladeren). Er wonen hier elanden en wilde zwijnen, die hebben we niet gezien, maar wie weet hebben zij ze wel geroken. Op ons nieuwe logeeradres hebben we finska pinnar gegeten, koekjes die toevallig vegan zijn, die vonden we allemaal erg lekker.
21 juli
Een paar bomen uit Söderåsen National Park
Een prehistorisch aandoend gebied met gebarsten rotsen, tarantula's (niet gezien helaas), helder kabbelend water en veel mooie bomen dus. En veel mos en korstmos. En uitzicht.
21 juli
Berichten uit een andere wereld
20 juli
Plas
In Denemarken deed ik een plas achter een boom op het veldje achter de parkeerplaats. Doris, die zelf al een plas had gedaan, vindt het altijd heel gaaf als ik buiten plas. Ze kwispelt en kijkt trots (als het op een plek is waar we vaker wandelen gaat ze de volgende wandeling weer op die plek ruiken). Een beetje zoals ik Kami complimenteer met zijn plasjes, want hij vindt het soms nog eng om op nieuwe plekken buiten te plassen - ik moest bij onze bed and breakfast drie keer naar buiten voor het lukte. Kami vindt het dan weer fascinerend dat ik binnen op de wc ga. Hij komt er graag bij staan kijken met zijn hoofd schuin, het is een soort absurdistisch toneelstuk waar hij de logica niet van inziet (hij moet toch juist buiten plassen en poepen), maar goed. Soms doet de mens dingen die later duidelijk worden, of waar je gewoon aan moet wennen omdat ze niet te doorgronden zijn.
19 juli
Egelleven
Vanmiddag was de eerste vergadering van Egelleven Landsmeer, een initiatief van Maartje Greunsven en mezelf, in de tuin van mijn buren. We hebben al een website en Onno gaat een instagrampagina maken. De vrijwilligers komen op een na uit de paddenwerkgroep, want die hebben nu na-de-trek-verlof. Stay tuned voor meer nieuws, en als je zelf egels in je gemeente hebt kun je ook een club oprichten want de egels in Nederland kunnen wel wat hulp gebruiken.
18 juli
Whiddy Island
Het optreden op het West Cork Literary Festival was in een oud schooltje op een eiland. Ik werd samen met Charlotte McConaghy geïnterviewd door Oona Montague. Heel toepasselijk, zo in de zee. Omdat de mensen met de boot waren gekomen was er meteen saamhorigheid. En het was heel heet, zo heet is het daar nooit, dus de mensen waren ook in de stemming om het eens over de klimaatcrisis te hebben. Het was vooral een poëtische locatie, met langs de weg feloranje en magenta bloemen, en er was een beagle bij het optreden, dat kan ook geen kwaad.
17 juli
Evenwicht
17 juli
Engelen
Gisteren reisde ik naar Bantry aan de Ierse kust voor het West Cork Literary Festival. Onderweg las ik Aldus de doden van Doireann Ní Ghríofa, waarin ze de verhalen vertelt van vrouwen in een psychiatrische instelling ergens in Ierland (ongeveer tussen 1890 en 1920). Ze vermengt de beschrijvingen van hen in patiëntenboeken door artsen met haar eigen naspeuringen in de kliniek, die op het punt staat gesloopt te worden, en verzint wat ze niet kan vinden. Het is een mooi stromend boek, maar ze staat onvoldoende stil bij hoe de verhalen worden gekaapt, door de artsen en haarzelf, de vrouwen zelf komen maar heel sporadisch aan het woord (in hun citaten die de artsen in de patiëntenboeken noteerden). En zelf had ze ook meer of anders aanwezig kunnen zijn. Evengoed laat het wel zien hoe levens opgaan in de tijd, hoe mensen wel en niet verdwijnen. Toen ik aankwam in Bantry wilde ik graag zwemmen, het hotel ligt aan een baai, dus ik toog naar het strandje, een eind verderop. Daar ontdekte ik een vorm van dierenmishandeling die ik nog niet kende. Een vrouw ving de kwallen met een ellendig klein geel plastic schepnetje en legde ze op de pier. Mensen willen niet tussen de kwallen zwemmen, dat is hun goed recht, maar het is ook het goed recht van de kwallen om in de Keltische zee te zwemmen. Dat is namelijk hun huis. De vrouw prikte ook in ze. Ik zwom een stukje, het water is erg koud vergeleken met de meren in het Twiske, en wachtte tot de vrouw vertrok en ik de kwallen weer het water in kon duwen. Ze zijn net engelen onder water.
