|
|
||
|
31 mei In en uit het donker Afgelopen week had ik samen met Alexandra weer twee gesprekken met jongeren die ervaring hebben met depressie voor de voorstelling The Dark. Voor de tekst die ik voor de voorstelling schrijf ben ik benieuwd naar hun ervaring. Niet zozeer hun verhaal - we leven in een samenleving waarin Erge Verhalen en psycho-clickbait al veel te belangrijk zijn (en net zo snel vergeten worden als ze worden gelezen) - maar hoe je wereldbeeld kantelt als je depressief bent. Wat je niet meer ziet en juist wel ziet. Welke beelden en metaforen kloppen, wat er met de tijd gebeurt en met jezelf. De jongeren zijn allemaal heel helder en kunnen hun gedachten goed formuleren, het zijn bijzondere gesprekken. Je kunt hier en hier al iets over de voorstelling lezen. (Ik ben geen fan van het donker als metafoor, dat is een cliché (clichés blokkeren ons zicht op de waarheid, de werkelijkheid en de ander), en ik denk dat de toeschouwers juist degenen zijn die nog in the dark zijn - maar daarover later meer.)
30 mei Help, die grote oranje zit weer in onze tent
29 mei Toptip De havermout met appel, rozijn en kaneel kennen jullie waarschijnlijk, maar probeer ook eens havermout met banaan en pindakaas. Voor een energierijk begin van de dag.
28 mei De vredesboom Tijdens een van de wandelingen in de omgeving van Kingston vertelde Sue me over de White Pine, de Pinus strobus, in het Nederlands 'Weymouthden' maar dat is een koloniale naam dus ik hou het even bij Witte den, niet te verwarren met de Japanse witte den. De witte den is de boom van de provincie Ontario (zoals de loon de provinciale vogel is). Hier kun je over de geschiedenis van de boom lezen (doe maar even), en de rol die deze dennen speelden in de mensengeschiedenis. Deze boom speelt ook een belangrijke rol in de verhalen van de Anishinaabe, zoals je kunt lezen op dit bordje bij een witte den in de tuin van het Bellevue House in Kingston.
27 mei Een gebrek aan kennis, gezond verstand, een moreel kompas en inlevingsvermogen Laatst was ik zoals jullie weten met Anne Vroegindeweij te gast bij Tijd voor Max om over long covid te praten. Ik vind het ontzettend bijzonder dat Anne zich ondanks de ernst van haar ziekte inzet voor meer kennis over long covid en meer respect voor patiënten. Want daar word je met lc zelf helaas zieker van. Nu heeft Anne zelf te maken met beoordelingen van het UWV die niet op medische feiten berusten. Ze is voor 90% bedgebonden (dat betekent dat je bijna de hele dag op bed moet liggen zonder neurologische input om niet zieker te worden, en dus niet kunt praten met mensen, lopen, rechtop zitten, lezen, films kijken, apps sturen, etc) maar het UWV denkt dat ze nog wel een bepaald aantal uren per dag kan werken. Je kunt haar verhaal hier lezen. Deel het vooral met mensen die er iets aan kunnen doen. Het is een mensenrechtenschending (de staat heeft een zorgplicht en mag mensen niet zieker maken; Anne wordt zieker van de stress en de procedure, en zou van het werken helemaal veel zieker worden) dus misschien kan Amnesty er iets mee. Ik zal ze er in elk geval een mail over sturen.
26 mei The woman who saw birds as individuals Ik kwam erachter dat mijn artikel over Len Howard ook in Nautilus staat. Je kunt het hier lezen.
25 mei Zorgnetwerken Na elk interview over long covid krijg ik mails van wanhopige mensen die willen weten hoe ik (deels) ben hersteld. Ik vind dat moeilijke mails, omdat a) de meeste medicijnen en supplementen bijwerkingen hebben (zeker voor lichamen die aangetast zijn door lc) en dus ook een gevaar opleveren, b) niet alle lichamen hetzelfde reageren en sommige patiënten alleen zieker zullen worden (dus ik wil ze geen loze hoop geven) en c) ik geen tijd en energie heb om goed voor iedereen te zorgen. Tegelijkertijd heb ik zelf alles te danken aan activistische patiënten omdat artsen en de medische wetenschap het laten afweten. Dus iedereen krijgt een mail met medisch advies en disclaimers.
