7 juni
Herhaling, herhaling
Omdat Uitgeverij HetMoet ermee stopt is Variaties op aanwezigheid (een prozagedicht in 45 variaties) nu voor de halve prijs te koop in de webshop. Hier.
6 juni
Welkom thuis Kami
5 juni
Rups
Foto door Gerrit Meijer, ik denk dat ik een jaar of elf ben.
4 juni
In mijn mand (dag lieve Lieke)
Ik heb niet stilgezeten,
ik heb Sartre gelezen en Kant en Kierkegaard. Als ik doodga
hoop ik op een hemel
om met hen in te kaarten
(ik vraag me af
of Marx voor geld zou spelen). Lachend
zal ik vier azen op tafel gooien, twee jokers
achter de hand. ‘Schenk mij bij!’
zal ik roepen naar een engel in een
doorzichtig gewaad,
maar de doden hebben geen stem. Natuurlijk
hebben de doden wel een stem. Driekwart
van de boeken die je leest
zijn geschreven door een dode
toen die dode nog leefde. En zo
sijpelt het verleden de toekomst in
Dying is an art, schreef Sylvia Plath
Doodgaan is weer kind zijn, denk ik
Volledig overgeleverd
aan de elementen, zonder
dat je iets te zeggen hebt
over de plekken waar het leven
(een kinderwagen als het ware)
je naartoe rijdt
Dit zal na mij zijn, wat voor mij is geweest – Seneca
Wat een dwaasheid om
verbaasd te zijn als op een dag gebeurt
wat elke dag gebeuren kan.
Ik ben een dwaas, maar dwazer is
wie leeft alsof hij morgen sterft:
wat een paniek pulseert er
vandaag door je lijf! Nooit
zul je meerdaagse plannen maken,
nooit ‘s avonds laat door het Oosterpark lopen
en verlangen naar de nazomer, nooit
een stuk taart bewaren voor morgen,
nooit kaartjes voor de biënnale kopen
Zachtjes zit ik in een kano in Frankrijk
Hoopvol zit ik weer in de zonnige erker
met bloemen
Dit zijn geen jeugdherinneringen,
maar geuren
zoals alle jeugdherinneringen op een gegeven moment
geuren worden. Proust, expert
in deze vorm van melancholie, schreef: de kracht
die de meeste keren om de aarde gaat in één seconde
is niet elektriciteit, het is pijn.
…maar hij vergat het licht, dat het allersnelst is
en altijd met dezelfde snelheid reist. Licht
dat pijn kan doen verbleken. Want wanneer ik mij
buk om de druiven die gevallen zijn
op te rapen en pijn duwt
mijn gezicht weer eens ineen
als een harmonica maar ik kijk op en zie de zon
weerkaatst in de nieuwe koelkast
die van jou en mij samen is,
wat betekent pijn dan nog?
Jij bent geboren
in de grijze flat met plastic balustrades, ik zag
mijn eerste nacht in het kleine huis
met gekleurde kozijnen
Maar dit gedicht
gaat over de dood. In mijn kist zal een donzen dekbed liggen, mijn lijf
omringd door pluchen knuffels
Ze noemden me kinderachtig,
maar dat was toen
Jonge honden waren we, voor het eerst
in een park zonder riem,
verbaasd bij alles wat ons lukte
dankzij of ondanks onszelf
en ons vermogen overal
een competitie in te zien
‘De dood accepteert geen jokers,’
zegt Kant in alle ernst
met zijn zwaarste stem
en: ‘Schenk mij bij!’
tegen de engel,
die geïrriteerd zijn breiwerk opzijlegt
en antwoordt: in je mand
(want is het zo onderhand niet evident
dat mensen voor engelen zijn
wat dieren voor mensen zijn?)
In mijn mand!
Is het mijn sterfdag?
Ik maak mij geen zorgen
Alle gelukkige momenten herhalen zich
Eerst als tragedie en dan als klucht
en daarna als elegie
Er zullen opnieuw tieners wild
na sluitingstijd een snackbar in rennen
Er zullen opnieuw geliefden in de wijnbar zitten
waar wij elkaar voor het eerst kusten
Zelfs jij zal opnieuw een geliefde in een wijnbar zijn
en opnieuw gelukkig zijn
ook al is je oude geliefde dood
Maar voor nu ben je boos
dat ik dit opschrijf
Veel te vroeg
zoals ik altijd overal
veel te vroeg ben
Maar juist daarom hou ik van je
omdat mijn ziekte soms
voor jou een bron van boosheid is
Is het mijn sterfdag?