Terug in het hotel ging ik op jacht naar een adapter aangezien de mijne thuis lag. Bij de balie kon ik er geen lenen, maar ze hadden wel een automaat waar ze inzaten. Ik heb er twee maar besloot er toch eentje te kopen, die zou ik vast wel aan iemand cadeau kunnen doen. Het ding kwam echter vast te zitten in de automaat. Ik schudde eraan, maar het hielp niet, en terug bij de balie bleek dat ze me ook niet konden helpen, omdat de automaten van een bedrijf zijn. 'Maar je mag er wel aan schudden,' zei de vrouw. Op de terugweg ging ik in de rij bij het apparaat staan om nog wat te schudden. Voor me stond een gezin. Ze vroegen of ik voor wilde, dus ik legde uit wat er aan de hand was. De man had het lichaam van een bodybuilder en de vrouw begon meteen te roepen dat hij het ding moest gaan schudden. Hij schudde en schudde, en schudde en schudde, ik denk niet dat de kast ooit zo geschud is, maar in de adapter kwam geen beweging. Ik bedankte ze hartelijk en ging weer naar mijn kamer. Ze namen dezelfde lift, hun dochter wilde graag op de knop drukken, dus ik vroeg of ze ook op de knop van mijn verdieping wilde drukken en dat wilde ze wel. Sorry, riepen de mensen me na toen ik de lift verliet. Bedankt! riep ik terug.
16 juli
Wandel- en verblijfkunstenaars
Er staan weer mooie nieuwe creaties van niet-menselijke makers op het meersoortige blog. Waaronder deze zandpatronen die ganzen hebben gemaakt in het Twiske.
15 juli
Waarom ook niet
'Het is wel echt een leuke foto met al die bakjes.'
'Maar hij is liggend. Dus dat past niet.'
'Dan draai je hem toch een slag? Dan kun je echt nog wel zien wat erop staat.'
'Goed idee. Zo doen?'
'Top.'
15 juli
Portret in bomen
Dit beeldessay schreef ik een tijdje geleden voor mijn vader.
15 juli
Doris met kap
15 juli
Vijf jaar
Vandaag is mijn vader vijf jaar dood. In die tijd is het vijf keer herfst geworden, vijf keer winter en vijf keer lente. De bomen hebben hun bladeren vijf keer verloren en vijf keer zijn ze weer aan hun takken gegroeid. Er zijn bomen bijgekomen en bomen geveld of gevallen (er zijn ook veel zaadjes niet uitgekomen, een deel daarvan is opgegeten door dieren). Ik ben van de vijf jaar twee ziek geweest. Olli is gestorven en alle vijfentwintig muizen. De cavia's zijn hier komen wonen, net als Hamid. Miez en Zmeu zijn in ons leven gekomen, en twee maanden geleden Kami. Doris was overal bij, ook bij Gerrits laatste dagen. We hebben met de paddenwerkgroep 9761 dieren overgezet. Er zijn boeken uitgekomen, reizen gemaakt. Ik ben een goede vriend verloren, maar heb er ook een paar heel goede bijgekregen. Er is dus veel gebeurd, alles is eigenlijk anders, en ook nog hetzelfde, alles ligt klaar, hij zou zo weer aan het leven kunnen deelnemen ('corona is voorbij gegaan, maar Rusland is wel Oekraïne binnengevallen en Israël Gaza, dat is allebei al een tijd aan de gang, en T. is ook weer president en die is helemaal gek geworden'). We waren naar het Stedelijk om het laatste werk van Wim T. Schippers te bekijken, ook dood. De zon schijnt, hij hield van de zon en van de zomer, schoor met de eerste hittegolf jaarlijks zijn hoofd kaal, dus dat zou in juni al zijn gebeurd. Hij zal het leven wel missen, ondanks alles wilde hij graag leven. En wij missen hem. Maar zoals taoïsten (en ook veel niet-menselijke dieren) weten gaat de tijd niet rechtdoor, hij cirkelt, dus we kunnen elkaar blijven ontmoeten en net blijven missen.
14 juli
Salamanders, kikkers en padden
GC heeft een mooie film gemaakt over amfibieën, samen met Sjuul Joosen en Kim David Bots. Je kunt hem hier bekijken.
13 juli
Dit ben ik
Zelfportret, 1983 ('Dit ben ik' is de titel volgens mijn driejarige ik).
