|
|
||
|
31 maart Knockvologan Vanochtend nam ik al vroeg de ferry van Oban naar Mull omdat ik de komende negen dagen in Knockvologan ben. Jullie zijn ondertussen bekend met het werk van Miek Zwamborn, en ik heb ook al eerder over deze plek, Knockvologan Studies, geschreven. Ze hebben een mooie website met veel informatie, die vind je hier. Miek liet me het dichtstbijzijnde strand zien en ik ontmoette de kippen en ook veel schapen. ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]()
Ik heb al heel veel gezien, onder andere veel soorten slakken en veel samenklonteringen van plant, steen en dier. Er zijn zoveel manieren om in de tijd en de ruimte te bestaan, om samen met anderen te zijn. Hier in de buurt wonen ook raven, ik hoop dat ik ze snel zie.
Ik werd zelf ook opgemerkt door verschillende medewezens.
30 maart Zijn gebleven In elkaar over leven. Lopen, hevelen. In de kamer open leven en samen worden. Stam vergeten, schudden aan het weten. In de tijd een ander zijn gebleven. Tegen randen duwen. Met een natte vinger een grens uitwissen. Warme wezens zoeken elkaar op. Ademhalen is de lucht delen. Er was nog steeds een zelf of twee maar beter. Toekijken. Iets zeggen. Stil zijn. Niet meer in staat zijn te vergeten. Al nooit echt in staat zijn geweest. Maar nu keer twee. Veranderd zijn gebleven.
30 maart Palmen in Oban ![]() ![]()
En hier moest ik ook om lachen.
29 maart Langzaam reizen De man aan de overkant van het gangpad is een jaar of zeventig. Hij is bezig met verscheidene datingapps op zijn telefoon. Omdat hij vlakbij me zit kan ik meelezen. Hij krijgt steeds notificaties. De man datet vooral met vrouwen, maar er is ook een langharige man die hem een foto opstuurt (de man op de foto doet me denken aan die langharige van The Young Ones, maar dan ouder). De man naast me noemt hem gorgeous en maakt afspraakjes voor als hij weer thuis is. Ik zie hem twijfelen over antwoorden. It’s a deal baby, schrijft hij aan een vrouw met blonde lokken. Dan maakt hij babe van baby en verstuurt het bericht. Er is ook een app-conversatie met een vrouw die hij afgebroken heeft, haar laatste berichten zijn schreeuwen om antwoord. Hij kijkt er soms naar. Misschien zit het hem toch niet lekker.
Op de hotelkamer is er achter de televisie een blauwe cirkel bevestigd. Zo komt de tv extra goed uit. Vanavond lees ik verder in The Lighteaters, een boek over planten van Zoë Schlanger, want op Mull ben ik onder andere benieuwd naar de levens van de planten. Ik heb al geleerd dat planten meer rekening houden met degenen aan wie ze verwant zijn. Ze gaan bijvoorbeeld niet in elkaars zon staan, wat ze bij vreemden wel doen. En dat ze door de lucht met elkaar communiceren met feromonen. En dat planten meteen hun immuunsysteem aanzetten als ze worden aangeraakt - hun elektriciteitsniveau knalt ook omhoog, zeker als iemand in ze knijpt. Maar daarover later meer.
28 maart Hoi Londen ![]() ![]()
27 maart The limits of our language Ik werd door Adam Sudewo geïnterviewd over Dierentalen, De grenzen van mijn taal en Multispecies Assemblies. Je kunt het stuk hier lezen (in het Engels). Het laat mooi zien hoe de boeken zich tot elkaar verhouden.
26 maart Het leven leert vanzelf Op zoek naar een foto voor het Brabants Dagblad kwam ik op het weblog dat ik met Miriam samen had, en dat is eigenlijk een erg goed weblog, met ook goede categorieën. Je kunt het hier bezoeken. De comments zijn ook pico bello.