25 mei Amsterdam Tijdens het voorbereiden van de lezing van Claire Jean Kim kwam ik erachter dat ze ook poëzie schrijft. Ik vertelde dat in de aankondiging en daarna stuurde ze me een aantal gedichten, waaronder eentje waarin ik een gastrol speel met de titel Amsterdam, waarin ze vreemd of niet-vreemd genoeg ook mijn ervaring uitdrukt. Je kunt hem hier lezen.
24 mei Konijnenperformance
23 mei Leestip Dit is ook een mooi, al wat ouder, artikel van Anat: Turning to animals between love and law.
23 mei TPNEA Dag 2 - Een conferentie is ook een collage
Na weer een vroege wandeling met Doris stapte ik weer op de fiets naar de UB. We begonnen met een sessie over het eten van lichaamsdelen van dieren, ook wel eufemistisch vlees genoemd (waarom doen mensen het, hoe kun je ze bewust maken van de problemen ermee). Daarna was de derde keynote, van Anat Pick, die sprak over de (problematische) film Cow van Andrea Arnold. Anat schreef ook Creaturely Poetics, dat is echt een mooi boek en een aanrader. De lunch bleek verkeerd te zijn besteld dus die was vegetarisch, dat was vervelend. Zeker omdat we net daarvoor alweer hadden gehuild om de dieren. Na de lunch was er nog een sessie over de diereneetpolitiek in literatuur en film, en toen was het tijd voor de kunst zelf. Eerst speelde activist haru lev een paar liedjes op de handpan (met Koreaanse rap, ook weer heel bijzonder en ontroerend), daarna keken we naar films. Ik heb er een playlist van gemaakt, die vind je hier. Ik zal hem nog aanvullen. En toen was het alweer tijd voor de slotdiscussie, met praatjes over anarchisme, deliberatie met niet-mensen en meersoortige gezondheid. Ik was blij dat ik naar huis kon na al deze interactie, maar het was wel echt bijzonder, vooral omdat de mensen zo bijzonder waren. Een conferentie is ook een collage. Ik hoop dat ze contact houden en zich gesterkt voelen. We hebben allemaal veel geleerd.
22 mei TPNEA Dag 1 - Hard denken en hard voelen De eerste hele conferentiedag begon al vroeg in het Twiske, omdat ik een wandeling met Doris wilde maken voor deze lange dag alleen thuis (met alleen een korte wandeling door haar oppas tussendoor). We zagen veel zwaluwen. De conferentie zelf begon met lichte chaos en daarna een lezing van Danielle Celermajer over de wezens met wie ze haar leven deelt (Dany woont in een intentional community met meer-dan-mensen). Het was erg ontroerend, vooral de stukken over de varkens en er werd veel gehuild, ook tijdens de vragen. Alle presentaties in het aansluitende eerste panel gingen over meersoortige rechtvaardigheid (in filosofie, recht en psychologie). Veel van de deelnemers waren behoorlijk jong en iedereen was heel goed. Na de pauze hadden we de tweede keynote, van Stacy Banwell, over de noodzaak om dieren mee te nemen in definities van ecocide. Daarna hadden we twee panels over dieren in de intensieve veehouderij - seksueel geweld tegen ze, hoe ze gehandicapt worden gemaakt door fokken en genetische aanpassingen, hoe we de diergeneeskunde moeten aanpassen, dat soort dingen. Wederom heel helder en raak. Aan het eind van de dag was er een paneldiscussie over hoe je je als academicus moet verhouden tot grootschalig structureel geweld, ook binnen universiteiten (denk aan dierproeven, niet-vegan eten). Alle deelnemers waren bijzonder, gevoelige mensen die hun best doen om de zaak voor anderen te verbeteren. De meesten zijn de enigen in hun departement die aan dit soort vragen werken, dus het is belangrijk om elkaar soms te ontmoeten.
