archief
evameijer.nl

 

 

24 mei

Een heel zacht mosbospad 

 

 

24 mei

Ik waaide van een krater 

Windkracht zeven lijkt op IJsland harder dan thuis.

 

 

23 mei 

In transit

Misschien zijn de gedachten van de mensen hier in een paar simpele categorieën samen te vatten: waar moet ik naartoe, ik heb honger, ik wou dat ik er was, zo hee, die ziet er goed uit. Hun blikken zijn vergelijkbaar, zoekend maar oppervlakkig, grazend. Er loopt een vrouw rond van een reisorganisatie. Ze vraagt of er mensen zijn voor de groepsreis. Ik vind het een prettig idee dat er iemand is met verstand van zaken en nog prettiger dat ik niet mee hoef met de groepsreis. Een printer maakt geluid, het is erg hard, harder dan de bagagekarretjes. Zoveel geluid, zoveel bagage, zoveel mensen, zoveel gedachten. Het is een wonder dat de tijd ons allemaal kan dragen. De vrouw tegenover me zegt tegen haar vriendin: 'Ik wil heel graag papegaaiduikers zien. Daar heb ik geen foto's meer van, die heeft mijn ex.'  

 

 

22 mei

Een wolk merels 

In het Engels hebben groepen vogels prachtige namen. Jullie kennen de murder of crows en het parliament of owls, maar er is bv. ook een mischief of magpies, een congress of eagles, een cloud of blackbirds en een wake of buzzards. Hier staat een hele lijst.

 

 

22 mei

Kunnen spreken 

In meer dan de helft van de wereld hebben mensen geen vrijheid van meningsuiting. Rechten worden vaak ingeperkt met een beroep op nationale veiligheid of moraliteit. Dat is hier ook een risico (zeker het beroep op veiligheid, maar ook de bescherming van 'onze waarden') - het lijkt alsof burgers zich niet realiseren wat het inhoudt om een extreemrechtse regering te krijgen. In het regeerakkoord wordt voorgesteld de btw op kranten, boeken en kunst te verhogen, dat is al een stapje in de richting van ontoegankelijkheid en het intomen van de persvrijheid, omdat minder mensen een krantenabonnement kunnen nemen of boeken kunnen kopen. Het inperken van de vrijheid van meningsuiting zal geleidelijk gaan. Maar waar wij aan gewend zijn is niet de standaard en niet onaantastbaar. 

 

 

21 mei

Leven na de monocultuur

De column van vandaag gaat over de Tuinen van de Egel van Stichting Kapitaloceen, waar ik een paar weken geleden op bezoek was. Je leest hem hier.  

 

 

20 mei

Verkeersslachtoffer 

 

 

20 mei

Een performance voor de duiven 

G.C. Heemskerk is bezig met het samenstellen van een boek over duiven, samen met Shani Leseman, dus ik zocht op mijn computer naar een mogelijke bijdrage. Ik kwam beeldmateriaal tegen van de performance Duif, die ik in 2006 deed voor de duiven die nabij of in winkelcentrum Leyweg wonen. Hier. De vrouw rechtsboven begon mij ook te voeren. Ik weet niet wat ze ervan vond, maar de duiven vonden het prima dat ik er was, ze keken niet op van de performance.     

 

 

19 mei

Zelfportret van de polaroidcamera 

De camera heeft zijn/haar/hun innerlijk gefotografeerd.

 

 

19 mei

Het hele dorp verhuizen

Ik las een mooie en droevige reportage over het Servische dorp Krivelj, dat in zijn geheel wil verhuizen omdat een Chinese kopermijn alles heeft vervuild. Vrouwen blokkeren de weg. Het is de eeuwige strijd van arme en onmachtige mensen tegen grote bedrijven. Ze willen ook graag belangrijke gebouwen meenemen. Hier. In Kiruna in Zweden is het stadscentrum inclusief de kerk al verplaatst, ook vanwege een mijn.

 

 

19 mei

Het moment vangen 

Ik wil weer meer analoog gaan fotograferen en besloot te beginnen met polariod, omdat ik daar nog een oude camera van had die ik nooit had geprobeerd. Hij spuugde de eerste foto uit dus ik denk dat hij misschien zijn beste tijd heeft gehad, maar de tweede ging goed, een portret van Doris, die er mooi voor ging zitten. De kleuren en scherpte zijn in het echt veel mooier (zachter), het lijkt alsof de scanner er niet goed raad mee weet.

 

 

18 mei

Simba 

Dit is mijn grote vriend Simba, het zonnetje in huis. Hij woonde bij de buren op de hoek, die toen het buiten dertig graden was ineens genoeg van hem hadden en hem buiten zetten in een klein hok dat duidelijk al weken niet was verschoond, met een dekbed erover waardoor hij oververhit was en bijna stikte. Ik ben steeds langsgegaan en uiteindelijk kreeg ik hem mee. Zijn nagels waren helemaal onder zijn pootjes doorgegroeid en in zijn vacht zaten klitten. Dat is nu twee jaar geleden. Hij was toen al zes. Hij heeft hier twee vriendinnen gekregen, Klontje en Kruidje (ze heetten eerder Sugar en Spice). De meiden zorgen goed voor hem, ze likken de tranen van zijn ogen en houden hem warm als het koud is. Hij vrolijkt hun leven op en geeft ze rust, want ze zijn best getraumatiseerd. Ze zitten nu buiten, dat vinden ze heerlijk. Gras is hun lievelingseten en er zijn steeds interessante geuren en geluiden. Binnen is het veel saaier. Kruidje zingt als een vogel, ik heb nooit eerder een cavia gekend die dat deed (chirping in het Engels). Op internet lees ik dat het een reactie is op gevaar, maar het klinkt existentieel - hoe dan ook doet ze het maar heel zelden. Klontje is een zorgenkind, haar tanden groeien te ver door dus die moeten regelmatig worden bijgevijld. Ze vindt het fijn om gedwangvoerd te worden in de dagen na de behandeling, dus het brengt ons wel dichterbij elkaar. Verder willen ze vooral met elkaar zijn, mij vinden ze niet zo. Op Sim na, die houdt van contact.

 

 

17 mei

Nieuwe rituelen voor de meersoortige samenleving

Gisteren was de eerste online bijeenkomst van een serie die ik organiseer over de rol van rituelen in het toewerken naar een rechtvaardiger meersoortige samenleving. Ike Kamphof sprak over de paddentrek – een jaarlijks ritueel dat iets anders inhoudt voor de mensen en de padden. Miek Zwamborn sprak over bestaande en nieuwe zeewierrituelen in Schotland, Japan en op andere plekken ter wereld. En ik vertelde over de Dog Dinners, als een nieuw ritueel, ontwikkeld door honden en mensen samen. In de discussie achteraf vertelde Irina Frasin die me vorig jaar zo gastvrij ontving in Roemenië over de rituelen die zij heeft ontwikkeld met de straatkatten voor wie ze zorgt. Ze benadrukte dat rituelen zowel een belangrijke rol kunnen spelen in de omgang met halfwilde dieren (waaronder ook honden) en die met medemensen, omdat ze een positief kader kunnen bieden voor de interactie. Het was vooral een uitwisseling van verhalen, dus we moeten verder doorpraten over wat rituelen precies kunnen inhouden. Sowieso bij de volgende bijeenkomst, maar misschien ook een keer tijdens een persoonlijke bijeenkomst. 

 

 

16 mei

Monocultuur 

Het is een zwarte dag voor Nederland, want het eerste extreemrechtse kabinet gaat er komen. Het is ook een kabinet dat de geïndustrialiseerde dierenmishandeling zal intensiveren en de kunst zal beknotten - financieel en wie weet inhoudelijk, want de hoofdrolspelers weten hoe ze symboliek naar hun hand kunnen zetten en hoe ze de media en cultureel-politieke praktijken moeten beïnvloeden. Het enige wat erop zit is tegenwicht blijven geven. Veel linkse denkers pleiten voor nieuwe coalities, dus misschien is dat ook belangrijk - ik ben nu zelf vanwege de long covid nog niet echt toe aan coalities. Maar voorwaarts moeten we, en de verhaalmakers onder ons moeten zorgen dat het verhaal over de samenleving niet helemaal gekaapt wordt door het rechtsconservatieve angstdenken, dat er geen monocultuur zal ontstaan.

 

 

15 mei

Leeslijst Palestina

Het Situating Palestine Collective van de Radboud Universiteit heeft een uitgebreide leeslijst samengesteld over de situatie in Palestina, met nieuws (verdieping) en teksten. Voor wie meer wil leren of doen (vooral gericht op de academische gemeenschap maar ook interessant voor anderen). Hier.

 

 

15 mei

De hoeder van mijn ziel 

 

Gisteren was het tien jaar geleden dat Pika doodging. Ik schreef hier toen 'Pika is dood. Pika was de hoeder van mijn ziel. Hoe moet het nu verder met mijn ziel? Ik weet het niet.' Er zijn andere hoeders gekomen, maar niemand zoals zij. Putih en zij hebben me op het rechte pad gezet en geleerd te leven. Ik maakte een fotoserie over Pika's leven, die staat hier, voor als je haar ook een beetje wil leren kennen.

 

 

14 mei 

Welcome goodbye

 

 

14 mei

De schuurberk 

 

 

14 mei

Nieuwe kunst 

Er staat interessant nieuw werk op het meersoortige blog, zoals het meerkoeten-futennest dat Gijsje spotte. Hier

 

 

13 mei

De mudbody 

Als alternatief voor de beachbody introduceert Doris Meijer hier de mudbody. Gezond en koel. Dus wie nog een leuke nieuwe look zoekt deze zomer: kies eens voor modder.

 

 

13 mei

Een kwestie van schaal

Zaterdag gaf ik een lezing (over verwerelden) bij de aftrap van de Europese verkiezingen van de Partij voor de Dieren. Het was een interessante bijeenkomst, waarin de belofte en de moeilijkheid van Europa duidelijk werden. Voor dieren, natuur, biodiversiteit en behoud van soorten is Europa veel belangrijker dan Nederland. Denk aan de vee-industrie: veel van de dieren die hier worden geboren gaan op transport naar andere landen en vice versa, en behalve dat dat transport afschuwelijk is bepaalt ook de regelgeving elders hoe ze worden behandeld. Of aan gif en landbouwsubsidies: die hebben een enorme invloed op hoe onze voedselvoorziening eruitziet. Veel dieren zijn natuurlijk eerder bewoners van Europa dan van Nederland, zoals vogels of wolven. Maar het is voor mensen moeilijk om op verschillende schalen te denken. Lauren Verster presenteerde de middag en zei dat mensen om haar heen de Nederlandse politiek met een soap vergelijken. Er is veel aandacht voor in de media, we kennen de personages en hun posities. Europa is veel onzichtbaarder, zowel in hoe de politiek daar werkt als wie er deel van uitmaakt. Eigenlijk is het raar dat degenen die zich om niet-mensen bekommeren niet meer met Europa bezig zijn. Ik beschouw mezelf ook meer als Europees dan Nederlands, ook omdat mijn werk buiten Nederland meer wordt gewaardeerd en ik me nu eenmaal nogal met mijn werk identificeer. Ik ga elk geval nadenken over wat voor verhaal we nodig hebben over Europa en hoe we de verschillende schalen (het heel lokale van sommige dieren, het nationale, het Europese) beter met elkaar kunnen verbinden. 

