31 januari
Ik en wij zijn
31 januari
Het uitzicht over de vlakte
Het uitzicht over de vlakte is scherp zoals het inademen van vrieslucht scherp is. ‘We zijn hier maar even’ – woorden die bedoeld zijn om de vlakte begaanbaar te maken maar die soms juist harder laten zijn. We zijn hier maar even, ik heb uitzicht op de vlakte en ik verlang naar het niets als een tegenvlakte die deze vlakte op kan lossen. Verdwijnen is een antwoord op de vlakte. Schrijven trouwens ook. Vertrouwbare woorden die als voetstappen de vlakte verkennen. Aanraken en weer loslaten, je moet meer op dat ritme letten, het is zonde als het allemaal niet opgemerkt wordt. Ook voetstappen verdwijnen (toch een antwoord). Je mag je blik dus niet afwenden, ook niet als het al je energie kost om te blijven kijken. Je mag blijven kijken.
30 januari
De dagen van hier en daar
Als iemand dichtbij je doodgaat moet je altijd een stukje met diegene mee. Na Olli's dood schreef ik daar een serie gedichten over, voor een bundel die ooit wel eens zal verschijnen (Herinneringen aan het heden). Zoals deze:
Paadje
Tussen de bergen loopt een heel smal paadje. Ik had het niet gezien maar jij wees me erop. We passen net, jij gaat voorop. De rotsen zijn koel en vochtig, soms schraap ik met mijn arm langs de steen. Het laat geen krassen achter. Je loopt rustig, kijkt steeds achterom of ik er nog ben. Ik wil nergens anders zijn, alleen hier. Dat zeg ik ook, je knikt, je weet het. Dat we dit pad nog vonden, terwijl er verder alleen maar rotswand was. Dat we hier door de tijd lopen, op onze warme voeten, zonder touw aan elkaar vast. In de verte gloort het licht alweer, maar jij aarzelt niet, je blijft dapper doorlopen en daarom kan ik het ook, achter je aan, ik hoef je alleen maar te volgen.
Ik ben nu in Nijmegen, waar ik een lezing op de universiteit gaf en straks voorlees op de Gedichtennacht. Want het is week van de poëzie (koop vooral een bundel, dan krijg je Metamorfosen van Ellen Deckwitz cadeau). Maar ik ben dus ook ergens anders, ik blijf daar nog even.
29 januari
Klontje
Vandaag is Klontje gestorven door euthanasie. Ze kwam met haar zusje Kruidje (ze heetten daarvoor Sugar en Spice) in 2022 bij me wonen, ze waren toen anderhalf. In de zomer van 2024 kreeg ze tandproblemen, er is een kies getrokken, vanaf vorig jaar april voerde ik haar met de hand. Als ik op reis was waren er lieve mensen die dit overnamen: Gijsje, Maartje, Carolina, Natascha en Iwan, en Ellen. In de herfst kreeg ze een kaakluxatie. Het ging ondanks gebitsbehandelingen om de paar weken steeds slechter. Ze wilde niet dood maar het vooruitzicht is niet goed. Klontje heeft de liefde gekend, ze hield van Simba, en hij zorgde heel goed voor haar. Ze zat naast hem toen hij stierf. De afgelopen tijd zat ze graag naast Len. Met haar zusje bleef het een haat-liefde relatie, maar ze kwamen als het nodig was wel voor elkaar op. Ik zal haar missen, en Len en Kruidje ook, ze waren erbij en vonden het heel erg.
28 januari
Lezingen Shao Ran
Eind februari komt Shao Ran op mijn uitnodiging naar Nederland. Ze was walvissentrainer in dolfinaria in China (waar helaas nog meer dan 300 dolfinaria zijn waar grote zeezoogdieren opgesloten zitten, vaak onder erbarmelijke omstandigheden) en werd bijna vermoord door Sophy, een witte dolfijn. Daarna werd ze dierenactivist en nu geeft ze lezingen over het lot van dieren in dolfinaria, Sophy, en andere walvissen (ze kent bijvoorbeeld ook dolfijnen die zelfmoord hebben gepleegd). Op 28 februari geeft ze een lezing in Utrecht, georganiseerd door Bite Back, die zich inzetten voor de sluiting van het dolfinarium in Harderwijk. Je kunt hier kaarten reserveren. Op 27 februari is er een lezing in Wageningen op de universiteit, informatie daarover volgt nog.