21 mei Onze verantwoordelijkheid De Politics of Not Eating Animals conferentie begon goed vandaag. Eerst was er een lezing van Danielle Celermajer bij het PPA Colloquium in de UB over verantwoordelijkheid - die van filosofen, en eigenlijk van iedereen - in een tijd van klimaatcrisis, vernietiging van de niet-menselijke wereld, etc. Ik mocht een co-referaat geven, het was fijn om serieus met die tekst bezig te zijn. En net hadden we de tweede lezing, die werd online gegeven door Claire Jean Kim en ging over dierenactivisme in een samenleving die zwarte mensen stelselmatig benadeelt, en historisch heeft verdierlijkt. Het waren allebei bijzondere bijeenkomsten, ook omdat het publiek zo scherpzinnig en gevoelig was. De vragen waren van goede kwaliteit. Ik ben heel benieuwd naar de komende twee dagen.
20 mei De Noord-Amerikaanse helmspecht
Op de tekening kun je het niet zien, maar het zijn heel grote spechten. Daarom maken ze ook zulke grote gaten. En ze hebben een punkachtige uitstraling met hun rode kuif.
19 mei Een ijsduiker
Ze worden twintig jaar, dat vergat ik nog te schrijven.
18 mei Mijn hond Het Anishinaabe heeft een ander woord voor ‘mijn hond’ dan voor ‘hond’.
17 mei Oe-a Op het meer achter Sue en Will's huis wonen ijsduikers, loons. De loon is de nationale vogel van Canada. Zoals de meeste dieren worden ze bedreigd door verlies van leefgebieden en vervuiling. Maar de loons hier hebben een goede plek gevonden. Hun stemmen dagen heel ver over het water en door de vallei. Het geluid is een beetje spookachtig en klinkt ook als Aziatische fluiten. Hier kun je het beluisteren.
16 mei Roxie ![]()
16 mei Anishinaabe vogelnamen Kingston is gebouwd op het land van de Anishinaabe. Sue gaf me een folder van een project van Joseph Pitawanakwat, die bezig is de vogelnamen in de taal van de Anishinaabe in kaart te brengen. De namen geven allemaal relaties aan, tussen dieren onderling, maar ook met het land. De soraral heet bijvoorbeeld Minominkeshii, dat komt van het woord minomin voor wilde rijst. Ze eten die en verspreiden de zaden, en dat zit in hun naam. De (Oost-Amerikaanse) winterkoning heet Ani'aamisagadooweshiinh. Naamisag betekent 'onder de bodem van het bos'. Deze vogels maken hun nesten onder de wortels van bomen die boven de grond uitkomen. De bobolink (rijsttroepiaal) heet Zhigaakoowabineshiinh. Daar zit Zhighaak in, stinkdier, die dezelfde zwart-witte strepen heeft als deze vogel. Kraaien heten Aandeg, dat bestaat uit aan - een verandering - en deka - kou. Als kraaien in de lente met elkaar spelen is dat een teken dat het seizoen veranderd is, het sap van de esdoorn stroomt en de kou is voorbij.
16 mei Aan het meer Ik ben aangekomen in Kingston voor een kort bezoek aan de APPLE-research groep. Ik logeer bij Roxie, Sue Donaldson en Will Kymlicka, die aan een mooi meer wonen. Ze wonen hier niet alleen, in de regio wonen heel veel luchtdieren, landdieren en waterdieren. In de tuin zag ik mooi werk van de Noord-Amerikaanse helmspecht (zie hier).