 

 

12 mei

July en Hanna

Ik doe 's avonds nog weinig maar lees daardoor wel heel veel. De afgelopen dagen had ik geluk: twee goede boeken achter elkaar, dat wil zeggen, een goed boek en een oké boek. Het goede boek is All fours van Miranda July. Daar was ik heel blij mee want ik vind haar werk als geheel goed - ik vind Learning to love you more heel goed en de films en de boeken ook wel, maar ergens waren haar boeken nooit helemaal oprecht (ik moet hier misschien bij zeggen dat ik boeken heel vaak vind tegenvallen). En dat is dit boek wel, het combineert haar licht kokette maar ook wel grappige vreemdheid met een existentiële zoektocht naar oprechtheid. Via seks. Dus het sluit ook goed aan bij wat ik een paar columns geleden schreef, dat we nieuwe verhalen nodig hebben over seks. De roman gaat over een kunstenaar die op July lijkt en van LA naar New York wil rijden maar strandt in een motel vlakbij huis, en daar uit haar leven tot dan toe breekt. Het is een feministische en queer aansporing om oprecht te leven, en grappig bovendien, ik moest er vaak om gniffelen. En voelde me ook aangesproken om hoopvoller te leven. 
Het tweede boek is Rebel girl, een memoire van Kathleen Hanna. Hanna is ook een all time favorite - luister als je haar niet kent in elk geval even naar het liedje met dezelfde naam. Het eerste deel van het boek is het interessantst: daarin beschrijft Hanna haar jeugd, wat het zingen voor haar betekent, en hoe de verschillende bandjes waarin ze speelde begonnen. Ze beschrijft ook veel geweld, tegen haar en andere vrouwen. De tweede helft van het boek is meer een bespiegeling op haar muziekcarrière, en haar ziekte (ze had lang Lyme en is vaak en lang ziek geweest). Ook heeft ze een kind, dat wist ik niet, maar er is minder ruimte voor de ziekte en het kind dan voor die begintijd, het is een opsomming van feiten en verhalen. Toch is het wel de moeite waard, ook omdat ze een goed oog heeft voor anekdotes en slogans. Dus wie even terug wil naar de jaren negentig en nul: lees dit boek, en wie weinig weet van deze fase in de feministische geschiedenis, lees het ook. 

 

 

11 mei

Voor de activisten onder u

Vanmiddag is er een dierenbevrijdingsbijeenkomst in Amsterdam. Lees hier meer. 

 

 

10 mei

Over de studentenprotesten

Er staat een goed opiniestuk in de NRC van Saskia Bonjour en Eric Schliesser over de reactie op de studentenprotesten. Hier.   

 

 

10 mei

Een ander soort zorg  

In The Guardian zag ik een mooi foto-essay over mensen in Geel (België) die mensen met psychiatrische problemen in hun huis opnemen en samen leven. Dat is al lang een gewoonte in het dorp. Je kunt het hier lezen/bekijken. 

 

 

9 mei

The green ray

Van Tacita Dean, hier

 

 

8 mei

Hap hap 

 

 

8 mei

Blokkeren 

Ik vind het heel goed dat de studenten en collega’s van de UvA demonstreren om aandacht te vragen voor het geweld tegen de Palestijnen en de genocide in Gaza en Rafah. Ik vermijd mensenmassa’s nog maar steun ze van harte. Net las ik op de NOS dat Wilders en Van der Plas er erg tegen zijn. Van der Plas wordt geciteerd: 'Demonstreren is niks mis mee. Maar wat daar gebeurt, is complete anarchie. Hele straten worden uit elkaar gehaald en er wordt van alles geblokkeerd. Dit gaat mij allemaal veel te ver.' Ik moest lachen om dit citaat – ‘hele straten worden uit elkaar gehaald’ kan zo in een roman, maar ‘er wordt van alles geblokkeerd’ is natuurlijk een vreemde opmerking in het licht van de boerenprotesten, waarbij veel meer werd geblokkeerd dan een straatje in Amsterdam. 

 

 

7 mei

Kapitaloceen

Ik was vandaag op bezoek bij De tuinen van de egel in Gorssel. Dat is het eerste project van Stichting Kapitaloceen, een postkapitalistisch experiment waarin een groep mensen grond vrijkoopt en in samenspraak met niet-mensen beheert en gebruikt. Het is dus eigenlijk een alternatief voor het huidige systeem van voedselproductie, zowel voor hoe er met geld wordt omgegaan als hoe er met het land wordt omgegaan en met de medebewoners. Ze hebben een mooie website waarop precies staat hoe het werkt, hier.     

Dit is de aan voorkant van het kersenbos, dat bestaat uit kersenbomen die intensief werden gebruikt en nu vrij groeien. Ze staan te dicht bij elkaar, dus de mensen onderzoeken nog wat goed voor ze is en voor de rest van de bewoners van het gebied.

Zoals deze klimslak. 

Buizen, plastic en palen worden hergebruikt. Het voedselbos is nog maar net aangeplant dus dat moet de komende jaren gaan groeien.

Flip was ook op bezoek. Hij woont in Wageningen.

Dit is het uitzicht, het land ligt tussen twee intensieve landbouwbedrijven in. Een van de buren is jager. Hij vertelde dat als hij op zijn stoel zit met zijn geweer de reeën snel wegspringen en beschutting zoeken tussen de bomen van De tuinen van de egel. 

Een kleine bewoner.  

Het werk van muizen. 

Als je in Gorssel of Amsterdam woont kun je groentepakketten bestellen, zie  hier. Je betaalt naar vermogen.

 

 

7 mei

Het gesprek openen

De column van vandaag gaat over taalgeesten, over hoe we met elkaar praten en wat we tegen elkaar kunnen zeggen. Hier.

 

 

6 mei

Water 

Doris is nu acht en blijft zich ontwikkelen. Ze ging zelden in het water omdat ze er bang voor is, alleen als ze met iemand speelde rende ze er wel eens doorheen. Maar nu heeft ze een plek waar ze als het warm is graag met haar voeten in het water staat. Vorige week ging ze er zelfs in liggen om haar buik te koelen, net als Olli altijd deed.   

 

 

5 mei

Bevrijdingsdag

Gisteravond dacht ik aan de paarden, die oorlog na oorlog voor mensen moeten werken en meehelpen, er niets aan overhouden en veel verliezen - hun gezondheid, hun leven. Ik dacht ook aan de paarden en ezels in Gaza, die nu het werk overnemen van de machines die er niet meer zijn, let maar op de beelden. Tijdens de wandeling vandaag kwam ik langs een manege, of eigenlijk een stalletje met een veldje erbij, waar de paarden en pony's van elkaar worden gescheiden met schrikdraad en een paar meter hebben om heen en weer te lopen. Dat is het nadeel van dieren herdenken, ze hebben geen Bevrijdingsdag.

 

 

4 mei 

Zelf 

Op zoek naar een foto kwam ik andere foto's tegen dus ik heb de serie zelfportretten bijgewerkt. Hier.

 

 

4 mei

Als de kraai het zegt, zal het wel zo zijn 

 

 

3 mei

Orang-oetangezondheidszorg 

Rakus, een orang-oetan, gebruikte in 2022 een geneeskrachtige plant om een open wond in zijn gezicht te verzorgen. Hij kauwde op bladeren akar kuning, een plant die bekendstaat om zijn ontsmettende en ontstekingsremmende werking, en smeerde het goedje op zijn wond. Daarna dekte hij het af met bladeren. De wond genas in vijf dagen. Onderzoekers weten niet of hij het zelf bedacht of van anderen leerde, maar het laatste is natuurlijk het meest logische. Je kunt hier  meer lezen.  

 

 

3 mei

Sneeuwkikkers

We hadden vandaag weer een bijeenkomst met de werkgroep dierfilosofie. Promovendus Jin Qian (van de WUR) presenteerde haar veldwerk. Ze deed onderzoek op kikkerfokkerijen van boskikkers in het noordoosten van China. Boskikkers worden ook wel sneeuwkikkers genoemd. Ze worden gedood voor het vetweefsel naast hun eileiders, daarvan maken mensen hasma (hashima in het Chinees), een traditioneel medicijn en ingrediënt van toetjes. Er worden jaarlijks miljarden amfibieën gefokt in China (voor eten en medicijnen), en reptielen trouwens ook. Jins nieuwe onderzoek gaat over weekschildpadden. Het was geen vrolijk stemmende bijeenkomst, maar ik heb ervan geleerd. 

 

 

2 mei

Een paar topstukken uit oma's portemonnee 

Het treinkaartje uit 1977 is mijn favoriet, hoewel de 65+pas met super mooie pasfoto ook niet weg is.

 

 

1 mei

Toeval 

Paul Auster is dood, hij was zo'n sympathieke schrijver (ik wilde schrijven 'lief' maar ik ken hem niet persoonlijk). Siri Hustvedt, de schrijver met wie hij was getrouwd, schreef al ontroerend over zijn ziekte op instagram. Zijn laatste roman Baumgartner is een aanrader, net als natuurlijk Timboektoe en de New York Trilogie, maar mijn persoonlijke favoriet blijft Oefeningen in waarheid, een kort boekje over toeval en wat geen toeval is. 

 

 

30 april

Ongezochte kinderen 

Vandaag las ik in de NRC dat een op de achttien alleenstaande vluchtelingenkinderen uit de opvang verdwijnt. Ik schreef hier drie of vier jaar geleden een column over voor Trouw, toen was het ook even in het nieuws, en in de tussentijd is er niets verbeterd. Deze kinderen komen in de mensenhandel terecht, ze moeten werken in de prostitutie, de hennepteelt of ergens anders, en niemand gaat naar ze op zoek. Niemand voelt zich verantwoordelijk. Ik werkte toen ik studeerde met uit huis geplaatste kinderen met een licht verstandelijke handicap en voor hen gold hetzelfde. Als kinderen geen ouders hebben die voor ze opkomen zijn ze vogelvrij - ze worden in instellingen vaak ook nog misbruikt, geslagen door de huisarts, of gewoon verwaarloosd omdat er geen goed opgeleid personeel is. Dat is heel vreemd om mee te maken, omdat je ergens toch denkt dat het in Nederland goed is geregeld - het is eigenlijk net zoiets als met de long covid, die duidelijk maakt dat de zorg voor bepaalde groepen totaal ontbreekt en dat het vrijwel niemand interesseert. Maar dat terzijde. Het is onze plicht om deze kinderen te helpen, maar van het nieuwe kabinet hoeven ze weinig te verwachten. Dus het blijft een kwestie van geluk, waar je terecht komt en hoe het met je afloopt. 

