|
|
||
|
31 oktober Als boomstammen Door alle omgevallen en gekapte bomen gisteren moest ik aan Die Bäume van Kafka denken: Denn wir sind wie Baumstämme im Schnee. Scheinbar liegen sie glatt auf, und mit kleinem Anstoß sollte man sie wegschieben können. Nein, das kann man nicht, denn sie sind fest mit dem Boden verbunden. Aber sieh, sogar das ist nur scheinbar.
30 oktober Oktober meemaken
Dit is mijn eerste herfst sinds 2021, en dat jaar was mijn vader net dood, dus toen was ik ook niet echt aanwezig. Dus het is eigenlijk de eerste herfst die ik bewust meemaak sinds 2020. Vorig jaar en het jaar daarvoor was ik heel ziek in oktober en november. Ik denk er nu steeds aan dat ik vorig jaar de wintertijd zo erg vond: nog een uur langer ellende per dag. Het is heel makkelijk om te vergeten wat je voor je ziet. Maar dit jaar zie ik zoveel.
Doris en ik gingen vandaag met Miriam in het bos bij Dieren wandelen.
Doris ging steeds op boomstammen staan.
We ontmoetten veel interessante paddenstoelen.
En ook deze feloranje bosbewoner van ons onbekende origine.
Deze foto wil ik ook nog graag laten zien. Er gebeurt in het bos steeds zoveel op een kleine plek. Mensen denken vaak op de verkeerde schaal.
Tot slot deze porseleinzwammen. Die naam leerde Miriam me. Op de terugweg reden Doris en ik over een heel melancholische weg langs een kanaal. Het regende, de auto's hadden hun lichten aan. Aan weerszijden van het water stonden donkere bomen die gele bladeren lieten vallen. Autorijden is in de herfst en winter sowieso een melancholische activiteit. Al die mensen die onderweg zijn, al die lichtjes. Het is zo'n rijkdom om allebei te kunnen meemaken, het bos en de weg.
29 oktober Bericht van de duif
Vandaag bezochten Doris, de katten en ik de bijzondere en belangrijke tentoonstelling Bericht van de duif, van G.C. Heemskerk en Shani Leseman in Boijmans op Zuid in Rotterdam. Het was voor de katten hun eerste expositie en ze vonden het erg leuk. De reis duurde een beetje lang, maar dat is ook weer een goede oefening. Bij de tentoonstelling horen ook stringfoot workshops, daarover kun je lezen op de website van het Boijmans. Het is een aanrader voor iedereen die beter wil leren samenleven met deze bijzondere wezens met wie we zoveel steden delen. ![]() ![]() ![]() ![]() ![]()
28 oktober De verkoop belonen De enige schrijver waar ik regelmatig hardop om moet lachen is Thomas Bernhard. In De neef van Wittgenstein (toevallig net in het Nederlands vertaald) schrijft hij over gekte en ziekte. Hij had zelf zijn leven lang een longziekte dus weet waar hij het over heeft – het is daarmee veel overtuigender dan bijvoorbeeld Empusion van Tokarczuk, een roman die een zieke als hoofdpersoon heeft zonder de ervaring van ziekte te beschrijven. Bernhard laat ook zien hoeveel moeite de niet-zieke mensen hebben met zieken, dat ze uit angst de ziekte het liefst ontkennen.
27 oktober Landkaart van bedreigde dierentalen Ik las over een taalkundige, Ross Perlin, die bedreigde talen in Londen in kaart wil brengen. Het zou mooi (en erg) zijn zoiets te maken over dierentalen. Verschillende mensen zijn bezig met veranderende soundscapes, dat hier een (auditief) beeld van geeft, maar ik bedoel het specifiekere verlies van individuele talen op bepaalde plekken (zoals van uitgestorven dieren of dieren die migreren door de klimaatcrisis).