27 januari
Het PAIS-debat
Donderdagavond wordt er in de Tweede Kamer gedebatteerd over long covid en andere PAIS. #NietHersteld schreef een brief, die kun je op de site lezen.
26 januari
Hamid deel II
Ik heb een goed huis gevonden voor Hamid maar in afwachting van de uitslagen van medische onderzoeken blijft ze nog even hier. Zmeu en ik gaan vaak bij haar zitten in haar provisorische verblijf. Zmeu vindt haar heel aardig maar ook een beetje eng.
Len gaat elke dag ook een paar uurtjes op bezoek. Hamid houdt heel erg van de plant dus ik heb nog eentje bij haar neergezet.
25 januari
Tien jaar Doris
Dit vlog van G.C. Heemskerk hoort er ook bij.
24 januari
Noorse woorden voor geesten
In So in the Spruce Forest van Ali Smith (over de schilderijen van Munch en haar moeder) las ik dat het Noors 19 woorden voor geesten heeft. Ik probeerde ze op te zoeken op internet maar de AI-modus van de zoekmachine, die me graag ter wille is en een lijst van precies 19 woorden opstelt, rekent er ook woorden voor psyche bij, terwijl het hier om spoken gaat. Ook Wikipedia brengt geen uitkomst. (Ik kwam via via wel op de pagina over kabouters terecht. Wat zijn er waanzinnig veel soorten kabouters en wat zijn veel van hen griezelig. Dat deed me weer aan kunstenaar Arne Hendriks denken, en de noodzaak tot letterlijke en figuurlijke krimp voor en van mensen, en dat deed me weer denken aan het kunstproject Level van Hans Hemmert, waarbij iedereen schoenen schoenen op maat kreeg waardoor ze dezelfde lengte hadden. Nou goed.)
Ik vond er wel een paar: Vættir (Oudnoords: vættr): Natuurgeesten of bovennatuurlijke wezens die in de Noorse mythologie de natuur bewonen. Landvette (meervoud landvettir): Landgeesten of beschermgeesten van een specifieke plek of landstreek. Draugr (of draug): Een ondode of geestverschijning uit de Scandinavische folklore, vaak geassocieerd met graven. Fylgja (meervoud fylgjur): Een bovennatuurlijke volggeest, vaak in dierengedaante, die een persoon begeleidt. Nøkk (of nykk): Een watergeest in de Noorse folklore. Gjenferd: Het moderne Noorse woord voor 'spook' of 'geest'. Sjel: Het woord voor 'ziel', dat pas na de kerstening in gebruik raakte. Met een Engelse zoekopdracht kreeg ik weer andere en andere betekenissen: Spøkelse: The most common, modern term for a ghost or phantom. Gjenferd: A "returned spirit," often implying a restless soul of a deceased person. Skrømt: A general term for a ghost, specter, or supernatural, terrifying creature. Ånd: Spirit (can refer to a ghost in a more ethereal sense). Vardøger: A "pre-ghost" or spirit that precedes a living person, appearing before they arrive. Deildegast: A folklore ghost condemned to wander for moving border stones. In beide lijsten stond ook gjenganger. Gjengangere, letterlijk weer-lopers, zijn niet alleen geesten maar ook gebeurtenissen, gewoontes of mensen die blijven terugkeren.
23 januari
Geheel in delen
Terwijl ik de drukproef van Een woord voor doorneem denk ik: eigenlijk is het één werk, het werk, natuurlijk staat deze roman op zichzelf maar tegelijk hangen alle boeken (en trouwens ook de rest van het werk) samen, beantwoorden ze deeltjes van dezelfde vragen op hun eigen manier, zijn ze deel van een groter verhaal dat steeds helderder wordt of juist steviger. Dat is een prettig idee, voor het boek zelf dat al familie heeft, maar vooral voor mij.