 

 

29 april

Oma's portemonnee 

 

 

28 april

Heen 

En terug

 

 

28 april

Niet-menselijke makers 

Het waait in Dronrijp. Ik verblijf in een hut aan het water, bij een molen, tussen de weilanden. Behalve weilanden, water en boerderijen is hier weinig. De lucht. Vogels - er zwemt hier voor de deur een moedereend met pulletjes en even verderop nestelt een zwaan. Ik was vandaag in Leeuwarden om een lezing te geven over dieren als kunstenaars ter ere van de tentoonstelling For Every Atom van Sema Bekirovic, die vandaag werd geopend. Ga de tentoonstelling vooral zien, er is werk van Sema te zien - in samenwerking met andere wezens, zoals meerkoeten, slakken en warmte - maar ook van niet-menselijke kunstenaars. Zoals van de zon, stof, en de zeepokken hieronder.

Er is ook vogelzaad op het dak geplakt met olie, voor de duiven. Dat had nogal wat voeten in de aarde - er is in het museum lang en vaak vergaderd over of het niet gevaarlijk was, en wie de verantwoordelijkheid zou hebben als er iets mis zou gaan. Ik hoorde van een medewerker dat er sowieso lang en vaak is vergaderd over het werk, dat de museummedewerkers voor uitdagingen stelde die ze niet eerder waren tegengekomen.     

Na afloop waren er mensen met vragen, en een van die mensen was nogal boos dat ik de varkens en de koeien en de kippen niet had genoemd. Ze zaten wel in de lezing, maar verdekt opgesteld in de ethische en politieke implicaties. Omdat de toeschouwer boos was, ging ik er niet op in - het onderwerp van de lezing was ook iets anders, en de dieren in de stallen hebben weinig kans om kunst te maken of hun cultuur te ontwikkelen - in tegenstelling tot koeien, kippen en varkens in sanctuaries. Maar dat had ik kunnen benoemen en misschien zou ik voortaan voor of na elke lezing over dieren een minuut stilte moeten houden. 

Toen ik naar buiten liep, kwam ik een stoel tegen die aan het rondwaaien was. 

Er zijn hier in de buurt van de hut behalve weilanden en sloten trouwens ook schapen. Ze trekken op in groepen, en je moet ze niet in het donker treffen.

 

 

27 april

Ich will verstehen

Ik vond een mooi interview met Hannah Arendt (door Günter Gaus) uit 1963, hier

 

 

27 april

Het vogeltje 

Dit is Doris' vogeltje. Het is haar meest bijzondere speeltje want het piept als je erop slaat. Dat doen we dus elke dag een paar keer. Ze heeft het zelf gewonnen op de hondenschool - Doris was bij elke cursus eerst de bangste en op het laatst de beste van haar groep, en won zo ook het varkentje en het kussentje. Omdat ze last heeft van haar schouder en rug gaan we niet meer naar de hondenschool, maar we lopen wel vaak in het mooie bosje. Vorige week konden we niet verder vanwege de runderen die daar wonen, en toen vond Doris een pad waardoor we konden doorsteken en niet dezelfde route terug hoefden. Het was door de koeien gemaakt, dus goed dat ze het als pad herkende en vond dat we ook zo konden. Ik dacht eerst van niet maar ze had gelijk, het kon heel goed, het was zelfs bijzonder leuk om te doen.  

 

 

26 april

Leren van de kraaien 

Ik lees het boek In the company of crows and ravens, van Marzluff en Angell (een bioloog en tekenaar). Het staat vol met mooie verhalen over kraaiachtigen maar verder schort er veel aan - ethisch en ontologisch - dus daar moet je doorheen lezen. Ik werd getroffen door het feit dat kraaien al veel langer op deze planeet rondvliegen dan wij er lopen, al acht miljoen jaar. Vogels waren er eerder dan primaten, en toen een groep daaruit zich tot mens ontwikkelde waren de kraaien lang veel slimmer dan zij. Er waren bijvoorbeeld twee miljoen jaar geleden al kraaien en raven zoals we die nu kennen, terwijl de mensen er hooguit 300.000 jaar zijn. Daarom spelen kraaien en raven ook zo'n belangrijke rol in de mythologie van veel volkeren. Alle moderne vogelfamilies waren er trouwens al aan het eind van het Mioceen, dat meer dan vijf miljoen jaar geleden eindigde - er waren zelfs meer zeevogels. Dit maakt het nog afschuwelijker dat we de wereld voor de rest van de levende wezens aan het vernietigen zijn.

 

 

25 april

Interspecies Future 

Ik schreef een tekst over meersoortige dialoog voor het boek Interspecies Future: A Primer. Ik heb zelf geen exemplaar ontvangen en het is al lang geleden dat ik de tekst schreef, dus het fijne weet ik er niet van, maar voor wie geïnteresseerd is in de meer-dan-menselijke toekomst is het misschien een aanrader. Het boek is van de week gepresenteerd op de Biënnale in Venetië en je kunt het hier kopen.  

 

 

24 april

Draadvoet 

Vanmiddag was ik bij mijn kameraad GC Heemskerk die in Den Haag de duiven van hun draadvoeten afhelpt. Draadvoet, oftewel stringfoot, is een groot probleem voor stadsduiven. Een uitgebreide omschrijving kun je hier lezen, maar het komt erop neer dat draadjes zoals touwtjes en mensenhaar zich om de voeten van de duiven heenknellen waardoor die gaan ontsteken en uiteindelijk afsterven. Dat is enorm pijnlijk voor ze en het overkomt ontzettend veel duiven. Je kunt als mens de touwtjes en haren verwijderen en vandaag kreeg ik daar les in. De duiven vonden het prima.







Het is ontzettend leuk als vogels over je heen willen lopen.

 

 

23 april

We zijn als riet

De column van vandaag gaat over de absurditeit van het leven serieus nemen (in het licht van de maatschappelijke discussie over suïcide). Hier.

 

 

22 april

Lieve knie

 

 

21 april

Wat cijfers over kalfjes  

Kalfjes op transport loeien voortdurend want ze begrijpen er natuurlijk niks van en hebben honger en dorst, en blijven dat doen, ook als er vertraging is, soms wel zestig uur lang.

In 2020 zijn er 1,6 miljoen kalfjes geslacht in Nederland (vorig jaar bijna twee miljoen). Op een paar uitzonderingen na (misschien honderd dieren in totaal) bleven ze nul dagen bij hun moeder (er zijn dus evenveel moeders die hun kind missen).

Kalfjes zijn een nummer.

Kalfjes leven de eerste weken van hun leven in een iglo of een eenlingenbox. 8,2% van de kalfjes tot drie dagen oud sterft in zo'n iglo, en 10,8% van de kalfjes van drie dagen tot een jaar sterft ook voortijdig. Uiteindelijk gaan ze natuurlijk allemaal vroeg of laat naar het slachthuis - vrijwel alle stiertjes vroeg, de meisjes die opgroeien tot melkkoe na een jaar of zes. 

 

 

20 april

Glacier for president 

In IJsland doet een gletsjer mee aan de presidentsverkiezingen. Ik vind het een geweldig initiatief. Lees hier meer. De website is ook goed, scroll even naar beneden voor de lijst mensen/dieren/anderen met bijzondere beroepen die het initatief steunen.

 

 

20 april

Kittens and cows 

Vanochtend gaf ik een keynotelezing op de eerste conferentie voor critical animal studies in Rusland. Online, gezien de politieke situatie, en misschien überhaupt. Critical animal studies is een interdisciplinair vakgebied waarin denkers activisme met academisch werk verbinden, en alle vormen van onderdrukking willen bestrijden (onderzoek naar hoe structuren van onderdrukking verbonden zijn staat daarin centraal). Dat is dus per definitie ook kritisch naar het Russische bewind. Er is heel weinig ruimte voor protest in Rusland, maar aan de universiteiten nog wel wat. Ik vind het dapper van de organisatoren dat ze dit hebben opgezet en steun ze daarin graag. Je kunt hier meer lezen over de conferentie. Mijn praatje ging over meersoortig beraad, daarover later meer.

 

 

19 april

Schrijf een brief aan een niet-mens  

In december gaf ik een zoomlezing bij de faculteit Nederlands van de Universiteit van Boekarest. Ik zou er eigenlijk in levenden lijve zijn maar de lc gooide roet in het eten. Naast de lezing zou ik een workshop geven, en die was vandaag online. Ik had de studenten gevraagd om een brief te schrijven aan een niet-mens (het thema was ‘mens en niet-mens’) en kreeg mooie en ontroerende brieven, aan een steen, de Donau, het water, maar ook aan het huis van vroeger, een foto, knuffelbeesten, huisdieren natuurlijk, de stadsduiven, techniek – waaronder een brief met antwoord, aan en van ChatGPT –, een liefdesbrief aan een tuin in de verte en eentje aan brood (van iemand op dieet), een schilderij van Turner, en meer. De brieven verraadden ook veel over de studenten in kwestie, waar ze mee bezig zijn, maar ook soms hun leven. Een van de studenten schreef bijvoorbeeld aan zichzelf als baby, op een foto. We hadden een mooi en open gesprek, ook al was het via zoom. En ik weet weer beter hoe de levens van mensen en niet-mensen verweven zijn. Het is een goede oefening, dus als je vanmiddag niets te doen hebt, schrijf dan een brief aan een niet-mens. Ter inspiratie kun je het gedicht Gesprek met een steen lezen van Wislawa Szymborska, dat is hier in het Nederlands te vinden. Of het begin van het boek Wit van Han Kang, hier.   

 

 

18 april

Het Meersoortig Collectief heeft een website

De titel van deze post zegt het al, het Meersoortig Collectief heeft een website, gebouwd door Callum Dean. Je kunt er lezen over onze projecten en ideeën en werk bekijken. De website is hier te vinden.      

 

 

18 april

Zelfportret 

 

 

17 april

Tekening voor het muizenboek  

 

 

16 april

Den Haag 2001 

Dia, afgedrukt en ingescand.