26 oktober Zelf/ander Bij de workshop vorige week was ook een plantenbioloog, Adam Roddy. Hij vertelde dat als je een plant stekt, tenminste als je er een tak vanaf knipt en die in de aarde zet, de plant en het stekje zichzelf eerst nog als één zelf herkennen, en na een tijd de ander als ander zien.
25 oktober Over de zoektocht naar meersoortige literatuur Voor de website van het ILFU schreef ik een stukje over meersoortige literatuur. Dat kun je hier lezen. Jeltje de Koning heeft er een mooie tekening bij gemaakt. En voor wie hem gemist heeft, de enquête over meersoortige literatuur staat hier.
24 oktober Kijktip Op Mubi is de negendelige serie Self-Portrait as a Coffee-Pot te zien van William Kentridge. Je kunt op Mubi een week gratis kijken en de afleveringen zijn een halfuur dus dat zou genoeg moeten zijn. Hier.
24 oktober Oude aarde
Op de laatste dag in New York ging ik naar de Earth Room van Walter De Maria. Dat is een ruimte gevuld met aarde die al sinds 1977 te bezichtigen is (zie hier). De aarde zag er moe en oud uit, dood, maar ik vond het wel fijn dat het werk al zo lang bestaat. Onderweg erheen kwam ik terecht in een Disability Pride Parade, een optocht om de kracht van gehandicapte mensen te vieren, en dat ontroerde me erg. In Nederland is er weinig gehandicaptenactivisme, waardoor ook mensen met long covid geen activistisch netwerk hebben. Je kunt er hier meer over lezen en foto's zien.
23 oktober Tekeningen New York ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]()
22 oktober Twijfelen vereist moed De column van vandaag gaat over verschillende soorten kennis en het belang van twijfelen.
21 oktober Vlieg II
20 oktober Vlieg In een essay over schrijven met de toepasselijke titel ‘Schrijven’ laat Marguerite Duras zien dat je eenzaamheid nodig hebt om te kunnen schrijven. Niet zomaar de eenzaamheid van het alleen zijn of je alleen voelen, eerder een bewuste afstand tot de rest van de mensen, een ruimte in de tijd die leeg is. Ze beschrijft twijfel als de basis van schrijven en de schrijver, een soort existentiële twijfel. Ik ben het wel met haar eens, je moet alles wat er is tussen haakjes durven zetten om er iets zinnigs over te kunnen zeggen of er recht aan te doen. In het essay beschrijft ze ook de dood van een vlieg die op de muur zit. Het is een vochtige muur en de vlieg kan niet loskomen omdat hen stervend is. Duras kijkt naar de stervende vlieg en begrijpt dat de dood van een vlieg ook de dood is. Ze ziet dat voor het eerst en is erdoor ontdaan. Als erna een vriendin op bezoek komt, vertelt ze hoe laat de vlieg stierf. De vriendin begint te lachen en ze gaat er niet op door. Maar in dit essay over schrijven komt ze erop terug, twintig jaar later. Omdat het net zoiets is als schrijven. En dat is waar.
19 oktober Weer veel gezien Ik zag veel honden met schoenen en jassen aan, hoewel het voor een jas echt nog te warm is. Ik zag ook een man die heel lang bezig was om een foto te maken van zijn drie honden. De honden wachtten geduldig.
If it falls on your head, you feel it, zei de tuinman.
Ik zag en sprak voor mijn doen veel menselijke dieren - sommige opnieuw, de meeste voor het eerst, sommige zijn een beetje vrienden geworden.
Ik zag ook dit
en dit.
18 oktober Instituten oprichten
Gisteren gaf ik een lezing voor de studenten van het Environmental Studies Program, een groep heel kritische en open jonge mensen. Ze hebben hier momenteel verschillende opleidingen voor wie over dieren en de rest van de aardbewoners wil leren en denken. Het is heel belangrijk dat die opleidingen er zijn. De studenten zijn er namelijk al, overal, ook in Nederland, maar ze kunnen bijna nergens terecht. De collega's hier krijgen de ruimte van NYU om verschillende instituten op te zetten, zodat het vakgebied meer ingebed zal raken in de academische structuur. Iedereen maakt zich wel veel zorgen om de aankomende verkiezingen, die ook academische klimaat kunnen aantasten. Maar doorgaan met wat van waarde is, is toch het enige wat je kunt doen.