15 mei Schutkleur
15 mei Geld voor kunst In de trein van Toronto naar Kingston lees ik dat Miss January, een schilderij van Marlene Dumas, geveild is voor 12,14 miljoen euro. Dat is het hoogste bedrag dat ooit betaald is voor werk van een vrouwelijke kunstenaar. Dit feit wordt beschreven als nieuws, met wat achtergrond over de missen van Dumas, terwijl het natuurlijk totaal pervers is. De waarde van kunst uitdrukken in geld is pervers, zoveel geld betalen voor (en verdienen aan) kunst is pervers, het systeem waarin kunst geld wordt (en waarin de meeste kunstenaars vrijwel niks verdienen) is pervers. Marlene Dumas is geweldig en haar werk is mooi meerlagig en kritisch, wat het op een bepaalde manier nog erger maakt. Ik struikel natuurlijk aan de lopende band over nieuwsberichten (waarom problematiseert niemand dat er aan een pausverkiezing alleen mannen meedoen, daar kun je toch niet serieus over berichten, waarom laten 'kwaliteitskranten' nog steeds jagers aan het woord, waarom wordt het eten van dieren in zo'n beetje alle kranten nog verheerlijkt in recepten en restaurantrubrieken, waarom gaat iedereen mee in de noodpakketten en Trump, waarom enzovoort waarom). Maar dit is zo'n gekke tweesprong van enerzijds kritiek erkennen en anderzijds totaal onkritisch zijn naar waar je over schrijft. Op het internet lees ik dat Dumas er zelf ook niet blij mee is. Eigenlijk ook vreemd dat dat voor het systeem niet uitmaakt.
14 mei Uitnodiging Amfibieënherdenking Landsmeer
In de afgelopen decennia zijn er in Landsmeer tijdens de paddentrek duizenden padden, kikkers en salamanders doodgereden door auto’s, bussen, fietsen en fatbikes. Ook zijn er minstens zoveel amfibieën verdronken in de putten. Mensen gaan achteloos aan hun levens voorbij, maar voor deze dieren is hun leven net als voor ons het belangrijkste wat er is. Op 6 juni 2025 bundelen de Paddenwerkgroep Landsmeer en het Meersoortig Collectief de krachten voor een amfibieënherdenking, om even stil te staan bij de kleine dorpsgenoten die zijn gesneuveld door menselijk handelen.
Locatie: We komen samen bij de vijver in de Roerdompstraat te Landsmeer, bij het beeld Baadster. Tijd: 21.04 uur tot 21.20 uur. Programma: Eerst is er een korte toespraak door Eva Meijer van de Paddenwerkgroep Landsmeer. Daarna is er een muziekstuk met klarinet en onderwatergeluiden door Kim David Bots en Lyckle de Jong.
Tekeningen: G.C. Heemskerk.
13 mei Tijd voor long covid Gisteren was ik op Wereld ME-Dag te gast bij Tijd voor Max, ditmaal ging het over long covid. Anne Vroegindeweij sprak ook mee vanuit haar huis, via videobellen. De media in Nederland besteden heel weinig aandacht aan lc/postvirale ziektes, dus ik ben blij dat we deze kans kregen. Ik zat naast Frans Bauer die vertelde over zijn nieuwe theaterprogramma en zijn zonen (een van hen heeft de maanstanden tijdens de geboortes van alle gezinsleden op zijn arm getatoeëerd), het ging ook nog over de paus en de oorlog in Oekraïne en er was muziek. Dus het was een zeer gevarieerde uitzending. Je kunt hem hier terugkijken.
12 mei Wortels van waterplanten ![]() ![]()
11 mei Mijn moeder ![]()
Met Pika, rond 2012.
11 mei Openingen bezoeken In The Guardian las ik over Mr Jambon, een performancekunstenaar die in Berlijn naar openingen van tentoonstellingen gaat. Eerst deed hij dan ook nog iets, nu praat hij er gewoon met mensen en is dat het werk. Performance is eigenlijk de grappigste kunstvorm die er is, en het mooie is dat het werk ook meteen weer vergaat, wat in deze tijd van overdaad aan materiaal en data een voordeel is. Jambon maakt alleen lijstjes van de openingen die hij wil bezoeken. Dat moet wel kunnen.
10 mei 1 jaar
Vandaag is het feest want Miez en Zmeu vieren hun eerste verjaardag. Het leven van Doris en mij is zeker met 300% verbeterd sinds ze hier wonen.