 

 

15 april

Mijn naam 

Mark Strand (mijn vertaling uit het Engels

Op een avond toen het gazon goudgroen was
en de gemarmerde maanverlichte bomen verrezen als verse gedenktekens
in de geurige lucht, en het hele platteland klopte
van het getjilp en geruis van insecten, lag ik in het gras
en voelde de grote afstanden boven mij opengaan, en vroeg me af
wat ik zou worden – en waar ik mezelf zou vinden –
en hoewel ik nauwelijks bestond, voelde ik een ogenblik
dat de uitgestrekte sterrenclusterhemel van mij was, en ik hoorde
mijn naam als voor de eerste keer, hoorde hem zoals
je de wind hoort of de regen, maar zwak en ver weg
alsof hij niet aan mij toebehoorde, maar aan de stilte
waaruit hij was gekomen en waar hij naartoe zou gaan.  

 

 

14 april

Wat overblijft 

 

 

13 april

LEARN TO TRUST YOUR OWN EYES 

Ik schreef vandaag over de Truisms van Jenny Holzer en die blijven steengoed. Zie bijvoorbeeld hier

 

 

13 april

Hallo medewezen 

(Ik vraag altijd of we er zo dicht langs mogen, deze bosbewoner vond het goed.) 

 

 

12 april

Twee films

Evil does not exist, brulde een man bij de kassa van de bioscoop. Daarna brulde hij: praat ik te hard? Ik praat vaak te hard. Daarna hoorde ik niks meer. Misschien was de man zachter gaan praten, misschien had hij zijn kaartje gekregen en was het daarmee goed.
Ik was heel benieuwd naar Evil does not exist omdat ik Drive my car zo mooi vond, ook van regisseur Ryûsuke Hamaguchi. Evil does not exist is een langzame film over de botsing tussen mensen die in lijn met de natuur leven en mensen die de wereld naar hun hand willen zetten. Het bos is een van de hoofdpersonen en soms is het irritant als er mensen in beeld verschijnen. Ik zou wel twee films willen zien: deze, met het verhaal met de mensen, en een versie waarbij alle menselijke handelingen er uitgeknipt zijn. Misschien zie je soms mensen op de achtergrond of hoor je ze even. Mensen voegen vaak niet zoveel toe, ook al denken ze van wel. Op zich is hoe ze afgebeeld worden in deze film daarom wel goed, langzaam (hout hakkend, water scheppend, in discussie) en met veel herhaling.
De man die had geschreeuwd zat schuin voor me. Hij lachte twee keer tijdens de film, er werden twee grappen in gemaakt. Ik vond hem een sympathieke figuur.  

 

 

11 april

Het kikvorsmannetje heeft ook betere tijden gekend 

 

 

11 april

Ik vond je ergens 

Ik vond je ergens in dat hele kleine streepje mogelijkheid tussen het niets en het niets, dat streepje in de tijd dat er eigenlijk helemaal niet had moeten zijn, dat het enige is wat er is, het had er net zo goed niet kunnen zijn, dat scheelt een haar, minder dan een haar, het scheelt het kleinste wat je je kunt voorstellen en het allergrootste want het is er nu eenmaal, zoals jij er bent en ik en de dagen een vorm hebben net als de duiven, zoals we iets weten van wat belangrijk is maar het nooit helemaal kunnen vastpakken – het raakt ons aan –, zoals de zee er is en de lucht spiegelt en een wereld vasthoudt, een wereld van leven in zich draagt en wij een zee in ons dragen vol leven die we nooit helemaal kennen maar die ons kent, en ik hoop dat je me vasthoudt, onder water, ik hoop dat je me daar herkent.

 

 

10 april

Zwaaien

Via via stuitte ik op de ontroerende fotoserie Leaving and Waving van Deanna Dikeman, waarin de fotograaf 27 jaar lang haar ouders portretteert als die haar uitzwaaien. Hier.  

 

 

10 april

Doris op de pelsbarn die ze van Miriam kreeg 

 

 

9 april

Oriëntatie

Ik kwam er net achter dat Disappearance at Sea van Tacita Dean online te bekijken is. De opname doet geen recht aan het werk, je kunt het beter in een museum of bioscoop zien (dat is een heel ander soort ervaring), maar het is beter dan niets. Het is een van mijn lievelingskunstwerken, ik weet niet precies waarom. Ik hou van vuurtorens omdat ze met hun ja/nee/ja van licht de zee imiteren (met zijn ja/nee/ja van golven, en eb en vloed). Alles verandert, niks verandert. En ik hou van de zee, van de avond die valt, het geluid van meeuwen. Maar dat is het allemaal niet. Het is een hypnotiserende film, die iets van de tijd vangt. Dat is het denk ik, dat me raakt, het vangen van de tijd in licht en donker, zee en glas. Kijk zelf maar (door te klikken op het vierkantje rechtsonderin kun je de video schermvullend maken).

 

 

9 april

Vrouwen en seks

Vandaag gaat de column in NRC over (praten over) vrouwen en seks

 

 

8 april

Voor wie het nog niet zag

Een boswachter maakte een filmpje van een wolf die door een dassentunnel kruipt. Hier

 

 

8 april

Zomer 

Gisteren las ik het boek Summertime van Danielle Celermajer. Het boek begint met het verhaal van Jimmy het varken, hij verloor zijn vriendin Katy tijdens de bosbranden in Australië, vier jaar geleden. Katy en hij werden als jonge biggen gered uit de vee-industrie en hadden lang vooral elkaar. Na het verlies van Katy was hij diep in de rouw, hij at en dronk niet, ze wisten niet of hij het zou halen. Je kunt Jimmy's verhaal ook online lezen, hier. Celermajer woont met haar menselijke partner, ezels, varkens, paarden en anderen op een groot stuk land nabij het regenwoud. In Summertime beschrijft ze hun ervaring van de branden - ervoor, tijdens en erna. Het evacueren van de dieren, de zorg om hen en om de inheemse dieren en planten. Het is een aangrijpend boek, dat goed laat zien wat de impact is van klimaatverandering op degenen met wie we de wereld delen, en aanknopingspunten biedt om het anders te doen.  

 

 

7 april

Een jaar zonder Olli 

Zomaar wat foto's door de jaren heen. 





























































 

 

6 april

Mijn vriend Olli 

 

 

5 april

Inspiratie voor het leven met de wolf 

In The Guardian las ik een mooi stuk over het samenleven van hyena's en mensen in Harar, een stad in Ethiopië. Hier.      

 

 

4 april

Appel 

Uit dezelfde serie. Ik hou van appels.

 

 

3 april

 Geit

Voor mijn boekje over meersoortig beraad heb ik medewezens getekend. Dit is de geit.

 

 

2 april

De tijd van grijs, matblauw en lichtgroen 

 

 

1 april

Leren twijfelen

Judith Butler werd in een interview met de New York Times over hun nieuwe boek (met de goede titel Who's afdraid of gender) gevraagd waarom mensen bang zijn voor hun ideeën. Butler merkte terecht op dat de angst of haat zich nu niet op hun ideeën richt, of de ideeën van een filosoof in het algemeen, want hij komt van mensen die hun werk niet hebben gelezen. Het is een reactie op een vermeende positie. Op krantenkoppen en social media slogans. Dat merk ik ook, het is een van de dingen die jammer zijn aan het schrijven van columns. Er zijn mensen die de columns lezen, maar de meeste reacties via mail, ingezonden brieven en op internet geven mijn positie niet of verkeerd weer. Nu is ergens over nadenken meestal beter dan er niet over nadenken, en ik zie de democratische waarde van een zin of slogan die het debat ingaat, zeker wanneer die kritisch is. Gedachten zijn nooit helemaal te besturen, woorden en ideeën kunnen zich in iemands hoofd nestelen en later tevoorschijn komen, iets teweeg brengen. Maar met een uitwisseling van gedachten of ideeën heeft het huidige debat weinig te maken. Ik schreef in een column al eens dat een van de waardevolle dingen die ik aan de universiteit leerde is het inhoudelijk met mensen oneens te zijn zonder daar zenuwachtig over te worden. Je kunt het oefenen en leren, kritiek incasseren en antwoord geven. Natuurlijk wordt het wel eens venijnig (hoewel dat in de internationale dierfilosofie erg meevalt). Maar de hele clou van de filosofie is dat je het met elkaar oneens bent en daarom beter leert denken. Je leert in gesprek met anderen je gedachten beter verwoorden en past je positie aan. Dat houdt dus ook in dat je leert twijfelen. Eigenlijk ben je de hele tijd bezig je positie te verbeteren door de losse onderdelen ervan af te wegen tegen andere posities. Studenten moeten dat ook echt leren. Ze moeten leren lezen, hun eigen onmiddelijke oordeel over een tekst opschorten tot ze die tekst begrijpen, leren hun standpunt te beargumenteren (en onder woorden te brengen: dat is moeilijker dan je denkt) en leren dat het nooit af is, dat je steeds wikt en weegt. Dat geeft een enorme vrijheid, maar daar moet je wel tegenkunnen.

 

 

31 maart

Vier mieren

Sinds een week of twee wonen er vier mieren op de vensterbank. Ik weet niet waarom. Ik weet ook niet waar ze vandaan komen. Het is voor het eerst sinds ik hier woon. Ze concentreren zich op het gebied rondom de siernetel en patrouilleren daar een paar keer per dag. Ik denk dat ze uitrusten in het richeltje van het raam, maar weet dat niet zeker. Misschien patrouilleren ze dan elders. Ik lees dat mieren zo’n 250 dutjes per dag doen, van een minuut. In totaal slapen ze vier of vijf uur per etmaal. Dus ze halen wel veel uit een dag. Het is leuk om naar ze te kijken, ik ben blij dat ze er zijn. 

 

 

30 maart

Groot brood 

Er is al genoeg klein brood, denk groot. Groot brood. 

 

 

29 maart

Met een zonnebril op de tunnel inrijden

Elke keer als ik met een zonnebril op een tunnel inrijd voelt het als een metafoor. Voor de Nederlandse mens in deze tijd, en eigenlijk ook voor de mensen in het algemeen. We hebben het ons gerieflijk gemaakt in het licht en nu weigeren we onze zonnebril af te zetten terwijl hij ons zicht belemmert. We vertrouwen erop dat we straks weer in het licht zijn en in de auto is dat ook zo, maar als mensheid denk ik eigenlijk niet dat we er nog uitkomen, en dat de tunnel zich zal versmallen. Het gaat alleen te langzaam, voor de menselijke schaal, per tientallen jaren, waardoor mensen het niet kunnen vatten. 