22 januari
Podcasts Sea Now
Voor wie graag naar Engelstalige podcasts luistert: ik werd er in december voor twee geïnterviewd, namelijk Rippling Pages en Housmans Bookshop.
21 januari
Hamid
Hamid blijkt blind te zijn aan haar ene oog, het andere ziet alleen licht en donker. Daarom valt ze ook aan, ze ziet het gewoon niet en wil zichzelf beschermen. Ze heeft verder een soort doorligplekken omdat ze te weinig ruimte in haar kooi had om te bewegen (ze lag steeds in het nachthokje, ze had de plastic rand er ook afgeknaagd), maar die zouden met pijnstilling en ontstekingsremmer beter moeten worden. Misschien heeft ze kanker, dat gaan we onderzoeken, dus duim maar voor dit dappere konijn. Als het meevalt kan ze nog lang met een vriend samen gelukkig zijn. (Op de foto zie je tralies, maar dat zijn hekjes om het kleed, ze heeft een hele kamer met huisjes, hooi en speelgoed.)
20 januari
Oost en west deel II
Vanochtend was de tweede bijeenkomst van Animal Activism East and West. Het blijft een afschuwelijk onderwerp, dierenactivisme, er is echt geen ondergrens als het gaat om het geweld van mensen in verschillende culturen tegen de andere dieren. Maar aan die constatering hebben de dieren niets, en het is belangrijk om dit soort bijeenkomsten te organiseren zodat mensen van elkaar kunnen leren. Vanochtend gaf Qian Yefang een lezing over het recht en dieren in China, dat is vrijwel niet bestaand, hoewel er wat progressie is voor honden, Aditya S. Karanam sprak over activisme en de situatie in India, Kim Stallwood over zijn werk als activist de afgelopen vijftig jaar en professor Guo gaf een overzicht van de problemen waar Chinese activisten mee te kampen hebben. Er was meer tijd voor discussie, dus we hebben elkaar wat beter leren kennen en nagedacht over mogelijke samenwerkingen. Hamid hupt iets vrolijker rond, het is nogal wat om ineens je benen te kunnen strekken na jarenlang zitten, en ze ziet ook slecht. Morgen gaan we naar de dierenarts voor een check.
19 januari
Oost en west
Vanochtend was de eerste bijeenkomst van de tweedaagse workshop ‘Animal Activism East and West’, die ik samen organiseer met mijn Chinese collega’s Peng Guo en Jocelyn Han, en mijn Spaanse college Oscar Horta. Het was een volle ochtend, waarin we spraken over lobbyen, de rol van kunst en verbeelding in activisme, het welzijn van wilde dieren, vogelbescherming in China en nog veel meer. Het is voor Chinese mensen onbeleefd om elkaar op de tijd te wijzen, dus er was minder gelegenheid voor discussie dan gepland, maar we krijgen morgen een herkansing. Tijdens de presentaties deed ik mijn camera uit en hield ik me bezig met onze gast Hamid, die hier een paar dagen verblijft omdat hun mens overleden is en hen nergens terecht kan. Hamid is een konijn en heeft jarenlang in een kleine kooi gezeten, hen kon vanochtend voor het eerst de benen strekken (die vergroeid zijn). Ik hoop dat hen snel bij de konijnenopvang terecht kan en een partner vindt.
18 januari
Gedag
18 januari
De wensen
Niemand heeft hierom gevraagd. Niemand had het kunnen bedenken. Dat is een democratische gedachte met democratische implicaties. Hoewel we ongelijk terecht zijn gekomen, eindigen we gelijk. Niet op hetzelfde moment. Maar gelijk. Als een hoopje stof. En al het stof komt ergens terecht. In de bomen, in de wolken, in het diepste van de zee. Daar wonen ook de wensen. Die zorgen voor wat terugkeert. En blijven zich maar hechten. Dat is hoe ze gemaakt zijn. Ze noemen het beginnen.
18 januari
Te zweven aan het einde van de wereld
17 januari
Bewaren
Kun je iemand met woorden bewaren? Nee, je kunt niemand met woorden bewaren.