De lucht is stil, als lucht
op een kalender
Is het mijn sterfdag?
Vergeet klokken die luiden
De lucht is stil, als lucht
Is het mijn sterfdag?
Vergeet engelen en psalmen
Ik wil de vanille van een oud boek
Ik wil een koud flesje bier
en ik wil jou, nog één keer
Vergeet vogels die zingen
Ik wil mijn hond horen drinken
Lieke Marsman, In mijn mand, Uitgeverij Pluim, 2021
3 juni
De meersoortige kalender
Met het Meersoortig Collectief maakten we een meersoortige kalender. De meeste kalenders gaan uit van mensentijd. Het Meersoortig Collectief maakte deze kalender om de tijd van andere wezens te laten zien en serieus te nemen. We vieren nieuwe feestdagen zoals Kwispeldag en Aardappeldag en staan stil bij de dieren die zijn gestorven door menselijk handelen en planten die zijn vergeten in kantoren. Ook maken we kortere en langere tijdschalen zichtbaar, want niet iedereen meet het leven in jaren. Je kunt hier meer lezen en zien. De kalender is te koop via Hi Jack Publishing. Het is een gelimiteerde oplage, dus op is op!
2 juni
Weblog Jeanette Winterson
Afgelopen week kwam ik erachter dat Jeanette Winterson een weblog heeft waarop ze een keer per week schrijft. Over de inhoud mag je zelf een oordeel vellen, maar jullie willen het vast graag weten (als je het nog niet weet). Hier.
1 juni
Animated Wor(l)ds
Ik werkte mee aan een bijzondere webpublicatie, samengesteld door Elizabeth Tavella en Eva Spiegelhofer, gepubliceerd door Radish Press. Je kunt de site hier bekijken. Mijn bijdrage gaat over Olli's holen, die kun je hier bekijken. Maar kijk vooral ook rond op de rest van de website want er staan veel mooie dingen op.
31 mei
Dit najaar
30 mei
Kami's eerste lied
Gisteren zong Kami een mooi lied. Je kunt het hier beluisteren.
29 mei
De werkgroep dierfilosofie
Na twaalf jaar stop ik met het organiseren van bijeenkomsten voor de werkgroep dierfilosofie. Het is tijd voor de jongere generatie om het stokje over te nemen. Ik nam de groep over van Bernice Bovenkerk toen ik promotie-onderzoek deed en heb door de jaren heen ongeveer elke maand een bijeenkomst georganiseerd. Op de website van de groep kun je de laatste bijeenkomsten zien (van eerdere is geen archief) en een paar van de conferenties die ik de afgelopen jaren ook organiseerde. Het zine van de Politics of not Eating Animals conferentie van vorig jaar staat ook nog op de site. Toen ik ziek was nam Brenda de Groot de coördinatie van de groep over, en daarna bleef ze co-coördinator. Wie de nieuwe co-coördinator naast Brenda zal worden is nog even afwachten, maar de groep gaat door.
28 mei
Samen wandelen is beter dan alleen
27 mei
Nog eens dierwraak
26 mei
Wolven en muizen
Volgende week geef ik twee lezingen. Op 2 juni ben ik in Eindhoven om over Muizenleven te vertellen en op 4 juni in Zutphen om bij de tentoonstelling LUPUS in Dat Bolwerck een lezing over wolven te geven. Er zijn nog een paar kaarten dus als je wil komen: meld je aan.
25 mei
Organismedemocratie
Op de conferentie in Wenen laatst ontmoette ik de mensen van Organisms Democracy. Dat is een kunstproject en/of meersoortig democratisch experiment waarbij mensen samenkomen om politieke besluiten te nemen als andere soorten. Het is dus een oefening in inleving. Hoewel ik het indelen van dieren in soorten problematisch vind en ook niet zo veel fiducie heb in de mogelijkheden van mensen om dit tot een goed einde te brengen (omdat veel mensen vooroordelen hebben over andere soorten en onze kennis van andere dieren menscentrisch is) is het wel een goed project. Het is tenminste iets. Op hun website kun je meer lezen. Op 6 juni is er weer een parlement in Berlijn, voor als je enthousiast bent geworden en mee wil doen.