 

 

28 maart

Omgevallen doorgroeien





 

 

27 maart

Anders leren 

In The Guardian lees ik een leuk artikel over het onderwijs in Estland. Daar gaat het blijkbaar heel goed met het leren, in tegenstelling tot hier. Vrijheid, creativiteit en zelfstandigheid zijn belangrijk, net als rust, maar de lessen lijken ook interessant. Hier

 

 

26 maart

Dier is een mensenwoord

In de column van vandaag betoog ik dat we afmoeten van het woord 'dieren' omdat het de echte dieren kwaad doet. Hier.

 

 

25 maart

De sleutelhanger van het Hans Lilje Haus  

 

 

25 maart

2070

De paddenwerkgroep was succesvol dit jaar: we hebben (meer dan) 2070 dieren geassisteerd. Er steken nog wel wat padden, kikkers en salamanders over, maar de grootste piek is voorbij. De schemer valt ondertussen later in dus ze lopen ook minder gevaar. Bovendien wordt het de komende dagen koud en droog. Ik heb de werkgroep voor dit jaar dus opgeheven. Voor volgend jaar hoop ik dat we borden kunnen plaatsen, omdat er toch elk jaar veel slachtoffers vallen (ik denk 5%, misschien iets meer). Het zou het beste zijn om de buurt af te sluiten, maar gezien de negatieve houding tegenover dieren en de natuur in dit dorp zie ik dat niet snel gebeuren. 

 

 

24 maart

De kunst van het afplakken 









En als bonus: 

 

 

24 maart

Kattenpak 

Vanochtend sprak ik op de beurs over Voorwaarts (dat is recent in het Duits verschenen). Tegelijk met de Buchmesse in Leipzig was er een mangabeurs (net als vorig jaar), dat betekent veel verklede tieners. Drie van hen (twee in kattenpak, een met een grote zilveren pruik) zaten bij het optreden, en ze knikten verwoed bij alles wat ik zei. Zo verwoed dat ik me afvroeg of ze iets hadden gebruikt. Later zag ik ze bij de boeken, ik weet zeker dat ze een exemplaar van Voorwaarts zochten.   

 

 

23 maart

Leipzig 

Het regent in Leipzig. Ik zit in hetzelfde hotel als vorig jaar, en dat is prettig - ik hoefde niet te zoeken toen ik uit de trein kwam, heb voor het inchecken boodschappen gedaan (ook nog uit eten is too much). Ik ben hier net als vorig jaar voor de boekenbeurs, de Leipziger Buchmesse. Nederland en Vlaanderen zijn gastland, dus er zijn veel Nederlandse schrijvers. Ik trad gisteravond met Stefan Hertmans op in het Apothekenmuseum, dat zoals de naam al aangeeft een apotheekmuseum is. Het was vol, alleen zaten de toeschouwers over drie kamers verspreid waardoor ik twee derde van hen niet kon aankijken. Ik weet niet of dat erg was.    

Omdat ik morgen weer moet optreden heb ik vandaag tijd om in het daglicht de stad te zien. De fietspaden hebben een mooie kleur. Het museum voor hedendaagse kunst viel tegen, en het Bachmuseum was heel klein, het bestond uit drie kamers en het belangrijkste wat er te zien was, waren een paar handgeschreven composities. Voor het kabinet met grafvondsten stond een reisleider die iets vertelde, een van de grafvondsten leek van een afstand een gebit, maar dat zal het wel niet zijn geweest. Het zal een raadsel blijven.        

 

 

22 maart

De contemplatie 

In Hannover zit ik per ongeluk in een evangelisch hotel. Het is van de Hans Lilje Stiftung die de dialoog tussen de kerk en de samenleving en wetenschap wil verbeteren. Het is een zeer prettig hotel: kalm en rustig, ook al is het midden in de stad, met heel vriendelijke medewerkers. Het is ook heel goedkoop. Er is geen wifi, misschien om de contemplatie optimaal te laten verlopen. Op het nachtkastje liggen oordoppen, tegen het geluid van de kerkklokken die elk kwartier luiden. In de ontbijtzaal was er geen muziek, op zich heerlijk, maar ik begrijp nu waarom er in ontbijtzalen normaal gesproken wel muziek is: dan hoor je de anderen niet zo hard eten. Verder zijn de radiatoren een eervolle vermelding waard.

 

 

21 maart

Helder 

In de trein lees ik de korte roman Clear van Carys Davies. Een predikant vertrekt naar een klein eiland om de man die er al zijn hele leven woont te vertellen dat hij het moet verlaten, dat klinkt saai, maar na een aanloop is het mooi. Om de personages, maar ook vanwege de taal. De man op het eiland spreekt Norn, een uitgestorven taal die ten noorden van Schotland werd gesproken (op de Shetlandeilanden, de Orkneyeilanden en in Caithness), en hij leert zijn taal aan zijn bezoeker. Het Norn is een taal met veel woorden voor mist (skump, gyolm, blura, ask, dunk, syora, mirkabrod, groma, rag, nombrastom, dalareek, himna, yema, dom), de bewegingen van de zee (gilgal, skreul, pulter, yog, fester) (en veel andere woorden voor de geluiden die de zee maakt), het moeras (gob, gagl, degi, dyapl, dwog, diun), de wind (binder, gas, asel, geul) en de wolken, en andere natuurverschijnselen, en vaak verwijzen de woorden die naar de natuur verwijzen ook naar iets anders, iets tussen mensen, of iets metafysisch, bijvoorbeeld over einde en begin. Het Nederlands heeft weinig woorden voor de natuur, zelfs niet voor de luchten, die hier zo groot en aanwezig zijn, en niet voor het licht. Soms vraag ik me af hoe ons bestaan eruit zou zien als dat wel zo zou zijn geweest. Dat we onszelf via de omringende wereld beter hadden kunnen begrijpen. Ik hou van simpele woorden, die veel reflecteren (zee, wit, mist, sneeuw). Maar toch. 

 

 

20 maart

Tierkunst als weltbildende Praxis 

Voor de bundel Nichtmenschliche Ästhetik. Kuratieren jenseits des Menschlichen, samengesteld door Jessica Ullrich, schreef ik een hoofdstuk over dieren als kunstenaars, en meer algemeen een meersoortige benadering van kunst. Als je Duits kunt lezen en universitaire toegang hebt, dan kun je het stuk hier vinden. Als de website van het Meersoortig Collectief online is dan kun je de Engelse versie lezen (de Duitse is vertaald door Ullrich). 

 

 

19 maart

Symposium over nieuwe rituelen voor de meersoortige samenleving

In mei en oktober organiseer ik een online symposium over nieuwe rituelen voor de meersoortige samenleving. Het is in het Engels, en hopelijk komt er ook een website bij. Ik plak de aankondiging en het programma hieronder. Als je ze wil bijwonen, stuurt dan een bericht naar dierfilosofie@gmail.com.

New Rituals for the Multispecies Community  
Symposium, University of Amsterdam, online 

Animals and plants are not things but active agents who have their own interests, desires and projects in life. Their voices, agency and expressions have long been silenced by humans, and human ideas about them are often shaped by prejudice and ignorance. Moving beyond anthropocentrism in culture and politics therefore requires not only critique of existing power relations, but also new ways of engaging with nonhuman agents. Finding new forms of communication and building relations also matters with regard to taking seriously the voices of human children and youth, and adult humans who express themselves in ways that differ from the norm. In these online workshops we explore the role of rituals in working towards new, more just and caring multispecies forms of community. Rituals often center embodied acts, instead of rational forms of human speech. They are also often habitual, and involve using the imagination. For these and other reasons, rituals well suited to acknowledge and include the agency and subjectivity of nonhumans, human children, and certain neurodiverse humans. In the workshop we focus both on the creation of new rituals and reinterpreting existing rituals, from the perspective of art, activism, philosophy and theatre.  

Program New Rituals for the Multispecies Community I
16 May 2024, 15-18 CET.  

15-15.10 Welcome and introduction
15.10-15.55 Ike Kamphof: Shapes of a Multispecies Lifeworld. Engaging with Amphibian Migrations
15.55-16.40 Eva Meijer: Organizing Dog Dinners with Dogs
16.40-16.50 Break
16.50-17.35 Miek Zwamborn: Tidal Genesis. Honouring Seaweed by Coastal Communities
17.35-18.00 Discussion.  

Program New Rituals for the Multispecies Community II
10 October 2024, 15-18 CET.  

15-15.10 Welcome and introduction
15.10-15.55 GC Heemskerk and Jessica Ullrich: Curatorial Guidelines for Plants and Art Exhibitions
15.55-16.40 Alexandra Broeder: The Omen 
16.40-16.50 Break
16.50-17.35 pattrice jones: Multispecies Rituals at VINE Sanctuary
17.35-18.00 Discussion.  

 

 

18 maart

Ontmoeting 

 

 

17 maart

Taoïsme en dierethiek

Gisterochtend gaf ik via zoom een lezing voor een groep Chinese dierendenkers. Jin, een van de leden van de werkgroep dierfilosofie, komt uit China en doet hier promotieonderzoek. Ze maakt deel uit van een groep Chinese dierethici, en vanwege mijn interesse in taoïsme en dieren spraken we af dat ik hen via zoom over mijn werk zou vertellen, waarna we een gesprek zouden hebben over taoïsme en westerse dierethiek/dierfilosofie, activisme en aanverwante zaken. Het was een open gesprek, binnen de grenzen van hun veiligheid, en ik heb veel geleerd over het Chinese denken over dieren, en meer algemeen de situatie in China voor activisten en wetenschappers. Het wordt vervolgd.

 

 

17 maart

Een vreemde steen 

 

 

17 maart

Frans de Waal

Ik lees net dat Frans de Waal is overleden. Ik wist niet dat hij ziek was, hij leek nog midden in het leven te staan, met onderzoek en boeken. Het werk dat ik doe in de dierfilosofie is mogelijk gemaakt door het werk van mensen als De Waal, die binnen de wetenschap (met het gereedschap van de wetenschap) het antropocentrisme van eerdere wetenschap ter discussie stellen en dieren niet langer als machines zien. Ik ben het met veel van zijn conclusies niet eens, en niet met zijn onderzoeksmethoden (dieren bestuderen in gevangenschap), en ook niet met zijn uitspraken over taal, maar tegelijkertijd is mijn uitgangspunt niet zo anders dan het zijne: andere dieren zijn wezens met innerlijke levens op wie we vaak lijken en van wie we kunnen leren. Hij wordt ook in de dierfilosofie veel geciteerd. Als ik had geweten dat hij ziek was zou ik hem wel een mail hebben gestuurd om hem te bedanken voor zijn werk (we hebben alleen heel sporadisch mailcontact gehad). In de NRC staat een mooie necrologie.

 

 

16 maart

Wat dan?