17 oktober Jezelf terugzien in een stad ![]()
Het is ongeveer vijftien jaar geleden dat ik voor het laatst in New York was. Het voelt als een andere stad nu, niet omdat de stad zo veranderd is - hoewel alles nog meer product lijkt dan eerder - maar omdat ik ergens anders ben en iets anders wil van de stad. Ik kwam hier altijd om op te treden, en dat doe ik nu op een bepaalde manier ook natuurlijk, maar alles is anders dan toen. Omdat ik zo lang ziek was is alles ook veranderd, ik denk nog steeds de hele tijd: wat fijn dat dit kan.
16 oktober De andere aardbewoners
De workshop van vandaag had het volgende statement als startpunt: There is a growing consensus amongst activists and scholars seeking to promote the flourishing of Earth others that laws, policies and programs framed as protecting them, rather than actively including them are insufficient, both ethically and in terms of the outcomes they achieve. In this regard, we are seeing the emergence of a range of ideas and experiments aimed at including the Earth others in decision making processes. These include various types of democratic innovation, artistic experiments, and transformations in corporate governance.
15 oktober Duivenkruispunt ![]()
Onderweg naar het MOMA kwam ik langs een vergadering.
Bijna iedereen was gekomen.
14 oktober Treurduif Aan het eind van een dag die zich maar bleef uitstrekken kwam ik aan in mijn hotel in New York. Ik ben hier voor een lezing en de workshop Including Earth others in decision making, yes; but who or what? van The MOTH Project, waar ik over meersoortige dialogen en meersoortig beraad zal vertellen. Vroeger verbleef ik altijd in Brooklyn of ergens anders in de zomen van de stad, maar nu ben ik op de een of andere manier in hartje Manhattan terechtgekomen. De toeristendichtheid is dus hoog maar de stad kan wel wat hebben en ik ondertussen ook. Het is koel maar de meeste bomen staan nog in blad. Het licht is wel dat van de herfst, laag en met lange schaduwen. In het Washington Square Park zag ik een treurduif.
13 oktober Miez en Zmeu ![]()
Mijn vriend Aron, die hun moeder in huis nam toen ze zwanger was, schreef dit over hun namen: 'We called him Miez as in Core, or the walnut kernel, there's no proper word in english, in romanian we say "miez" to many things that are both inside & central to something. Miez was the first one to walk, first to eat, first climber, first at everything! And Zmeu, the word, is a Romanian mythological creature, a powerful quick figure who makes the earth rumble when he walks and who arrives places in no-time. Zmeu also means kite, which we just remembered!'
12 oktober The Politics of not Eating Animals Conference - call for papers University of Amsterdam, 22 and 23 May 2025 To eat or not eat nonhuman animals is not just an ethical question but also a political one. Because more-than-human animals are subjects and political actors, and relations between humans and nonhuman animals are governed by unequal power structures. Because eating animal products contributes to the rise of zoonoses and pandemics as well as the climate crisis – one of the biggest political problems worldwide. And because the exploitation and exclusion of more-than-human animals is intertwined with the exploitation and exclusion of marginalized groups of humans, symbolically and materially. In this two-day conference we investigate the patterns of oppression that currently legitimate eating nonhuman animal products, discuss the politics of not eating animals in relation to multispecies justice, climate justice and human rights, and collectively search for more just ways forward. Confirmed keynote speakers include: Stacy Banwell (University of Greenwich), Claire Jean Kim (UC Irvine), Anat Pick (Queen Mary University of London), Sunaura Taylor (UC Berkeley). We invite philosophers, other scholars, artists, writers, and activists to discuss the politics of not eating animals collectively. We invite abstracts on the following and related themes: To submit a paper, please send an abstract of no more than 250 words and a short biography to dierfilosofie@gmail.com before February 1st 2025. We also invite proposals for performances and exhibitions. To propose a creative engagement with the theme please send a description of the proposed event, a proposed budget, and a list of requirements (e.g. venue and technology needs) before February 1st 2025.