9 mei Zoals de zwarte moerbei Op 1 juni doe ik mee met Zoals de zwarte moerbei, een colloquium over bomen als levend herdenkingsmonument onder leiding van architect Koen Van Synghel en met medewerking van Stoff vzw. STOFFvzw is een culturele vereniging die een stem wil geven aan asbestslachtoffers in de regio van het Land van Waas. Op hun (bijzondere) website kun je lezen wat ze allemaal doen. De bijeenkomst op 1 juni in Beveren gaat over bomen als medewezens, monumenten, herdenkingsplekken. Het programma staat hier. Er verschijnt ook een publicatie.
8 mei LCC8 Gisteravond was de laatste long covid conversation. Alice Fleerackers gaf een korte presentatie over de beschikbaarheid van informatie voor patiënten en Judith de Hont droeg namens Feminists against ableism een video bij. De site blijft voorlopig (maar niet eeuwig) online.
7 mei Spugen Gisteren fietste ik naar Amsterdam voor de eerste bijeenkomst van The Dark, de nieuwe voorstelling van Alexandra Broeder, over en met jongeren met depressie, waarvoor ik de tekst zal schrijven. Op het viaduct over het fietspad langs het Noorderpark stond een clubje kinderen, drie meisjes en een jongen van een jaar of 13-15. Ze filmden iets en gebaarden dat ik door moest fietsen. Toen ik bij het viaduct was spuugden ze naar beneden. Allemaal mis. Ik was wel geïrriteerd, dus ik stopte en riep dat ik de politie zou bellen, waar ik geen tijd voor had, en toen begonnen ze me uit te schelden voor kankerhoer. Ik snap wel dat je je verveelt als jongere en ook dat je je wil verzetten (tegen onderdrukkende factoren of in het algemeen), maar richt je ongenoegen op het gezag of het grootkapitaal. Het is een beetje aso om op mensen te spugen en ze dan ook nog uit te schelden. En een beetje lukraak. Maar misschien is dit wat je krijgt met een extreemrechts kabinet en de rugdekking van sociale media: jongeren die niet eens meer kunnen uitdrukken waar ze tegen zijn, alleen nog kunnen spugen op willekeurige voorbijgangers.
6 mei Lions can speak Ik werd geïnterviewd door the Institute of Art and Ideas over meersoortig beraad en de talen van andere dieren. Het stuk is een week te lezen voor iedereen, daarna moet je lid zijn. Hier.
5 mei Slakken houden van klimmen ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]()
5 mei Beloofd Een tijd geleden las ik in de NRC dat mensen elke dag gemiddeld meerdere keren per dag liegen op hun werk (het artikel praat oneerlijkheid niet alleen goed maar prijst het zelfs aan en schetst daarmee heel cynisch beeld van de menselijke conditie). O, dacht ik, dus daarom denkt de goegemeente dat mensen met long covid zich aanstellen: ze liegen zelf over dat ze ziek zijn omdat ze op de bank willen liggen en series willen kijken. Daarna probeerde ik me voor te stellen waarover die mensen zouden liegen. Te druk in plaats van geen zin? Al gedaan terwijl je iets nog moet doen? Ik vond het onbegrijpelijk en ook nogal ontluisterend – waarom zou je in hemelsnaam liegen als je ook de waarheid kunt vertellen? De waarheid is belangrijk in en om zichzelf, maar als je zoveel moet liegen is er ook iets mis met de omstandigheden waaronder je leeft. Ik heb de mensen al niet per se heel hoog zitten, maar toch viel het tegen.