26 maart Aankondiging boekentroostspreekuur (online) bij HetMoet
Boekentroostspreekuur bij HetMoet Op 29 april is er een boekentroostspreekuur van kunstenaars Miriam Reeders en Eva Meijer en Uitgeverij HetMoet. Reeders en Meijer werden allebei geconfronteerd met ernstige ziekte. Ze spraken veel over ziekte, zorg en het gebrek daaraan. Eind 2024 richtten ze De Vereniging ter Bevordering van de Troost op, een kunstproject over aandacht, luisteren en zorg. Voor mensen die ziek zijn, maar ook voor alle anderen. Want we kunnen in de wereld van nu allemaal wel wat troost gebruiken. Voor dit online boekentroostspreekuur bundelt De Vereniging ter Bevordering van de Troost de krachten met Uitgeverij HetMoet. We praten over de troost van boeken, van lezen, en van praten over boeken. Ook lezen we gedichten voor. Tijdens het troostspreekuur zullen Reeders en Meijer eerst een presentatie geven over boeken die hen troost geven. Daarna gaan we in gesprek, dus neem vooral een boek of gedicht mee om met de anderen te delen. Deelname is gratis, maar de plaatsen zijn beperkt, dus geef je op via anouk@hetmoet.com. Het spreekuur is van 19.30 tot 20.30. Meer informatie vind je op www.troostvereniging.nl en https://www.hetmoet.com/details-en-registratie/boekentroostspreekuur-met-eva-meijer-en-miriam-reeders.
26 maart Aankondiging troostspreekuur bij Wobby (op locatie in Tilburg)
Troostspreekuur bij Wobby in Tilburg Kunstenaars Miriam Reeders en Eva Meijer houden op 23 april een troostspreekuur bij Wobby in Tilburg. Reeders en Meijer werden allebei geconfronteerd met ernstige ziekte. Ze spraken veel over ziekte, zorg en het gebrek daaraan. Eind 2024 richtten ze De Vereniging ter Bevordering van de Troost op, een kunstproject over aandacht, luisteren en zorg. Voor mensen die ziek zijn, maar ook voor alle anderen. Want we kunnen in de wereld van nu allemaal wel wat troost gebruiken. Tijdens het troostspreekuur zullen Reeders en Meijer eerst een presentatie geven over troost. Daarna gaan we in gesprek en doen we een tekenoefening. Het spreekuur wordt gehost door Wobby. Wobby.club is een platform voor visuele kunst met tekenen als focus. De bijeenkomst vindt plaats in NS16, aan het NS plein 16 te Tilburg (aanbellen bij Wobby). Toegang is gratis, maar de plaatsen zijn beperkt, dus geef je op via troostvereniging@proton.me. Meer informatie vind je op www.troostvereniging.nl.
26 maart De zesde longcovid+conversation Gisteravond was het alweer tijd voor de zesde long covid+ conversation. Ditmaal sprak ik met Vivek Bhatt over kinderen en long covid vanuit het oogpunt van mensenrechten. Het gesprek staat online voor wie het wil terugkijken. Het is een ontzettend belangrijk onderwerp dat veel te weinig aandacht krijgt. Dus deel deze video vooral met geïnteresseerden en mensen die niet geïnteresseerd zijn maar dat wel zouden moeten zijn.
25 maart Begravningen
Van Hans Wigert
24 maart
Uit Het witste woord, Uitgeverij Cossee 2023
23 maart Bidden naar een onbekende god Aan het eind van de paddentrek heb ik altijd zin om te bidden. Ik ben niet religieus opgegroeid en heb nooit gebeden, maar de confrontatie met zoveel dood en lijden van de dieren die gewoon de straat over willen steken zorgt ervoor dat ik bij ze wil zitten en mijn hoofd wil buigen. Vooral bij degenen die ik zelf dood moet slaan omdat ze niet zullen genezen en anders nog urenlang lijden. Ik doe wat ik zou willen dat ze met mij zouden doen als de rollen omgedraaid zouden zijn. Maar hun blikken branden gaatjes in mijn ziel die blijven. Gisteren had ik een persoonlijk overzetrecord van 150 dieren, vooral kikkers. Van donderdag tot en met zondag hebben we er 1320 overgezet. Op dit soort drukke avonden zijn er ook altijd veel sterfgevallen. Mensen praten graag over zinloos geweld, en het doodrijden van deze dieren is volstrekt zinloos. Het is te vermijden, maar daarvoor moeten mensen hun privilege even opzijzetten. Het is echt, het overzetten, echter dan de meeste dingen. Voor de padden, kikkers en salamanders is er niets wat belangrijker is.