12 oktober
11 oktober Russische dierstudies Na mijn (online) lezing in Rusland eerder dit jaar kreeg ik verschillende verzoeken om mee te werken aan academische tijdschriften aldaar. Het denken over dieren staat er in de kinderschoenen en is een kritische beweging onder het huidige regime, dus ik werk daar graag aan mee. Een van de uitnodigingen komt van het Antropologicheskij forum, die een themanummer hebben uitgebracht over de dierige wending in de antropologie. Wie het Russisch machtig is kan mijn bijdrage hier lezen.
10 oktober Meersoortige rituelen Na het goede nieuws dat Han Kang de Nobelprijs voor literatuur won begon de tweede workshop over nieuwe rituelen voor de meersoortige gemeenschap. De eerste presentatie van kunsthistoricus Jessica Ullrich ging over richtlijnen voor het gebruik van niet-menselijke dieren in kunst. Je kunt ze hier vinden en in de presentatie gaf Jessica veel voorbeelden van hoe het mis en goed kan gaan. Nu andere dieren zo populair zijn in de kunst is het heel belangrijk om ze niet opnieuw te mishandelen en/of stereotyperen. De tweede presentatie ging over de rol van rituelen in Kjosum Jökull, het IJslandse project om de Snæfellsjökul (een gletsjer) president te laten worden, waar ik eerder over schreef. Maar eigenlijk ging het ook over wat rituelen kunnen betekenen in de beweging naar een meer-dan-menselijke rechtvaardigheid, en hoe we onszelf kunnen veranderen, meer gletsjer kunnen worden. De derde presentatie was van pattrice jones en ging over de rol van rituelen in VINE Sanctuary, waar ik ook eerder al over schreef. pattrice beschreef tal van gewoontes en rituelen, van de ochtendzang van de gevederde inwoners van VINE (de kippen, kalkoenen, en anderen zingen elke morgen samen) tot begrafenisrituelen. Rituelen worden soms ook doorgeven, zoals dat de koeienmatriarch van de gemeenschap niet alleen koeien wast maar ook geiten en schapen. Het was een zinnige en bijzondere bijeenkomst, waarin duidelijk werd dat we het anders kunnen doen als mensen, dat er al mensen zijn die het anders doen. Dat is hoopvol.
9 oktober
8 oktober Van alles de waarde Vorige week fietste ik naar Amsterdam om te gast te zijn bij Marianne Thieme en Ewald Engelen in hun podcast Van alles de waarde. Ik was blij dat ik Marianne Thieme eindelijk eens in het echt sprak. We hadden het - het zal jullie niet verbazen - over dieren. Je kunt de aflevering hier beluisteren.
8 oktober De samenhang Mijn column vandaag gaat over de verbindingen tussen zieke mensenlichamen, ziek gemaakte dieren, ziek gemaakte landschappen. Hier.
7 oktober Flarden
Van de werkreizen weet ik niets meer, schrijft Paul Auster ergens. Ik begrijp wat hij daarmee bedoelt: alle literaire festivals zijn ongeveer hetzelfde. Je wordt opgehaald door een vriendelijk meisje of een nerveuze taxichauffeur (of allebei), checkt in bij een hotel met een bepaalde standaard, spreekt op een podium met een goed of minder goed ingevoerde gesprekspartner, en verder zoek je iets toepasselijks te eten, dwaal je door straten. Met conferenties is het nog erger, omdat alle universiteiten aan de binnenkant op elkaar lijken en je vaak dezelfde mensen treft. Maar tegelijk blijven er altijd flarden over. Van Lodz het alternatieve dat aan Berlijn doen denken, net als de architectuur. En het Centrum Dialogu, opgericht om de dialoog tussen verschillende bevolkingsgroepen te bevorderen, in het Overleverspark (met herinneringsbomen voor mensen die de Holocaust overleefden). Er zijn ook altijd mensen die het goede proberen te doen. En dat er een lieve hond in het publiek zat.