Wat als je eigenlijk ergens los in het heelal hangt zonder wat dan ook om je aan vast te houden?
Wat als de goden eigenlijk vogels zijn of andersom?
Wat als er eigenlijk echt alleen dit moment bestaat?
Of dit moment?
Of alle momenten samen tegelijkertijd?
Wat als je veilig zou zijn?
Wat als dat?
Wat als dan?
Wat dan?  

 

 

15 maart

Doris met een aantal van de dingen waar ze bang voor is (maar wel minder bang dan vroeger)

 

 

14 maart

Aalscholverperformance 



Op 22 november 2019 plaatste ik ook al eens een foto van deze performance op mijn weblog. Ze doen hem dus al lang.

 

 

13 maart

Berichten uit het paddenhospitaal

De paddentrek is nog volop aan de gang. We hadden een piek in februari, heel vroeg, toen het een paar dagen warm was. Daarna was het rustiger tijdens de koudere dagen en nu worden de kikkers wakker. Ik heb dit jaar veel vrijwilligers, maar evengoed zijn er slachtoffers. De overgrote meerderheid van hen redt het niet, maar soms hebben ze wat extra ondersteuning nodig.   

Deze persoon was in een put gevallen met bijtend schoonmaakmiddel. Ze heeft een uur geweekt in de waterbak en smeerde hem toen ik even met Doris ging lopen. 

Deze persoon is er niet goed aan toe, ze heeft waarschijnlijk een aanrijding meegemaakt maar geen uiterlijke verwondingen, dus ze heeft een kans om het te redden en komt nu bij in mijn tuin.

Deze twee padden zitten al twee weken in een put. Het vrouwtje heeft al een man op haar rug dus kan er niet via het gaas uit. Als het goed is komt de buitendienst ze vandaag na een heleboel mails bevrijden.

 

 

12 maart

Een pleidooi voor politieke verbeelding

Vandaag in de krant

 

 

11 maart

Stiltedag

Vandaag is het Nyepi oftewel nieuwjaarsdag oftewel Dag van de stilte op Bali. Ik lees op internet dat je op Bali op deze dag niet naar buiten mag en de uren in stilte, en vastend, doorbrengt. Toeristen mogen ook hun hotel niet uit, vliegtuigen landen niet en vliegen om. Je mag geen water koken of autorijden, alle instellingen zijn gesloten. Het is om de kwade geesten te misleiden, die stilte, en het licht uitdoen, zo lijkt het net alsof het eiland onbewoond is. Maar het lijkt me ook een vorm van reiniging. Dit lijkt me een heel goede dag om in Nederland in te voeren, in plaats van feestdagen die gericht zijn op consumeren en gebruiken. Geen telefoons, geen computers. Luisteren naar je eigen gedachten en je bloed dat ruist. En daarna beter begrijpen wat je doet als je met iemand spreekt, als je naar buiten gaat, hoe je ermee ingrijpt in alles wat bestaat.

 

 

10 maart

Schrijven in de lucht 







Ik had vanochtend geluk want er vlogen heel lang spreeuwen over mijn hoofd. Dat vind ik het fijnste wat er is, als er vogels over mijn hoofd vliegen.

 

 

9 maart

Voorhoofd

Vorige week ontmoetten Doris en ik haar bewonderaar weer, een grote witte hond (een Pyrenese berghond) van anderhalf. Doris vindt hem eng omdat hij zo groot is, maar ze vindt hem ook wel leuk. We zien hem af en toe, en tegenwoordig kwispelt ze naar hem, dus het leek me een goed moment om wat dichterbij kennis te maken. Hij probeerde een paar spelbuigingen uit maar Doris hapte in de lucht naar hem. Toen ging hij liggen en straalde kalmte uit. Doris bleef in de lucht happen maar snuffelde tussendoor ook aan zijn voorhoofd, hij gaf haar de tijd en daarna stond hij op en maakten ze allebei wat spelbuigingen. De ontmoeting ontroerde me omdat het zo'n mooie manier is om met de angst van iemand anders om te gaan, en omdat hij Doris zag - Doris wordt vaak verkeerd begrepen - en wist wat hij moest doen om haar vertrouwen in hem te geven. Hij gaf haar ook zijn vertrouwen, door haar dichtbij zijn gezicht in de lucht te laten happen. Ik denk dat het luchtbijten volgende keer achterwege kan blijven.

 

 

8 maart

Rijswijk 2001 

 

 

8 maart

Een beetje Emily Dickinson op de vrijdag kan nooit kwaad

In this short Life that only lasts an hour
How much - how little - is within our power  

 

 

7 maart

Steen van het strand 

 

 

7 maart

En ook wat nieuwe tekeningen

Hier

 

 

7 maart

Nieuwe dierenkunst op het blog van het Meersoortig Collectief

Waaronder halsbandparkietarchitectuur, rattentunnels en een nieuwe performance van Rani. Hier

 

 

6 maart

Hoorn (Markermeer) 1998 

 

6 maart

Het leven met of zonder staart

In de krant las ik vorige week dat het misschien gewoon toeval is dat we als diersoort geen staart hebben. Staarten hebben voordelen (evenwicht, klimmen, temperatuurregulatie) en weinig nadelen, hoewel je natuurlijk gewond kan raken aan je staart en andere dieren je staart kunnen pakken. Misschien hadden we kunnen schrijven of schilderen met onze staart (tegelijk schrijven met de handen en schilderen met de staart), of muziek maken, en in het aanraken van anderen kan een staart ook van pas komen (ik denk aan de muizen die graag staart in staart zaten). Qua mode biedt het ook kansen. Dus misschien moeten we weer die richting op evolueren, ik wil ook graag een vacht, zodat we in bomen kunnen gaan wonen en de huizen en auto's niet meer nodig hebben.

 

 

5 maart

Precies een mooi plekje gevonden naast de 7 

 

 

5 maart

Het einde in de terugkeer

Mijn eerste schreden in de wereld, in december vorig jaar, voelden als een voorwaardelijke vrijlating na een lange gevangenschap en brachten geluk mee. Nu ervaar ik iets heel anders: de plekken waar ik kom doen me denken aan de eerdere keren dat ik daar was, in een leven dat als een ander leven voelt, waarvan ik afgesneden ben. Donderdag was ik in Utrecht, het is een extreme luxe om met de trein te kunnen reizen en de wereld te zien. De stations te kunnen zien die ik zo goed ken, waar ik zo vaak stond te wachten. Maar ik zag ook mezelf van eerder, op momenten en met wezens die er niet meer zijn. Alsof ik terug in de tijd reisde en ergens afscheid van nam. Vandaag stapte ik uit bij metrostation Weesperplein. Ik woonde twee keer in mijn leven bij metrostation Wibautstraat, de volgende stop (vlakbij), en dacht vandaag vooral aan die eerste keer (eind jaren negentig, ik woonde in de Swammerdamstraat, schuin achter de Ysbreeker). Zoveel tijd geleden, altijd die UvA (de enige universiteit waar ik echt van hou, maar universiteiten zijn net als natuurverschijnselen onverschillig), het metrostation rook naar wiet zoals het hoort en de straatjes liepen zoals altijd, en ik liep er ook nog. Maar het had net zo goed niet zo kunnen zijn. Misschien is dat het melancholische van nu, het besef dat het aan een zijden draadje hangt, wat je kan, of je iets ooit nog zal kunnen.  

 

 

4 maart

Leyweg Den Haag (2006) 

 

 

3 maart

Ursulakliniek Leidschendam (2000)

Bekijk de hele serie: hier

 

 

3 maart

Rood 

Ik lees Wrong Norma van Anne Carson. Ik las een paar jaar geleden Autobiography of Red (rood is mijn lievelingskleur) en het vervolg Red Doc> en het vreemde is dat ik nooit zou zeggen dat het de meest indrukwekkende boeken zijn die ik ooit las, integendeel, maar dat ik er wel heel vaak (buitensporig vaak) aan moet denken. Dus ik ben benieuwd wat er met dit boek zal gebeuren (het is een mooie uitgave, met naast tekst ook tekeningen, foto’s en collages). 

 

 

2 maart

Girl

 

 

1 maart

Missing Winter

Ik schreef een tekst over het missen van de winter, met foto's erbij. De tekst is nu gepubliceerd in Oxford Public Philosophy, en wel hier. Het is deel van een langere serie filosofische beeldessays (waaronder ook Portret in bomen). Het is een mooi vormgegeven uitgave, je leest het hele tijdschrift hier

 

 

1 maart

De muizen van Gertrudis van Nijvel

Gisteravond gaf ik de eerste langere lezing sinds de terugval in oktober, in de Geertekerk in Utrecht. De lezing ging over de muizen (ik ben bezig met een boek over de muizen) en wat we van ze kunnen leren. Na afloop kwam er iemand naar me toe die gids was geweest in de kerk. Ze vertelde me dat de Geertekerk genoemd is naar Gertrudis van Nijvel, een vroeg-middeleeuwse heilige die vaak werd afgebeeld met muizen op haar staf, of naast haar terwijl ze bad. Nu weet ik dat ze meebidden, zei de vrouw tegen me, over de muizen.
Gertrudis van Nijvel bekommerde zich om de armen (ze leefde zelf in armoede), weduwen, reizigers en stervenden, ze was ook patrones van ziekenhuizen en tuin- en veldvruchten. Ze werd aangeroepen als ratten of muizen ergens de oogst bedreigden, en is (misschien daarom) volgens sommigen de patroonheilige van katten. Misschien luisterden de dieren naar haar (ik lees op internet over een muizenval op een schilderij, maar op verschillende afbeeldingen  die ik vind lijkt ze in harmonie met de ratten en muizen te zijn). Het lijkt me fijn als er ratten en muizen op je staf komen zitten. Op internet lees ik ook dat muizen symbool staan voor overleden zielen. Maar de muizen zijn in dit verhaal ook echt muizen.
Gertrudis van Nijvel stierf op drieëndertigjarige leeftijd, verzwakt door het vele vasten in haar leven, we zouden nu zeggen: ze stierf aan anorexia, maar wat is wat.

 

 

29 februari

De drakenbloedbomen 

Tijdens een wandeling door de buurt vonden Doris en ik een drakenbloedboom, of eigenlijk drie in een pot (nogal zwaar maar het lukte me hen mee te nemen). Tijdens het verpotten viel hen in drie delen uiteen, die ik eigen potten gaf, waarna ik me afvroeg of dat niet zielig was omdat ze nu niet meer met hun wortels tegen elkaar kunnen spreken. Van B. kreeg ik de tip om ze bij elkaar te zetten zodat ze elkaar kunnen voelen/zien/horen, en te vertellen wat er is gebeurd.  