22 maart Mens-plant verwikkelingen in de buurt van Radius ![]() ![]()
21 maart De veelheid van alles Met De vereniging ter bevordering van de troost hebben we twee nieuwe troostspreekuren gepland. Eentje op locatie in Tilburg op 23 april om 13 uur, en eentje online op 29 april 's avonds, dat is een boekentroostspreekuur in samenwerking met Uitgeverij HetMoet. Ik zal ze nog serieus aankondigen, maar dan kunnen jullie de data vrijhouden. Als je nu denkt: wat is dat voor vereniging? Dan kun je op onze website meer lezen.
20 maart De hardlopers Gisteravond renden de renners van een hardloopclubje van AC Waterland hun rondjes om de vijvers waar we met de paddenwerkgroep lopen. De amfibieën bleven de afgelopen weken in hun winterverblijf vanwege de kou, maar gisteravond kwamen ze weer tevoorschijn. Ik had de hardloopclub een paar weken eerder al gezien en gewaarschuwd, maar dat was op een koudere avond en toen konden ze minder kwaad. Nu waren er meer dieren onderweg, en dus vroeg ik de hardlopers of ze misschien tijdens de trek elders hun rondjes kunnen rennen. Het dorp is nogal groot en ze hebben het hele Twiske (dat zei ik er niet bij), terwijl de trek alleen rondom deze vijvers plaatsvindt. De man met de lamp die de ongeveer vijftien wat oudere vrouwelijke renners begeleidde werd meteen kwaad. ‘Wat een gezeik,’ zei hij. Ik probeerde het net als vorige keer aan hem uit te leggen – als je hardloopt dan zie je zeker de salamanders niet en op de donkere stukken de kleinere padden ook niet, dus loop je het risico ze te vertrappen. Deze dieren zijn beschermd in Nederland en je moet rekening met ze houden (nog los van dat het tamelijk psychopathisch is om dieren moedwillig te vertrappen, maar dat zei ik er ook niet bij). Maar ik begreep al snel dat het geen gesprek werd, dus ik zei dat ik wel een mail zou sturen naar de club. De renners zeiden helemaal niets, alsof ze zelf geen mening hadden en de man niet alleen hun leider was in het hardlopen, maar ook in het nadenken en de moraliteit. Een heel vreemde ervaring. Het leek me een goede metafoor voor hoe het nu in Nederland gaat. De regering zegt op alles ‘wat een gezeik’ en breekt ondertussen talloze instituties en praktijken af en het volk (wie kan rennen) dendert door, zodat wie en wat kwetsbaar is wordt vertrapt. Ik bleef in de buurt van het clubje lopen om te redden wie er nog te redden viel. Ze hebben een salamander doodgetrapt. Een tijdje later kwam er een vrouw op de fiets naar ons toe, die zei dat ze vanaf volgende week weer in het Twiske zullen hardlopen. Ze vertelde dat ze het beginnersclubje zijn en vaak vallen in het Twiske, als ze daar rennen wanneer het te donker is. Ik heb haar bedankt voor de informatie, want wat zeg je tegen zo iemand. Volgend jaar zien we weer verder.
20 maart Schelp die ik vond in de buurt van de schelpenboom
19 maart Het zachte leven ![]()
18 maart De schelpenboom ![]()
De vogels leggen de schelpen in de boom, als ze eruit eten. Vandaag zag ik dat iemand er een steen op heeft neergelegd. Ik vraag me af wie, want hier lopen geen mensen langs.
17 maart Brussel II
16 maart Brussel ![]() ![]() ![]() ![]()
16 maart Kunst van vogels en mensen Ik zag in Brussel veel kunst, waaronder een aan te raden tentoonstelling van Paulo Nazareth in Wiels en veel goed werk van vogels. Van de vogelkunst heb ik een aantal foto's gemaakt voor het meersoortige blog. Hier.