24 mei
Meer dierwraak
23 mei
Verwikkelde empathie
Mijn vrienden van just wondering... maakten een nieuw video-essay, ditmaal over Lori Gruens begrip 'entangled empathy'. Je kunt het essay hier bekijken.
22 mei
Elastiekjes gevonden door Zmeu
Vandaag bracht hij de grotere zwarte mee, dat was echt een bijzondere vondst.
21 mei
On being ill
The New Menard Press publiceert een nieuwe editie van On Being Ill, waarin het essay van Woolf met die titel wordt aangevuld met essays van anderen, waaronder een deel uit The limits of my language. Met deze publicatie wil Elte Rauch van The New Menard Press het gesprek over ziekte literair stimuleren. Het boek is vanaf 2 juni verkrijgbaar, hier kun je meer lezen.
20 mei
Hartje
19 mei
Vrijheid van meningsvorming
Vandaag verscheen een rapport van het Commissariaat voor de Media over de erosie van de vrije meningsvorming omdat steeds meer mensen hun nieuws op social media lezen. Vooral jonge mensen lezen geen krant maar berichten op TikTok of X. Omdat feeds selectief zijn, en de bazen van de techbedrijven zelf belangen hebben, raakt de vrije meningsvorming in het gedrang. Dit heeft democratische consequenties: het werkt polariseren en verdeeldheid in de samenleving in de hand. Het Commissariaat voor de Media pleit voor wetgeving en handhaving daarvan. Hier kun je meer lezen.
Ik ben blij dat hier meer aandacht voor komt. Het is een groter politiek probleem dan het lijkt. Als mensen zich niet goed (kunnen) informeren, kunnen ze ook geen kritische burgers worden, zijn ze vatbaar voor angstretoriek en opzwepende kreten van types als Wilders, die het gemunt heeft op de kritische pers, en dit is een zelfversterkend systeem. Scholen hebben hier naast regelgeving en beleid overigens ook een rol in te spelen. Filosofie op de lagere en middelbare school zou jonge mensen bijvoorbeeld kunnen leren wat het verschil is tussen feiten en meningen, wat argumenten en drogredenen zijn, hoe ideologie werkt, en hoe je informatie kunt duiden.
18 mei
Valie Export dood
Ik had even gemist dat de feministische kunstenaar Valie Export vrijdag gestorven is. Hier kun je lezen wie ze was (als je dat niet weet) en een paar bekende werken zien (zoals de broek met gat en de voeldoos). Ze heeft trouwens ook een keer Peter Weibel als hond uitgelaten, zie hier (het is een feministische kritiek, maar je kunt die performance ook meer-dan-menselijk duiden).
17 mei
Op bezoek bij onze goede vriendin Wissie
16 mei
Stadsduiven in De scharrelaar
Ik schreef een stuk over stadsduiven voor het nieuwe nummer van literair vogeltijdschrift De scharrelaar. Het verschijnt 22 mei, je kunt het nu al bestellen, bijvoorbeeld hier.
15 mei
Het interstitium
In de NY Times las ik een mooi artikel over het interstitium, een recent ontdekt netwerk van met vocht gevulde ruimtes tussen de cellen en weefsels in ons lichaam. Het voert voedingsstoffen aan, afvalstoffen af, en dient als schokdemper voor organen. Planten hebben ook zo'n soort systeem en het laat waarschijnlijk ook zien waarom acupunctuur werkt. Hier kun je het hele (mooi vormgegeven) verhaal lezen en bekijken.
14 mei
Meer dierwraak
13 mei
Uit de serie dierwraak
12 mei
Voor de fans van Miez en Zmeu
Hier staan weer nieuwe yin-yangperformances.
11 mei
Vogels wees veilig
De katten dragen als ze naar buiten gaan Birds be safe collars. Dat zijn felgekleurde kragen met een reflectorrandje die je om een halsbandje doet en die het licht weerkaatsen zodat vogels zien dat er een roofdier zit. Belletjes schijnen niet goed te werken en heel irritant te zijn voor katten (steeds dat gerinkel in je oor) (ik kan er zelf ook niet tegen). Maar deze kragen schijnen goed te zijn en tot nu toe werken ze hier (de katten zijn nogal goede jagers). Ze zien eruit als patriciërskragen met new age- en Afrikaanse prints (Zmeu is meer voor new age / psychedelisch, Miez staan de Afrikaanse prints goed). Je kunt ze hier bestellen. Katten moeten er even aan wennen maar hebben er geen last van (en het is gewoon nodig als je een kat hebt die jaagt). Miez en Zmeu vonden elkaar wel even eng toen ze ze voor het eerst omhadden, maar andere katten hebben er ontzag voor dus het is niet slecht voor hun street cred.