 

 

28 februari

Bijzonder dierennieuws gisteren

De damherten waren eerder in Europa dan de mensen. Er zijn mensen die denken dat wie ergens het eerst is, ook het meeste recht heeft op die plek. Ik behoor niet tot die mensen maar duidelijk is wel dat damherten hier minstens zoveel horen als wij.
Ook las ik over een Myanmarees minivisje, de 12 millimeter lange Danionella cerebrum, dat 140 decibel geluid kan maken, dat is zo hard als een boorhamer. Het visje heeft daar een speciaal orgaan voor. Ze wonen in troebel water, en misschien helpt dit geluid ze bij communicatie over lange afstanden; onderzoekers denken ook dat machtsverhoudingen een rol spelen.
En ik zag een aangrijpende video van een koala die rouwt om zijn dode partner (een dierenorganisatie nam hem mee voor een gezondheidscontrole, maar je ziet toch dat hij gewoon verdrietig is) (je kunt wel ziek worden van verdriet natuurlijk).

 

 

27 februari

De eenzaamheid van ziekte

De column van vandaag gaat over de eenzaamheid van ziekte, en de veranderingen in de tijd die lang ziek zijn met zich meebrengt. Hier.

 

 

26 februari

Schelpen 





 

 

26 februari

Over de steen 

Regendruppels trekken sporen over de steen voor de deur. Ze vangen het licht, lijken gangen te graven in de lucht die gang voor gang dichter bij elkaar komen in een patroon dat logisch maar niet te voorspellen is. Na een paar minuten is de hele steen nat en verandert het licht in donker, hoewel ik niet weet of dat laatste door de druppels komt of doordat de wolken zich verder samentrekken.

 

 

25 februari

Op boomhoogte 

Ik liep vandaag over de touwenbrug van Chiel Kuijl in de tuin van museum Kranenburgh. Dat was ooit onderdeel van het kunstwerk Concentraties dat over de hele tuin liep, nu helaas niet meer want ik vond het heel leuk om te doen. Dus als je daar eens in de buurt bent, vergeet de touwenbrug niet. Het museum zelf is ook de moeite waard.

 

 

24 februari

Lieve berk  

Ik ben bezig met de organisatie van twee symposia over de rol van oude en nieuwe rituelen, die het actorschap van niet-mensen serieus nemen, in het werken naar een meer rechtvaardige en zorgzame meersoortige gemeenschap. Over hoe rituelen met en voor dieren eruit moeten zien, weet ik redelijk wat, maar van bomen en planten minder. Ik lees een boek over de rol van heilige bomen in de Indiase milieubeweging en kwam een tekst tegen van de Estse onderzoeker Madis Arukask over animistische boomrituelen van de Wespen en de Woten, Oostzee-Finse volkeren. Arukask schrijft bijvoorbeeld over vrouwen die de boomgeesten aanspreken in individuele bomen (de bomen staan voor zichzelf en voor iets groters). Hij mocht mee met M.A. en schrijft het volgende: 

M.A. was no longer going regularly into the forest to pick berries, due to her age (over 80) and health. On this occasion, she approached the chosen birch tree, put aside her [walking] stick, and hugged the tree with both arms. Caressing the trunk in a top-down direction from time to time, she said: ‘Dear birch, dear birch, you darling tree of mine. You’ve grown big, thick, our darling Vepsian tree. Give me health, strength. Your soft leaves, your thick branches. Grow big, beautiful, oh darling tree of mine. I can’t see you (every time). You give me health, you give me strength, you give me an easy journey (home), the health to get back home. You, my darling birch, you give …, you do much good.’ This went on for about a minute; she then took her stick and stepped away from the tree. Then she sang an old springtime circle dance song, performed on Trinity Sunday, recalled from her youth, and dedicated it to the birch tree. Traditionally, during Trinity week [the Veps] used to bring a small birch tree from the forest, sing and dance around it, and take off some branches [for fertility]. The song contained themes like those she had used when addressing the tree, describing it growing tall with thick foliage.

Zo zijn er meer rituelen, zoals het simpele groeten van de bomen en het bos als je het bos ingaat. Er zijn ook manieren om het bos aan te spreken over dieren en mensen die erin verdwenen (en om te vragen hen terug te brengen). Zo omgaan met bomen helpt in elk geval het vormen van een nieuwe houding. Met dieren kan het ook nieuwe manieren van communicatie (en begrip) tot stand brengen.

 

 

23 februari

Hallo klein vriendje 



 

 

23 februari

Vouwen

Ik mail de vrijwilligers van de paddenwerkgroep wekelijks met een update over de overgezette dieren, het weer, en leuke weetjes over amfibieën. Gisteren mailde vrijwilliger Wiesje me een weetje terug, over de salamanders in haar vijver. Die vouwen hun eitjes - soms wel 300 - in de bladeren van waterplanten. Op internet lees ik dat ze dat met hun achterpootjes doen. Een heel karwei.

 

 

22 februari

Weer een dag in het patriarchaat 

In Eye zag ik Poor Things van Yorgos Lanthimos. Ik vond The Favourite heel goed en zijn andere films niet, maar wilde deze film proberen. Het bleek een seksistische fantasie over feminisme. Emma Stone speelt Bella Baxter, een Frankensteinachtige figuur die volgens de recensies feministisch gedrag vertoont, maar de film herhaalt vooral seksistische figuren (zowel in het afbeelden van de seks als in hoe vrouwen worden onderdrukt en hoe ze zich eraan ontworstelen – het was ook cliché). Na afloop kwamen er op station Noord zes jongens van een jaar of veertien naast me staan. Ze spraken over meisjes die vooral goed waren voor het pijpen, en over de lelijkheid van sommige. Ook spuugden ze vaak op de grond. Ik deed mijn oordoppen in, pick your battles, maar toen gooide een van de kinderen een flesje cola naar een duif die een donut at (ik kon niet zien of het raak was). Dus ik deed mijn oordoppen uit en begon aan een tirade, over hoe je over vrouwen moet spreken en met kwetsbare wezens moet omgaan, en hoe je een waardevolle toekomst kunt nastreven voor jezelf. Ze deden stoer, maar ik las in de ogen van een paar jongens dat het wel aankwam (ik droeg mijn Stella McCartney Adidassen, dat helpt). Er kwam nog een groepje jongens bijstaan, dus ik had best redelijk wat publiek. Toen kwam de bus, de meeste jongens gingen ook mee, maar gelukkig gingen ze achterin zitten, ik deed mijn oordoppen weer in en mijn mondkap op, dat is best een fijne combinatie.  

 

 

21 februari

Schelp

Een werk van zand, zee en wind.  

 

 

21 februari

Keuzes 

Door Boris Novak. Ik vertaalde de Engelse vertaling van Mia Dintinjana. 

Tussen twee woorden
kies het zachtere. 

Tussen een woord en stilte
kies luisteren. 

Tussen twee boeken
kies het stoffigste. 

Tussen de aarde en de lucht
kies een vogel. 

Tussen twee dieren
kies wie je het meest nodig heeft. 

Tussen twee kinderen
kies allebei. 

Tussen het kleinere en het grotere kwaad
kies geen van beiden. 

Tussen hoop en wanhoop
kies hoop:
het zal zwaarder zijn om te dragen.  

 

 

20 februari

Interessante links voor de dinsdag

GC Heemskerk attendeerde me op het bestaan van het Walking Lab, die wandelingen onderzoeken en met wandelingen de wereld onderzoeken. Ze hebben bijvoorbeeld onderzoeksmethode die ze Queer Walking Tours noemen. Hier.
Ook las ik een lieve tekst van Greta Gaard over boeddhisme, ecofeminisme en de meersoortige wereld. Hier
In de herhaling: de Red Hand Files van Nick Cave. Omdat het een heel goed project blijft.

  

 

19 februari

Raamrand

 

 

19 februari

De salamandermetamorfose

Het is een goed salamanderjaar. Om een reden die voor mij waarschijnlijk verborgen zal blijven hebben ze hun winterhabitat uitgebreid: op de stoep waar ik vorig jaar misschien twee of drie kleine watersalamanders vond, heb ik er nu al minstens dertig overgezet. Ook op de geijkte plekken steken er meer de straat over dan eerdere jaren. Als wij de salamanders overzetten zijn ze donkerbruin (met vlekken en bij de vrouwtjes een rugstreep, maar dat valt nauwelijks op in het donker), alleen hun buik is geel met donkere stippels. In het water veranderen ze van kleur, ze worden geel met oranje en blauw, en hebben zwarte stippels over hun hele lichaam. De mannetjes houden van grote vrouwtjes en proberen hen te verleiden door met hun staart te bewegen. Ze hebben verschillende staartbewegingen: op Wikipedia lees ik dat de staart ‘golvend, waaierend of zweepachtig’ kan worden bewogen. De vrouwtjes voelen de waterdrukgolfjes, en ruiken de lokstoffen die naar ze toe worden gewaaierd (dit klinkt nogal heteronormatief; over queer kleine watersalamanders lees ik niets, maar die zullen er ook zijn). Dit speelt zich allemaal af in de vijvers van dit dorp, die zo grijs en onbetekenend lijken. 

 

 

18 februari

Maar

1. De trein beweegt. Het is een soort gezoem en getril. Omdat ik in de trein zit en de trein veel groter is dan ik beweegt de trein ook mij. Het zoemende getril voegt zich bij de geluiden en gevoelens in mijn lichaam. Tussen de trein en mij is een heel kleine oppervlakte waar we samenvallen (zo plat als het woord ‘tussen’).
2. De stoelen zijn oud en rood, oud rood, dus dubbel oud en dubbel rood. Sporen van iets scherps, van de tijd en wat zacht is vertakken zich over de zitting. Een stoel te zijn voor bepaalde tijd, voor niemand gedichten te schrijven en niet te weten van de padden en hun tocht en hoe wij zoveel routes verstoren. Hooguit van het uitzicht, de andere stoelen en de vele types mens.
3. Gisteren zag ik dat jonge wilgen (niet meer dan takken, opgeschoten) soms heel kleine katjes dragen.
4. Nu weet ik het zeker: als je onderweg bent, verandert de tijd in ruimte.
5. Zoveel soorten van alles: soorten vermoeidheid, soorten missen, soorten gebouwen in een stad.
6. Op het terras zitten een jongen en een meisje, zij draagt een leren jack en hij heeft een analoge Nikon om zijn hals. Ze eten hier straks omdat het zaterdag is en ze iets willen doen dat bijzonderder is dan naar de snackbar gaan. De tram stopt voor de deur, deze straat kan van alles aan, kleine vierkante steentjes, een vermoeide vrouw met een donkerblauwe jas (een geklede jas, denk ik) op een fiets, een man in het zwart met een statief. Ik zit hier maar ik voel me niet vrij (maar ik zit hier).