16 januari
Planetaire kleuren
Ik las net een mooi stuk van Frederic Hanusch (met wie ik in Gießen bij het Panel voor Planetary Thinking samenwerkte) op Noema Magazine over de politiek van planetaire kleuren. Hier. Hij verwijst ook naar Motion to change colour names van Angela Rawlings, daar kun je hier meer over lezen.
15 januari
Richtlijnen
G.C. Heemskerk en Jessica Ullrich maakten een heel mooi boekje met richtlijnen voor het gebruik van, of liever gezegd: de samenwerking met, dieren en planten in de kunst. Op deze pagina kun je het bestellen of online lezen. (Miez kijkt ondertussen naar de vlieg op de lamp.)
14 januari
Zien
Maandag hadden we weer een toffe bijeenkomst met de werkgroep dierfilosofie. Pablo Castello besprak een boekvoorstel over de 'puzzle of perception', oftewel waarom mensen geweld tegen andere dieren niet als geweld herkennen, en wat we daartegen kunnen doen. We hebben nog een paar interessante bijeenkomsten gepland staan dit voorjaar. Op onze website kun je lezen welke en je aanmelden.
13 januari
The fly
William Blake (1794)
Little fly,
Thy summer’s play
My thoughtless hand
Has brushed away.
Am not I
A fly like thee?
Or art not thou
A man like me?
For I dance
And drink and sing,
Till some blind hand
Shall brush my wing.
If thought is life
And strength and breath,
And the want
Of thought is death,
Then am I
A happy fly,
If I live,
Or if I die.
12 januari
Schuiven, scheef, verschoven
Eigenlijk wist ik voordat ik eraan begon al dat het verschuiven van de kast in mijn eentje geen goed idee was, maar ik deed het toch, en toen was hij zo. Nu is de kast gedemonteerd en de slaapkamer veel ruimer.
11 januari
Turfhuizen
Op IJsland bouwden de mensen eeuwenlang huizen met turf (in combinatie met stenen en hout). Dat isoleert goed. Ze leerden de techniek van de Vikingen. Ik hoorde erover van een IJslandse filosoof op de conferentie in Duitsland afgelopen november en wilde er steeds al een stukje over schrijven. Deze huizen waren eigenlijk nooit af. Omdat turf natuurlijk materiaal is dat langzaam van vorm verandert, moesten er regelmatig stukken worden vervangen of aangevuld. Vrijwel alle oude huizen zijn nu vergaan, met turf bouw je geen monument. Het is een manier om in het land te wonen in plaats van erop, zoals wij (Nederlanders nu). Het lijkt meer op hoe de andere dieren wonen, het zou mooi zijn als we als mensen weer zo zouden kunnen gaan wonen. Maar dan wel met een ander materiaal dan turf, want de winning daarvan is niet duurzaam. Mest misschien.
10 januari
Gebeurtenissen
Kruising
Konijnendraai
Abstract werk
Sneeuwster door mol
Nog een kruising, vlakbij de konijnensnelweg.
Zoals jullie begrijpen is de sneeuw wit en niet blauw, dat maakt de telefoon ervan.
10 januari
Rug
9 januari
Meer ijstekeningen
8 januari
Wilg tekent in het ijs
8 januari
Poëzie Vandaag
De afgelopen jaren las Ellen Deckwitz elke dag een gedicht voor voor de podcast Poëzie Vandaag. Helaas is deze podcast tot een einde gekomen maar je kunt ze allemaal (nog eens) terugluisteren. Dat is de moeite waard, het is een mooie reeks geworden. Je kunt bijvoorbeeld beginnen met de laatste.