10 mei
Twee
De beste broertjes ter wereld zijn vandaag jarig.
9 mei
Ryunosuke Akutagawa
Ik lees korte verhalen van Ryunosuke Akutagawa, een Japanse schrijver, en dat is wel een aanrader (hoewel ze soms tegen het gruwelijke aan zijn). Je kunt via google online vertalingen in het Engels vinden (in het publieke domein), ik zie zo snel geen Nederlandse versies ervan om naar te linken.
8 mei
Dag Spaink
Op de boot naar Dublin herlas ik Vallende vrouw, van Karin Spaink. Ik heb vrijwel al haar boeken in een eerdere fase van mijn leven gelezen, maar was er weer benieuwd naar. Zij schreef over disability justice voor de term bestond, ik was benieuwd naar wat ik er nu van zou vinden. Ik lees haar weblog al zeker twintig jaar. Ze had een paar jaar weinig geschreven en ik dacht: het gaat vast niet goed, misschien moet ik haar een mailtje sturen om haar te bedanken voor haar werk. Op de boot terug stelde ik een mail op, een paar regels, die ik weer weggooide. Ik moet er nog even goed over nadenken, dacht ik. Nu lees ik dat ze dood is en bedank ik haar dus hier, in het openbaar: voor de boeken, de blogs, de strijdbaarheid, het zelfmoordforum (lang meegelezen). Voor het oprechte leven en nu de oprechte dood, waar ze overigens ook een mooi blog over schreef (ik ben het ook eens met die openbare opvatting van de zelfgekozen dood, dat heeft ze goed verwoord). Dat blog kun je hier lezen.
7 mei
Alle konijnen vrij
Een nieuw stickerontwerp. Zoals altijd gratis te downloaden en gebruiken. De stickers staan hier.
6 mei
Omdat het zo stil is
Omdat het zo stil is begint de tijd achteruit te lopen. Met heel kleine stapjes. En zonder om te kijken. En steeds beducht op geluid. Adem inhouden. Kleine stapjes meetellen (in je hoofd). Van het wachten een gedicht maken, het duurt maar heel even.
5 mei
Je kunt ook proberen op elkaar te lijken
4 mei
Voelende wezens
Bijna een jaar geleden werd ik geïnterviewd door Jamie Woodhouse van Sentientism, een platform gewijd aan respect voor voelende wezens. De podcast en video staan nu online. Veel plezier ermee.
3 mei
In het spoor van de padden
Als uitbreiding van het educatieve werk van de paddenwerkgroep ontwikkelde vrijwilliger Marie Mart een workshop voor kinderen, In het spoor van de padden. Ze heeft de workshop samen met kunstenaar Anne Kamps al een keer gegeven op de Montessorischool, en we sturen het lespakket ervan nu naar andere basisscholen in het dorp, in de hoop dat zij er ook mee aan de slag gaan. Als je benieuwd bent of zelf een paddenwerkgroep hebt, kijk dan hier. Al het materiaal mag worden gebruikt. We hebben er voor de scholen in het dorp een kaartje bijgevoegd met paddenpootjes op de oversteekplekken, mocht je zelf een werkgroep hebben dan kun je dat voor je eigen gebied ook maken.
2 mei
Waar
De Eurostar rijdt stapvoets het station van Antwerpen binnen. ‘We zijn in België,’ zegt de vrouw naast me tegen haar zoons, die tegenover ons zitten. Ze dragen allebei een koptelefoon. ‘Nee hoor,’ zegt de oudste. ‘We zijn nog in Nederland.’ ‘We zijn in Antwerpen,’ zegt de moeder. De jongen schudt zijn hoofd en draait het scherm van zijn telefoon naar haar toe. ‘Nederland.’ De moeder wijst naar buiten, maar de jongen weigert uit het raam te kijken. De trein stopt. De conducteur zegt over de intercom dat de trein niet stopt in Antwerpen en vraagt mensen de deuren niet te openen. Als we weer gaan rijden kijkt de jongen snel even uit het raam. Antwerpen. Het staat er echt.