15 maart Mijn moeder
14 maart Het geheim van de klank Gisteren overleed de Russische componist Sofia Goebaidoelina, die in Duitsland woonde. Ik heb eigenlijk al jaren niet meer naar haar werk geluisterd, hoewel ik soms aan haar dacht. Toen ik net begon met muziek maakte het fragment met de stenen (vanaf 3.43) uit De Toonmeesters, en eigenlijk die hele docu, veel indruk. Vanochtend luisterde ik naar deze tien cellopreludes, dat zijn eigenlijk net tien korte verhalen, of tien beginnetjes van hetzelfde verhaal, of tien keer hoe je gedachten kunnen klinken als je in verschillende stemmingen bent.
13 maart Meer-dan-menselijk ontwerp
Twee jaar geleden schreef ik een tekst over dat mensen van vogels kunnen leren hoe lichter te leven. Want we laten veel te veel troep achter. In plaats van stenen huizen kunnen we beter nesten bouwen. Die tekst is nu verschenen in Decentering Design : Practice in a More-than- human World. Ik heb nog geen exemplaar ontvangen, maar het ziet er online in elk geval mooi uit.
13 maart Een antwoord Iemand bracht een antwoord mee. We pakten het samen uit. Was dit het nu? We zaten in een kring, hielden de woorden nog even bij ons. Het was een goed antwoord, solide, tenminste voor zover we konden beoordelen. Maar het was niet waar we op hoopten, misschien verklaarde dat ons ongemak, onze aarzeling. Het is niet waar we op hoopten, zei eens van ons en de rest knikte. Het deed niet af aan onze eerbied, ook niet aan onze plicht. Nu was dit het antwoord, nu moesten we dit volgen. Buiten renden de hazen, zij wisten hier niet van, zouden er ook nooit van weten.
12 maart Hier Ik geef je iets van woorden. Ik probeer het simpel te houden. Jij houdt van simpele woorden. Ik geef je het woord hier. Hier ben ik. Hier, dit is alles. Hier, kijk nou. Er is iets aanwezig dat eerder niet bestond en dat is hier, bij ons, het huist in het tussen-ons en het tussen-ons is veilig, warm, bekleed met mos. Mos is ook een simpel woord en simpel aan te raken, net als vacht. Je vacht op aanraakafstand, bijna hier. Een lokwoord. Hier. Je naam.
11 maart Vlinder De paddentrek is later dan vorig jaar. We hebben al wel 737 dieren overgezet, maar dat is omdat ik veel vrijwilligers heb dit jaar. Vorig jaar was er in februari al een piek, nu hebben we nog geen echt drukke dagen gehad. Gisteren had ik een hoop padden in een straat, het leek wel alsof ze allemaal op een rij zaten, klaar om naar de sloot gebracht te worden. Ik assisteerde ook een tandem kikkers en een vlinder (een dagpauwoog), die stil op de straat zat met haar vleugels tegen elkaar. Ik heb haar op een struik gezet met bloemen. Vanavond waren er maar twee padden onderweg, ik was wel blij dat ik toch een rondje liep omdat ze allebei midden op de straat zaten.
10 maart The Politics of not Eating Animals Slotconferentie
Ondertussen staat het programma voor de conferentie in mei online en wel hier. Het is niet mogelijk om er de 22e en 23e bij te zijn, maar bij de online opening is iedereen welkom.
9 maart Het Twiske rond 7 uur vanochtend Mensen zeggen vaak dat het stil is in de natuur maar dat valt best tegen. Vanochtend waren de vogels in elk geval oorverdovend in gesprek. Luister maar (zangvogels op de voorgrond, watervogels waaronder verschillende ganzensoorten, eenden en smienten op de achtergrond).