En het eten gisteravond, in een kraakachtige gelegenheid waar jonge mensen schaakten in het halfdonker. Het deed me denken aan een eerder leven in mijn leven, waarin ik op plekken kwam die naar bier roken, met jonge mensen, om voor ze te spelen of zelf te luisteren naar muziek. Ik vroeg me af of ik het licht aan moest doen, besloot dat als buitenlander te laten, mee te schemeren.
6 oktober De gordijnen in Lodz zijn een eervolle vermelding waard
5 oktober Gebed II Vandaag kwam ik het gedicht Prayer van Carol Ann Duffy weer eens tegen. Ik wilde het vertalen maar dat is moeilijk vanwege het rijm, dus dat doe ik nog op een ander moment. Maar het is wel een mooi gedicht, passend bij deze tijd - de herfst bedoel ik, die ons altijd wijst op het verstrijken van de tijd, en de grotere tijd waarin we leven. Dus ik plaats het hier voor jullie in het Engels. Prayer Some days, although we cannot pray, a prayer Some nights, although we are faithless, the truth Pray for us now. Grade 1 piano scales Darkness outside. Inside, the radio’s prayer –
5 oktober Korstmossen Ik lees een mooi boek over korstmossen, Lichens: Toward a Minimal Resistance, van Vincent Zonca (niet vertaald dus uitgevers doe hier je voordeel mee). We letten vaak niet op ze maar korstmossen bedekken 8% van de planeet (vooral de polen) en zijn heel belangrijk voor allerlei andere soorten (als voedsel of verblijfplaats). Het is geen biologieboek met allerlei feitjes, maar een essay, dat de betekenis van korstmossen onderzoekt (met behulp van de surrealisten, John Cage, en allerlei anderen). Sommige korstmossen zijn vierduizend jaar en ze groeien vaak maar heel langzaam, een paar millimeter per jaar. Ze zijn tegelijk extreem fragiel en heel weerbaar, schrijft Zonca. En we kunnen van ze leren, over beter bestaan in samenhang met anderen.
4 oktober Dierendag
Uit Het witste woord (2023)
3 oktober Schilderij
Mijn nichtje vroeg voor haar vijfde verjaardag een schilderij van Doris. Dit is het geworden.
3 oktober Dagen van de hond In Leeuwarden is dit weekend een literair minifestival over honden, waar ook mijn video Zwaan te zien is. Lees hier meer.
2 oktober Toenadering ![]()
2 oktober Workshop nieuwe rituelen Op 10 oktober is de tweede workshop over nieuwe rituelen voor de meersoortige (of meer-dan-menselijke) gemeenschap. Alexandra Broeder heeft helaas afgezegd maar we krijgen versterking van de mensen achter de IJslandse presidentscampagne voor gletsjer Snæfellsjökul, namelijk angela snæfellsjökuls rawlings, Daria Testo en Galadriel Gonzáles Romero. Je kunt het aangepaste programma hier lezen en je aanmelden door een mail te sturen naar dierfilosofie apenstaartje gmail.com.
1 oktober Hysterie en multisysteemziektes Vandaag hadden we de tweede longcovidconversatie. Paula Muhr sprak over hysterie en hoe samenlevingen omgaan met multisysteemziektes, die vooral vrouwen treffen (zoals lc). Het was interessant en zinnig en goed te begrijpen voor leken. De lezing staat al online en wel hier.
1 oktober Gebed door Galway Kinnell, mijn vertaling, origineel hier Wat er ook gebeurt. Wat dan ook
|