7 januari
In het zwart-wit
7 januari
In het wit
Vandaag ben ik jarig en het sneeuwt. Mijn moeder vertelde me aan de telefoon dat het nog nooit zo erg heeft gesneeuwd op mijn verjaardag dus dat moet een goed voorteken zijn. Doris en de katten zijn blij met de sneeuw, hoewel de katten er graag wat zon bij zouden hebben, dan houden ze het buiten langer uit. Ik moest met de cavia’s naar de dierenarts voor Klontjes driewekelijkse gebitsbehandeling (ze kan niet meer eten omdat haar kaak scheef staat door een kies die verwijderd is en dus groeien haar tanden te ver door) dus we gingen op pad. Ik zag een buurvrouw een stoffer gebruiken om haar auto sneeuwvrij te maken, dat werkte heel goed (gisteren gebruikte ik mijn mouw en werd ik aangesproken door een langslopende vrouw die zei ‘je jas wordt nat hoor’). De weg was redelijk begaanbaar op afrit S114 na, die was helemaal beijzeld. Ik vond dat de auto het goed deed. Bij de dierenarts ontmoette ik weer allerlei vriendelijke dieren. Ik wacht altijd tijdens de behandeling en neem dan mijn laptop mee om te werken, maar ondertussen zie ik natuurlijk de andere patiënten langskomen. Vandaag zag ik onder andere een poedel met dezelfde jas als haar mens, een grote kat die diep en hartgrondig miauwde, een jonge meeuw met een misschien gebroken vleugel voor wie het er slecht uitzag, maar van wie de vleugel toch gehecht kon worden en die dus naar het vogelasiel kan (het beste nieuws van de dag wat mij betreft), en toen ik al bijna weg moest hanen, een kip en een menselijk dier dat Sanctuary Dierbaar runt. Ga vooral even naar hun website, het lijkt me echt een fantastische gemeenschap. Je kunt de bewoners ook sponsoren. Behalve kippen en hanen (onder wie personen met een beperking) wonen er drie geiten die als kind uit het slachthuis zijn ontsnapt en twee kalkoenen die de hanen beschermen tegen roofvogels. Er woont ook een blinde haan die erg ongelukkig was maar nu gezelschap heeft van een halfblinde kip waardoor het beter gaat. Op de terugweg was de IJburglaan erg glad, de auto had wat moeite met wegrijden bij het stoplicht, maar uiteindelijk ging het toch. In het dorp L is het ondertussen erg mooi, het scheelt esthetische enorm, die sneeuw. Ik ga zo maar eens kijken of ik een sneeuwrondje kan hardlopen.
6 januari
Winter
6 januari
Breaking bread
Ik was nog vergeten te melden dat er een nieuwe video is van just wondering, mijn Roemeense vrienden. De video gaat over het belang van total liberation en laat goed zien op hoeveel manieren mensen in het westen bijdragen aan de uitbuiting van anderen, bijvoorbeeld al aan de eettafel. Hier.
5 januari
Mooie dingen van de afgelopen dagen (niet in volgorde van belangrijkheid)
1. Het geluid van hagel tegen de ramen, 's nachts, scherp en precies, kleine glazen klokjes.
2. De katten die elkaar achterna rennen in de tuin terwijl het voor het eerst in hun leven sneeuwt.
3. Het zachte warme namiddaglicht over de witbevlekte velden tijdens mijn hardlooprondje, dat we licht als zacht en warm kunnen omschrijven, dat ik kan hardlopen.
4. Het ondoorzichtige ijs, het woord opaque.
5. Met zijn allen op een kluitje slapen.
6. Hoe Doris naar me kijkt.
7. Een kind op bezoek.
8. Tijd om te schrijven en te lezen.
4 januari
Vliegende katten
4 januari
Nog zonder titel
door Zmeu, Uma, Miez en Eva Meijer (2026)
3 januari
Zoeklicht
Denken is ook geen bezitten. Het is bewegen, een zoeklicht dat over de fenomenen schijnt, met ze mee verandert, soms ineens een vorm ziet die begrijpelijk is, die aan wat voorafging betekenis verleent. Die vormen zijn niet van jou, ze behoren toe aan de dingen en de tijd. Zoals we zelf aan de dingen en de tijd toebehoren, ook al denken we vaak van niet.
2 januari
Als ik sta
Inger Christensen
Als ik sta
alleen in de sneeuw
is het duidelijk
dat ik een klok ben
hoe zou de eeuwigheid
anders haar weg vinden
uit Light, mijn vertaling uit het Engels
1 januari
Evenwicht
Gelukkig nieuwjaar lieve lezers. En hoe beter het nieuwe jaar te beginnen dan met een nieuwe reeks yin-yangposes van Miez en Zmeu. Hier.