4 mei De performatieve dimensie van het publieke debat in Nederland Onderweg naar Delft bedacht ik ineens dat veel Nederland journalisten en columnisten waarschijnlijk denken dat ze descriptief (of prescriptief) bezig zijn, maar de performatieve dimensie van hun werk vergeten. Performatieve taalhandelingen zijn taalhandelingen die iets teweegbrengen. Bijvoorbeeld: ik verklaar u nu tot man en vrouw. Of: verkocht, in een veilinghuis. Wat we zeggen en schrijven drukt iets uit over de wereld (dit is er aan de hand, descriptief) of over hoe de wereld zou moeten zijn (prescriptief). Maar wanneer je deelneemt aan het publieke debat vorm je dat ook door waar je de aandacht op vestigt. Als de helft van alle columnisten betoogt dat we op 4 mei ook stil moeten zijn voor de genocide in Gaza (een standpunt dat ik overigens onderschrijf, en iedereen met een beetje gevoel zou ook bij de vee-industrie, de proefdierenindustrie enz. moeten stilstaan) is dat niet alleen weinig origineel, maar vormt het ook het debat. Een ander voorbeeld is de extreem grote aandacht voor Trump en de ‘oorlogsdreiging’. De media maken mensen daarmee bang en laten allerlei andere onderwerpen liggen die ook onze aandacht verdienen – zoals de ramkoers van dit kabinet, dat erop gebrand lijkt zo snel mogelijk alles wat belangrijk is uit te hollen – wetenschap, kunst, natuur. Dit eenzijdige aandachtschenken is performatief: het vormt waar mensen over spreken en hoe ze dat doen. Momenteel worden vrijwel alle discussies eenzijdig gevormd, en is er heel weinig denken dat een stap verder gaat. En dat is wel nodig, omdat mensen met ja/neemeningen op deze manier alleen bevestigd worden in oordelen die ze al hebben en niet aangemoedigd worden de andere kant te zien. Ook blijft er veel geweld onzichtbaar. Het burgerschapethos laat nogal te wensen over op het moment en dat wordt op deze manier steeds slechter. Een vrije pers is zo machtig, maar in Nederland blijft het ook in de serieuze kranten vaak bij lifestyleduiding of kritiek die net iets afligt van de status quo, maar die niet werkelijk ter discussie stelt.
4 mei Bij de fontein
Vandaag spraken we bij de fontein naast Radius met een heel klein clubje over waterrechtvaardigheid. Collectiefoudste Wiske was er ook, je ziet haar op de foto met haar winterjas aan op een jas liggen. Het is er veel groener dan een paar weken geleden, en we zagen meerdere insecten en een merel bij de fontein. Onderweg zag ik veel jonge bomen die zichzelf op middenbermen hadden geplant. Dat stemde me vrolijk, ik hoop dat een paar van hen mogen blijven staan.
4 mei Ondertussen Ondertussen gaan de yin-yangperformances van Miez en Zmeu natuurlijk ook gewoon door. Hier.
3 mei Blad voor G.C., bewerkt door onbekende maker
G.C. Heemskerk houdt van bladeren met gaatjes erin. De esdoorn vlak achter het huis heeft er momenteel meerdere. Het zijn mooie ronde gaatjes. Ik weet niet wie ze maakt. Deze esdoorn is tijdens mijn verhuizing meegelift met de aardbeienplant, het is een afstammeling van de boom die in Amsterdam in mijn tuin stond (en na mijn verhuizing is gekapt).
2 mei Nieuwe ontwikkelingen in Duckstad
Van Miriam kreeg ik dit bericht uit Duckstad. Mochten jullie ook feministische ontwikkelingen tegenkomen in die regio, stuur ze op! (Zie 29 april voor context.)
2 mei A shell-shaped line Op de website van Knockvologan Studies staan verslagen van mensen die er een residentie hadden. Mijn verslag staat sinds vandaag ook online. Dus ben je benieuwd wat ik daar ook alweer deed en waarom, surf dan naar de website.
1 mei De schaal van een eiland in januari
Ik werk op dit moment aan De schaal van een eiland in januari, dat ik schreef (en tekende en fotografeerde) op Schiermonnikoog. In het boekje zoom ik in op verschillende perspectieven op het eiland - van de fazanten, de gemeenteraad, de patronen in het zand, dat van Doris. Het is verkrijgbaar tijdens/via het festival Meet me at the lighthouse, komende november op Schiermonnikoog. Maar daar vertel ik later nog meer over.
|