13 juli
Een paar manieren om deel uit te maken van het web van alle dieren
Eergisteren zwom ik tussen de futen. Eerst kwam ik een gezin tegen met twee kinderen. Een van de ouders was druk voor ze aan het vissen. Op de terugweg kwam ik een ouder met een kind tegen, dat erg dreinde. Hen piepte alsof hen op hun ouders rug wilde zitten of in elk geval wat wilde eten, maar de ouder was er klaar mee en stak hun snavel tussen hun veren. Het zag er allemaal heel herkenbaar uit.
Gisteren kwamen Kami en ik tijdens het joggen een jong konijn tegen dat er ziek uitzag. Ik bond Kami aan een boom en trok mijn T-shirt uit om het konijn in te wikkelen, maar toen ik terugliep was het dier nergens meer te zien. Ik pakte Kami weer en zag het konijn ineens - hen had een goede schutkleur. Ik herhaalde de procedure en liep toen in mijn sportbeha met Kami en konijn naar de zorgboerderij. Daar werd Kami aangevallen door twee katten dus ik vroeg een mens bij de fietsenstalling of ze iemand wilde halen. Er was niemand. Ik besloot dan maar met het konijntje en Kami naar de molen te draven, waar ook niemand was, en bij het huis verderop was weliswaar iemand, maar hij had geen doos. Dus we draafden samen naar huis, waar het konijn pas heel laat kon worden opgehaald door de dierenambulance. Hen moest worden ingeslapen had ik gededuceerd, maar dat is een betere dood dan de dood waar hen anders op afkoerste. Kami deed het goed. De honden met wie ik samenwoon zijn dit soort acties gewend, voor hem was het de eerste, maar hij deed precies wat hij moest doen.
12 juli
Kami eet zijn eigen staart op
11 juli
Na de ramp
Op de terugweg reden we over de Oosterscheldekering. Ik kom niet vaak in Zeeland en kende de N57 niet. De route beviel me. De stukken over en langs het water waren indrukwekkend – een immersive experience – en die ervoor en -na desolaat en dystopisch, ondanks of dankzij de dagjesmensen die op hun elektrische fietsen in zomerjurken en korte broeken dezelfde tocht ondernamen. Windmolens en vergeelde weilanden, ver en vlak land, het zag eruit alsof de ramp al had plaatsgevonden maar niemand er nog van op de hoogte was. Of wel, maar dat ze hadden besloten er met niemand over te praten. Onderweg belde ik ook nog via de boordcomputer met mijn moeder (ik heb een nieuwe tweedehandsauto), wat het science fiction-gehalte van de reis ten goede kwam. Op een gegeven moment ging dit ook weer voorbij en kwamen we op de bekende snelwegen terecht. Ik maak me druk om de dierlijke verkeersslachtoffers en denk na over manieren om ze te eren, zoals een verzameling van hun biografieën, fictief maar in de realiteit geworteld. Sommigen hebben drieduizend kilometer gevlogen, anderen woonden vlakbij, ze hebben partners, kinderen, verlangens, behoeften, redenen om een gevaarlijke tocht te ondernemen. Aan het eind van de middag waren we weer thuis. De honden waren moe van de logeerpartij, de katten konden weer naar buiten.
10 juli
Ovezande
9 juli
Dit doet me ook goed
Menopunks laten van zich horen.
8 juli
Natsubate
In The Guardian lees ik in een column van Polly Hudson over natsubate, een Japans woord dat de totale uitputting tijdens perioden van grote hitte en luchtvochtigheid beschrijft. Natsubate houdt na zo'n hitteperiode vaak nog een tijd aan. Ik kende het niet, maar het past wel bij hoe het de afgelopen hitteperiode en daarna voelde, dus vandaar dat ik het met jullie deel, soms helpt het een woord ergens voor te hebben, doe er je voordeel mee.
8 juli
De bladmineerders zijn flink bezig geweest
7 juli
Zomerschool
Gisteren gaf ik een lezing bij de LOVA Summer School over Animals and Gender, georganiseerd door Irene Arends. Ik had eerder al eens een lezing gegeven bij een zomerschool van LOVA, het thema was destijds feminisme en honden, en dat was echt een leuke dag. Ditmaal maakte ik behalve mijn eigen praatje niks mee, maar het was ook weer de moeite waard. Het is goed om te merken dat studenten en jonge onderzoekers nu alles al weten wat ik als student en jonge onderzoeker zelf moest uitvinden. Een bepaald type literatuur en vragen (bijvoorbeeld over dieren en gender) is nu zelfs onderdeel van de teksten die ze moeten lezen tijdens hun studie (terwijl die teksten eerder moeilijk te vinden waren). Daardoor kunnen er weer andere vragen worden gesteld. Het is een van de kleine hoopvolle veranderingen in deze tijd.