 

 

17 februari

Antwerpen 















 

 

16 februari

Navalny

Op de website van 2Doc is de documentaire Navalny te zien, over zijn vergiftiging en leven - bekijk hem vooral want het is een krankzinnige film en een eerbetoon aan deze dappere man. Vanavond op tv.

 

 

16 februari

Leven met anderen 

Er staat een mooi interview van Marjan Slob met Donna Haraway in de NRC. Zoals jullie weten ben ik kritisch over Haraway, vooral haar ideeën over proefdieren zijn niet oké, maar ze heeft ook veel zinnigs te zeggen. Hier

 

 

15 februari

De exceptionalisten 

Vandaag luisterde ik naar een lezing van psycho-analyticus Sally Weintrobe over psychoanalyse en de klimaatcrisis. Weintrobe schreef onder andere het boek Psychological Roots of the Climate Crisis, over onze 'culture of uncare'. Een van de kernbegrippen daarin is exceptionalisme, de houding waarin mensen hun onzorgzame kant laten prevaleren boven hun zorgzame. De exceptionalisten zien zichzelf als ideaal, vinden dat ze recht hebben op wat ze dan ook willen, en gebruiken magisch denken om van moreel ongemak over hun ideeën en handelen af te komen. Deze houding zit in ons allemaal, maar we kunnen hem bestrijden. En hij zit ook in onze samenleving, en daar moeten we hem bestrijden. In een culture of care wordt de zorgzame houding van individuen gesterkt, voorbeelden daarvan zie je in klimaatactivisme. Als het je interesseert kun je via google podcasts en lezingen van Weintrobe vinden.   

 

 

14 februari

Monk op Valentijnsdag

In de Oude Kerk bezocht ik de tentoonstelling van Meredith Monk (Calling). Monk is een componist die bekend is van haar werk met stemmen. In de tentoonstelling vond ik de muziek het mooist, en twee kleinere installaties. In de ene kijk je door boomstammen heen, in de andere wordt een bewegend paard op een doek geprojecteerd, hij of zij lijkt op de muziek te dansen (zie de foto's hierboven). Op youtube vind je Monks Cow Song. Turtle Dreams staat ook op youtube, hier
Het miezerde en onderweg zag ik veel jonge mannen met bossen rozen en tulpen, een bepaald slag mannen, met sneakers en gel, hoewel er ook een man in een pak tussen zat. In de bus zaten twee meisjes die elkaar kenden naast elkaar zonder te praten. Het ene meisje hield vier rozen vast, het andere had er nul gekregen.  

 

 

13 februari

Twee dagen



De zwarte vlekjes zijn kuifeenden.

 

 

13 februari

Waar blijven de longcovidprotesten? 

Vandaag gaat de column over het gebrek aan zorg voor en solidariteit met mensen met long covid. Hier.  

 

 

12 februari

Vaasje II 

 

 

11 februari

De paddentrek

De paddentrek is weer begonnen. Ik zag er dit jaar erg tegenop: ik kan weer dingen doen maar ben nog niet hersteld, en het houdt voor mij veel mails en veel lopen in (naast mijn werk en huishouden). Ook vond ik op dag twee een zwaargewonde pad die ik moest doodslaan en op dag drie een zwaargewonde salamander die ik moest doodmaken. Dat vind ik heel erg om te doen, maar het moet. Ik vraag me altijd af wat ik zou willen als ik hun positie was. Maar goed, gisteren waren er redelijk wat vrijwilligers op de been en hebben we 88 salamanders en 23 padden in veiligheid gebracht. Dus het is niet voor niks. 

 

 

11 februari

Zelf versus wereld

Ik las Derek Jarmans Moderne natuur en Nietzsches Aldus sprak Zarathoestra zij aan zij. Ik wilde schrijven: ‘het woord dat beide boeken verbindt is ijdelheid’, maar dat is te sterk. In allebei is er sprake van een sterke focus op het zelf ten koste van de wereld en anderen. Nietzsche is een van die filosofen die ik in theorie goed zou moeten vinden maar met wie ik niet veel kan (Kierkegaard is ook zo iemand). Het seksisme in Zarathoestra is extreem, maar eigenlijk geldt dat voor het werk van de meeste filosofen voor 2000, dus als filosoof train je je in de inhoud en methode los van elkaar zien (Montaigne en Wittgenstein waren ook seksistisch). Maar los daarvan is er dus zo weinig aandacht voor de wereld en zo veel aandacht voor het zelf. Jarman is wat sympathieker, en hij is ziek, waardoor het zelf op de voorgrond komt te staan, dat heb ik zelf ook gemerkt. (Moderne natuur is een dagboek van een jaar en een paar maanden waarin hij onder andere beschrijft hoe hij na zijn hiv-diagnose een tuin inricht bij het huisje dat hij kocht in Dungeness in Kent, Prospect Cottage). Zijn beschrijvingen van de planten in zijn tuin zijn mooi. Bovendien maakt hij zijn biografie expliciet tot onderwerp, ook in zijn films, en zet hij zich op die manier in voor homorechten en bewustwording rondom aids. Maar het blijft heel particulier. Misschien verwachtte ik er te veel van – op het buikbandje met zaadjes om het boek noemt Olivia Laing, ook een schrijver die niet tot mij spreekt, het ‘het mooiste en meest furieuze boek aller tijden’. Maar het is niet furieus, het is een treurige aftakeling van iemand die zijn inner circle beschrijft, een tijdsbeeld. 

 

 

10 februari

In het bos zag ik het gezicht van god in het mos op een boom  



Of van de kerstman, of misschien van een onbekende man met snor.

 

 

10 februari

Doris en ik kwamen terecht in een ganzenblokkade

Ze scandeerden leuzen. Ik ben solidair met ze. Het is hoog tijd dat er eindelijk eens naar ze wordt geluisterd.

 

 

9 februari

Vreemde vrienden





 

 

8 februari

Vandaag een gastbijdrage van mijn moeder, over hoe haar ouders elkaar hebben ontmoet

Mijn moeder, Trijntje Tol, werkte vlak na de Tweede Wereldoorlog als kraamverzorgster in heel Westfriesland. In vele dorpen rondom Hoorn. Mijn vader, Cornelis 'Cees' Scherpenhuizen, is na de oorlog grotendeels lopend en liftend naar Hoorn teruggekeerd. Hij had mijn moeder gezien en vond haar leuk, maar m’n moeder zat nog met Jelle in haar hoofd- denk ik- met wie ze voor de oorlog verloofd was, en op wie ze de hele oorlog gewacht heeft. Jelle kwam getraumatiseerd terug uit Buchenwald en hij is er door een misverstand met een brief, met de dochter van een bevriende slager in Utrecht vandoor gegaan. Mijn vader probeerde contact te krijgen, maar dat was nog niet zo makkelijk. Hij is net zo lang achter mijn moeder aan blijven fietsen naar al die dorpen, waar zij kraamde, dat Trijntje Cornelis op een gegeven moment wel leuk begon te vinden en er afspraakjes gemaakt werden. Dat moet 1946 geweest zijn. Op 27 Februari 1947 zijn ze getrouwd. Ik ben 5 Februari 1948 geboren. We woonden in bij mijn Oma Antje op de Tweeboomlaan 37. Er waren geen woningen vlak na de oorlog. Als je 9 maanden terugrekent, ben ik op Bevrijdingsdag 5 Mei 1947 verwekt. In 1948 werd Juliana gekroond en kwam ze naar Hoorn toe, vertelde mijn moeder me later. Met mij in de wagen gingen we naar de nieuwe koningin kijken.  

Ruth Scherpenhuisen 

 

 

7 februari

Can't we all just get along?

Gisteren was ik met G.C. Heemskerk in Galerie Stevenson op de Prinsengracht in Amsterdam want we doen met het Meersoortig Collectief mee aan een groepstentoonstelling aldaar. De tentoonstelling heet Can't we all just get along? en het is een protesttentoonstelling, tegen xenofobie en het normaliseren van racisme en andere vormen van onderdrukking, geïnspireerd door de uitslag van de afgelopen verkiezingen. Wij dragen het Meersoortig Manifest bij, een oproep aan kunstinstellingen om niet-menselijke wezens respectvol te behandelen. De opening is aanstaande zaterdag om 17 uur en de tentoonstelling loopt tot 16 maart. Je kunt hier meer lezen over de expositie en de galerie.
Het manifest is te koop. Het is geprint op chlorofylpapier (van papierpulp gemixt met bladgroenkorrels afkomstig uit landbouwafval) en kost 150 euro, de opbrengst doneren we aan een project tegen stringfoot (het pijnlijke en langdurige afknellen en afsterven van de pootjes door haar en touwtjes) bij stadsduiven. We zijn bezig met een nieuwe website, maar in de tussentijd werken we ons blog nog bij met voorbeelden van dieren- en plantenkunst. Hier.

 

 

6 februari

Gewoon blijven lopen

 

 

5 februari

De veganistische universiteit 

Ik kreeg een mail van een student namens Plant Based Universities, een initiatief om universiteiten vegan te maken, om een open brief te ondertekenen die vandaag openbaar wordt gemaakt. Het is niet het enige initiatief dat zich richt op het veganiseren van de universiteit, op de UvA werkt de Plant Based Treaty hier achter de schermen al langer aan. Het veganiseren van de universiteiten is belangrijk omdat wetenschappelijk onderzoek aantoont dat veganisme beter is voor de gezondheid van mensen en de planeet dan carnisme, en bovendien rechtvaardiger. Universiteiten die niet veganistisch zijn nemen dus eigenlijk hun eigen onderzoek en kenniscreatie niet serieus. Je kunt hier en hier meer lezen (Amsterdam is trouwens de eerste hoofdstad ter wereld die de Plant Based Treaty heeft ondertekend).

 

 

4 februari

Vaasje

 

 

3 februari

Langzame muziek 

Maandag is er weer een akkoordwissel in As slow as possible, het muziekstuk van John Cage dat 639 jaar duurt en wordt uitgevoerd in de St Burchardi Kerk in Halberstadt. Het orgelstuk begon in 2001 met zeventien maanden stilte. Het loopt nog 616 jaar, dus als je een keer een wissel wil bijwonen heb je nog even. In The Guardian lees ik dat er momenteel ook een muziekstuk bezig is dat duizend jaar duurt, dat begon in 1999, de Longplayer.

 

 

2 februari

Goeie column van Carolina Trujillo vandaag, over boerenwoede

Hier

 

 

1 februari

Ergens in een bos, ergens in de tijd

We waren van het pad af geraakt. 

Maar Doris bracht me terug.

Ze poseerde op de grafheuvel.