9 maart Verkeersslachtoffer
8 maart Tentoonstellingstekst Nourishing without trying to van Het Meersoortig Collectief Nourishing without trying to is een fontein en een serie gesprekken bij kunstcentrum Radius. Mensen gaan er vaak vanuit dat het water van hen is, maar water behoort aan zichzelf toe, en alle aardbewoners zouden er in gelijke mate gebruik van moeten kunnen maken. In dit project onderzoekt het Meersoortig Collectief wat waterrechtvaardigheid inhoudt, samen met andere dieren. Radius is gevestigd in een oude watertoren en pompgemaal. Van oudsher is drinkwater bestemd voor mensen. Mensen onttrekken het aan de aarde, met consequenties voor niet-mensen. Dat ging lang goed, maar water wordt momenteel in heel Nederland steeds schaarser door de opwarming van de aarde en andere problemen die samenhangen met de klimaatcrisis. Dit is veroorzaakt door menselijk handelen. Ook is het water in Nederland ernstig vervuild, wat bijvoorbeeld in natuurgebieden tot grote problemen leidt voor niet-menselijke bewoners. Volgens Natuurmonumenten komt dit onder andere door het gebruik van bestrijdingsmiddelen, meststoffen in het water, overmatige waterafvoer, grondwateronttrekkingen en de al genoemde klimaatcrisis. De schade dreigt onomkeerbaar te worden. We moeten dus een ander beeld over het recht op water ontwikkelen. Hiervoor moeten we luisteren naar de zachte stemmen, die van degenen die nu geen recht van spreken hebben. Wij luisteren in dit project vooral naar de insecten, vogels en planten die in de tuin van Radius leven of er op bezoek komen. We nodigen hen uit met ons in gesprek te gaan, over hoe de fontein eruit moet zien. De fontein bestaat uit losse elementen, die we zullen gebruiken om aan insecten en vogels te vragen hoe zij willen dat de publieke ruimte wordt ingericht. Als bewoners en wezens die afhankelijk zijn van deze plek hebben ze het sterkste recht op de ruimte en dus het meeste recht van spreken. Uiteindelijk is het de bedoeling dat de fontein ze een veilige plek biedt om te drinken of zich te wassen, en in de zomer schaduw en verkoeling. Behalve met de bewoners van de tuin van Radius gaan we ook met mensen in gesprek. We spreken met menselijke experts (zoals politici en ecologen), buurtbewoners en kinderen over meersoortige waterrechtvaardigheid. In dit project nemen we ook het water zelf serieus, als entiteit die we respecteren. Volgens de tao lijkt water zwak, maar is het uiteindelijk sterker dan wat dan ook in de wereld. Water voedt alles moeiteloos. Van het water kunnen we leren hoe we anders kunnen leven. Bijeenkomsten 1. Meersoortige inventarisatie 23 maart Tijdens deze bijeenkomst gaat het collectief met menselijke experts in gesprek over wie er in de buurt van de fontein leeft en recht heeft op water. Met experts bedoelen we politici en ecologen, maar ook kunstenaars, vogelaars, knutselaars, daklozen en anderen die vanuit hun expertise kunnen meedenken over rechtvaardig de ruimte en het water delen. We beginnen met een luisteroefening. Tijdens de bijeenkomst zoeken we mooie takken, stenen en bladeren om toe te voegen aan de fontein, en denken we na over hoe we beter met andere dieren kunnen spreken. Op een groot vel papier tekenen we over wie en wat we het hebben. 2. Samenleven met menselijke en niet-menselijke buren 4 mei Tijdens deze bijeenkomst gaat het collectief met buurtbewoners over hoe we rechtvaardig de ruimte kunnen delen met niet-mensen. We bespreken de geschiedenis van Radius en het recht op water in tijden van klimaatcrisis. De menselijke verantwoordelijkheid in het groot en klein staat centraal, en het zoeken naar manieren om beter naar elkaar (naar mensen en niet-mensen) te luisteren in tijden van polarisatie. We beginnen met een luisteroefening. Tijdens de bijeenkomst zoeken we mooie takken, stenen en bladeren om toe te voegen aan de fontein, en denken we na over hoe we beter met andere dieren kunnen spreken. 3. Water voor de toekomst 18 mei Tijdens deze bijeenkomst gaat het collectief met kinderen in gesprek over wie er nu en later recht heeft op water. Is drinkwater vooral voor mensen of ook voor honden en vogels? Moet je elke dag douchen? Moeten mensen zorgen dat andere dieren water hebben? Welke dieren leven er eigenlijk in het water? Wat is water eigenlijk voor iets? Hoe zou het zijn als je net als water van vorm kunt veranderen? Tijdens de bijeenkomst zoeken we mooie takken, stenen en bladeren om toe te voegen aan de fontein, en denken we na over hoe we beter met andere dieren over dit soort vragen kunnen praten. Deze activiteit is geschikt voor kinderen van 5-10 jaar.