7 juli
De harde kern
Niet lang voor ik werd opgenomen kreeg ik van mijn vader De harde kern, van Frida Vogels. Ik had er niet van gehoord - ik las heel veel op de middelbare school, misschien kwam het net te vroeg uit. Ik vond het een vreemd, weerbarstig boek, een soort dagboek over familiebanden en vriendschappen die me eigenlijk niet erg interesseerden, maar waarin ik toch de hardheid of eerlijkheid (de harde eerlijkheid) van de verteller herkende. Existentialisme op zijn Nederlands, van iemand die zich erg drukmaakt over haar zelf, haar geschiedenis, en over kleine dingen die een grote rol in mensenlevens kunnen spelen. Met veel gepraat, veel brieven. Ze beschreef een heel ander soort leven dan het mijne met een heel ander soort vertelstem, maar toch gaf het vrijheid: ook dit is literatuur, ook zo kan je schrijven, een leven ontleden. Ik lees net dat Frida Vogels gestorven is en heb het boek er weer bijgepakt, ik ben benieuwd.
6 juli
Niks aan de hand
Schuin achter ons woont een grijs bulletje dat iedereen haat (behalve haar eigen mensen). Ze wordt uitgelaten aan de uitrolriem en rent keihard blaffend achter wie dan ook aan als ze de kans krijgt. De mensen roepen steeds dat ze stil moet zijn. Gisterochtend wurmde ze zich uit de halsband, en rende blaffend op ons af. Doris en Kami blaften terug, de man riep in paniek 'hier' en andere woorden, maar dat had geen effect. 'Niks aan de hand,' riep ik luid en duidelijk, en ik meende het. Ineens was het stil. De hond stond stil, Doris en Kami waren stil, de man was stil en kwam rustig naar ons toe. 'Bedankt,' zei hij toen hij de hond weer had aangelijnd. We gingen naar huis, het was tijd voor brokjes.
5 juli
Ik ben een oude man
5 juli
Padden en Gaza
Gisteren werden ineens ook Gaza en de paddenwerkgroep tegenover elkaar geplaatst - 'de een maakt zich druk om Gaza, de ander helpt padden oversteken'. Onder zo'n uitspraak liggen allerlei vragen, zoals: welke levens zijn het meest waard, welke vormen van activisme zijn effectief, hoeveel moeite wil je doen voor anderen (een bericht plaatsen op social media, een demonstratie bijwonen, een demonstratie organiseren, elke dag een paar uur werken aan een betere wereld?), wat is je morele plicht, hoe serieus ben je bereid na te denken over je eigen machtspositie (en je handelen aan te passen), waarom is het of/of (dat soort denken volgt ook uit hiërarchisch antropocentrisme)? Er was helaas geen tijd om hier verder op in te gaan. Ik bespreek deze vragen wel in Antropofascisme: Voorbij de echte mens, dat in het najaar verschijnt (lees hier meer). Uiteindelijk gaat het over je houding naar de ander en naar kwetsbaarheid in het algemeen. Het kleine toont zich altijd in het grote en het grote in het kleine. En als je het de padden, kikkers en salamanders vraagt, zien 'groot' en 'klein' er ook anders uit.
4 juli
Nog eens de mening
Vanmiddag was ik gast bij het Filosofisch Kwintet, de opnames worden op 19 juli uitgezonden. Het ging heel even over het verschil tussen mening en oordeel, dat belangrijker is dan het lijkt. Nederlanders houden erg van hun mening en de mening. In columns, op sociale media, tijdens lezingen. Terwijl meningen vaak de status quo weerspiegelen, inclusief vooroordelen en toevallige voorkeuren, en dus weinig zeggen over hoe dingen echt zijn, of wat (het meest) juist is om te doen. Daar kun je alleen bij komen door te lezen, met anderen te spreken, meningen te vergelijken, enzovoort. Als je de mening centraal stelt is er geen ruimte voor sociale vooruitgang, alleen individuele voorkeur. Meningen zijn over het algemeen ook niet echt interessant, omdat mensen elkaar nadoen. In Nederland hebben we niet echt een liefde voor discussiëren (zoals in Italië of Polen), en ook weinig respect voor cultuur (zoals in Duitsland of Frankrijk). Ik hou wel van het Nederlandse anarchisme en scepticisme, maar het leidt in deze context tot een pover publiek debat. Moreel oordelen hoort ook bij ons bestaan, en niet over dingen nadenken is ook een morele keuze omdat het de huidige situatie in stand houdt, inclusief het geweld waar we aan bijdragen. Het is veilig om de mainstream te volgen maar dat wil niet zeggen dat het ook juist is.
3 juli
Terug in de tijd wandelen
Doris moest onder narcose om te kijken of er een grasaar in haar oor zat – de dierenarts kon anders niet diep genoeg in het oor kijken, het deed te zeer om haar hoofd stil te houden. We gaan altijd nog naar onze oude dierenarts, omdat Doris haar het beste kent en ik het zelf ook prettig vind. Het is een goede dierenarts en bovendien kennen ze daar iedereen: Pika, Putih, Mo, Olli. Ik had dus een paar uur over met Kami, en besloot hem mijn oude huis te laten zien en het rondje om de Amstel. Dat rondje liep ik vaak, joggend of met de honden, en ook met vrienden en geliefden. Dus ik liep even terug de tijd in, en kwam er weer uit in de steeg naast mijn oude huis, die tegenwoordig helemaal vol staat met grote planten, een enorme vooruitgang. Het lijkt wel een jungle.
Kami vond de Amstel, de brug, de andere honden en wat we nog meer zagen interessant en fascinerend, zoals hij alles in Nederland interessant en fascinerend vindt. (De Amstel vond hij heel erg mooi, want hij vindt water zo mooi om naar te kijken.) En leuk. We kwamen uit bij het kleine hondenveldje achter de straat van de dierenarts, waar hij lang met puppy’s speelde. Dat vindt hij ook leuk (en wonderlijk: waar komt toch die eindeloze stroom honden vandaan? Maar hem hoor je niet klagen). En we dronken een te duur kopje koffie op een terras. Hij kwam bij me op het bankje zitten, want hij was best moe van alles. Het leukste was natuurlijk dat we Doris weer konden ophalen (hij had haar ook al goed beschermd bij de dierenarts, door tussen Doris en de dierenarts te gaan staan, steeds wanneer Doris iets niet wilde of eng vond). Het bleek geen grasaar te zijn, ze had gewoon te veel gekrabd, dus ze moet een kap om. Dus dat is balen voor Doris, maar we zijn wel thuis, en dat vindt iedereen fijn.
Op het hondenveldje zijn gaten in het echte gras opgevuld met nepgras.
Ik kan me niet voorstellen dat de gemeente dit heeft gedaan, het moet een buurtbewoner zijn geweest. Iemand die gewoon echt genoeg had van die gaten. Er zijn er wel een paar over, waarschijnlijk was het grastapijt op.
3 juli
Bijenslaap
Op zoek naar iets anders kwam ik een mooi artikel tegen over slapende bijen. Vooral de foto's zijn de moeite waard. Hier.
2 juli
Japans blad
Dit blad stak ik in Naoshima tussen de vellen van mijn tekeningenboekje. Ik kwam het vandaag weer tegen. Het is erg mooi geworden, een blad in een blad, wat ook heel Japans is.
1 juli
Krioelen
We zagen op onze omzwervingen een heel mooie mierenhoop, die de grens tussen bewegend en stil ter discussie stelde, op een krioelend massieve manier. De kleur was ook heel geslaagd (iets roder dan op de foto), zeker in het geheel.
1 juli
Wan bun Keti Koti
Er gaat momenteel maatschappelijk veel mis maar er zijn kleine lichtpuntjes, zoals de omarming van Keti Koti door steeds meer burgers, instanties en gemeentes. De vieringen bieden mensen een plek om met elkaar te praten over racisme en ongelijkheid maar zijn ook hoopvol. Soms wordt geweld beëindigd, in elk geval voor een deel. Voor wie vandaag nog iets wil leren over de Surinaamse geschiedenis: het Literatuurmuseum heeft een online expositie ingericht over Surinaamse schrijvers zoals Bea Vianen en Anton de Kom (en hun invloed op de onafhankelijkheid van hun land), die kun je hier bezichtigen/lezen.