7 maart Performance tijdens boekenclub
Woensdagavond was ik te gast bij een Turkse boekenclub. De katten besloten tijdens het gesprek een performance uit te voeren. Ze sprongen op de deur (vanaf de grond, iets wat ze nooit eerder hebben gedaan) en van daar op de boekenkast om boeken naar beneden te gooien. Miez was de eerste, zoals je ziet op dit screenshot (ik was niet aan het rappen), en Zmeu volgde een kwartier later. Ik deed alsof er niets aan de hand was, maar het bleek goed te zien te zijn geweest voor de deelnemers.
7 maart Winactie Gisteren was ik te gast bij Tijd voor Max om over Muizenleven te vertellen. Ze hebben nu een winactie georganiseerd omtrent het boek. Wil je daaraan meedoen, bezoek dan hun site.
6 maart De vereniging ter bevordering van de troost heeft een website
De titel van dit bericht zegt het al. De troosttekeningen zijn van G.C. Heemskerk, dat moet nog worden toegevoegd door de webmaster, maar de rest klopt. Op de site vind je een troostlijst, een podcast, een enquête, oefeningen en nog veel meer. Enjoy lieve mensen en deel de site met iedereen die wel wat troost kan gebruiken. Hier.
6 maart De fontein voor insecten en vogels werkt
Vanaf zaterdag is de fontein te zien bij Radius in Delft. We gebruiken de verschillende elementen om te delibereren met menselijke en niet-menselijke buurtbewoners. Het werk zal pas aan het eind van de tentoonstelling zijn permanente vorm hebben.
5 maart Muizen bij nooit meer slapen Vannacht was ik te gast bij Nooit Meer Slapen om te vertellen over Muizenleven (dat morgen verschijnt) en Variaties. Je kunt het gesprek hier terugluisteren.
4 maart Mireille Berman Via de grapevine hoor ik dat Mireille Berman is overleden. Ze werkte bij het Letterenfonds en ook een tijdje bij Cossee, zo leerde ik haar kennen. Ze heeft veel gedaan voor mijn werk in het buitenland en voor de Nederlandse literatuur in het algemeen. Bovendien was ze slim, aardig en betrokken, voor mij een van de mensen die de goede dingen zeiden tijdens de long covid. Ik wist niet dat ze ziek was, zoveel contact hadden we niet, maar ik vind het heel erg dat ze dood is. Ze was een van die onzichtbare mensen aan wie de literatuur veel te danken heeft en een bijzonder iemand. Op de site van het Letterenfonds staat een in memoriam.
4 maart Bomen en anderen ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]()
3 maart Bericht van de duif Bij de tentoonstelling van vorig jaar hebben G.C. Heemskerk en Shani Leseman samen met Norbert Storm en natuurlijk de duiven uit Den Haag en Rotterdam een film gemaakt. Die kun je hier bekijken en ik zou dat zeker doen want hij is erg mooi geworden.
2 maart Verdubbelingen ![]()
1 maart Drie pijlen
1 maart Blad bewerkt door de tijd ![]()
(gevonden en ingescand)
1 maart Omslag ![]()
Dit is het omslag van Multispecies Assemblies. Ik denk dat het snel uitkomt maar weet de precieze datum niet. De afbeelding op de voorkant is van Tom Seidmann-Freud, inderdaad, familie van Sigmund, die veel hazenverhalen en -sprookjes illustreerde. Hier vind je meer tekeningen en een verhaal over de levensloop van deze vrouw.
|