28 februari
Winkelcentra
Het was een goede en droevige bijeenkomst in Wageningen met Shao Ran. Ze vertelde over de verschillende vormen van mishandeling van de grote zeezoogdieren in China. Er zijn daar meer dan 300 aquaria/dolfinaria, waaronder in winkelcentra. Walvisvrouwen krijgen soms zelfs kun kind in een winkelcentrum, in een bak net groter dan zij. Er zijn ook Nederlandse dolfijnentrainers die daar werken en geweld gebruiken tegen de dieren (ook dit jaar). In de aquaparken en winkelcentra leven ook ijsberen, net als de walvissen in betonnen bakken. Ze staan vaak rechtop met hun gezicht bij het luchtrooster voor frisse/koele lucht. De bassins zijn kaal want als de mensen er versieringen in doen (bv nepkoraal van plastic) gebruiken de dieren die om zichzelf te verwonden. Het komt regelmatig voor dat walvissen zelfmoord plegen (dat doen ze door op te houden met ademen). Behalve de zeezoogdieren sprak Shao Ran over de vee-industrie in China, en vermaak met dieren, waar praktijken bij zitten die ik hier maar niet opschrijf want anders zitten jullie er ook mee. Verandering begint met kennis, laten we hopen dat deze kennis ervoor zal zorgen dat de Nederlandse dolfijnen niet naar China zullen worden gebracht (dit gebeurt vaak met dieren uit parken die sluiten of voor wie hier geen plek is).
27 februari
Opdekopfietsers naar links
Handig dat ze het bord laag hebben geplaatst, want als je op de kop fietst zie je het anders niet.
26 februari
520 dieren
We hebben de afgelopen dagen met de paddenwerkgroep al 520 dieren overgezet! Waaronder veel salamanders, die erg kwetsbaar zijn omdat ze zo klein zijn. Ik krijg het niet voor elkaar om niet te lopen omdat ik weet dat er dan slachtoffers vallen, dus ik ben moe maar wel tevreden met dit aantal. Ik verwacht de komende avonden ook nog veel beweging, misschien wordt het daarna wat kouder.
25 februari
Lezingen Shao Ran
Voor wie het eerder miste: vrijdag en zaterdag is ex-dolfijnentrainer en dierenactivist Shao Ran in Nederland op mijn uitnodiging om lezingen te geven over Sophy, de witte dolfijn die haar bijna vermoordde, en andere walvissen die te werk worden gesteld in Chinese aquaria. Vrijdag is ze in Wageningen, zie de flyer voor meer informatie, en zaterdagmiddag in Utrecht, klik hier. Wees welkom, neem je vrienden mee.
25 februari
Een glorieus soort krimpen
Omdat de actie al zo snel succesvol was, hebben we de looptijd van Een glorieus soort krimpen wat ingekort: je kunt nog tot en met het weekend een boek bestellen, voor jezelf of iemand anders. En wel hier. Dus sla je slag.
24 februari
Soms
Soms vallen we samen met waar we naar zoeken.
Soms zoeken we alleen.
En soms vallen we, alleen of samen.
23 februari
Performance met blad
22 februari
Op pad
De amfibieën zijn weer aan het ontwaken uit hun winterslaap. Gisteravond vond ik de eerste padden (op de foto hierboven), twee tegelijk, en de eerste salamander (op de foto hieronder) (en daarna nog een stuk of twintig dieren). We hebben 's middags ook geflyerd met de werkgroep, in de hoop dat de buurtbewoners hun snelheid aanpassen in de auto en op de fiets, en wat beter opletten.
22 februari
Advies
NRC vroeg of ik nog een advies had aan het nieuwe kabinet. Dat had ik. Je kunt het hier lezen, met nog twaalf andere aanbevelingen. En hier kun je een filmpje bekijken van een kip die tegen haar kinderen praat als ze nog in het ei zitten (en zij praten terug).
21 februari
We have always been here
Tekening uit een nieuwe serie.
21 februari
Heden
Ik mocht bij de Taalstaat vanochtend een kussen uitkiezen - een hoofdkussen voor de hoofdgast - en kreeg de keuze tussen een kussen met het hoofd van Wim de Bie, Renate Dorrestein of Maarten van Roozendaal. Ik koos natuurlijk voor Dorrestein en las gisteren direct Heden ik. In dat boek beschrijft ze haar leven met ME. Haar romans heb ik vrijwel allemaal gelezen en Het perpetuum mobile van de liefde natuurlijk ook. Dit lag nog op de stapel 'te lezen' in mijn hoofd. Had ik het maar eerder gelezen, dan had ik meer van de long covid begrepen. Had iedereen het maar eerder gelezen (zeker de artsen, wetenschappers en politici), dan was er na corona misschien geen schaduwpandemie ontstaan en/of was er nu een medicijn. Met humor beschrijft ze alle problemen die mensen met lc (en ME, en andere postvirale klachten) nog steeds tegenkomen: het ongeloof en de ontkenning van artsen en vrienden, de maatschappelijke vooroordelen. En ook het vreemde van deze ziekte, het zelfverlies, hoe het je leven en je relaties aantast. Hoe lang het duurt voor je er wat van snapt. Ze waarschuwt ook voor meer mensen met postvirale ziektes, mede door degradatie van onze (ecologische) leefomgeving. Een leestip dus, die niet heel veel met Een woord voor te maken heeft (hoewel ME ook je woordenschat aantast).
20 februari
Een beetje genieten van het leven
De teckel en ik hadden elkaar al gezien. De mens van de teckel probeerde er een opvoedkundige oefening van te maken, ze waren even eerder al iemand gepasseerd en toen lukte het de aandacht van de passant af te leiden met een brokje, maar een hardlopende mens was te verleidelijk. De teckel kwam linea recta op me af. Ik vroeg of ik de teckel gedag mocht zeggen, want de mensen in het recreatiegebied zijn vaak nogal agressief als je hun hond aait zonder hun toestemming (de hond wordt niets gevraagd), maar deze persoon vond het goed. We spraken even over hondenopvoeding en toen zei ze 'je moet ook een beetje genieten van het leven'. Ik vond het een mooie gelegenheid om deze uitspraak te gebruiken, die tegenwoordig populair is, vooral bij eten en drinken. Dit is eigenlijk een veel betere toepassing. Voor mij is het begroeten van honden ook een hoogtepunt tijdens het hardlopen. De teckel was overigens direct weer afgeleid door iets anders, maar het was voor alle betrokkenen een vrolijk moment.
19 februari
Krant
Op de pont stond een knappe jongen met lang haar en een racefiets. De daklozenkrantverkoper, een kleine, overdadig opgemaakte vrouw die er altijd heel goed uitziet met verschillende printjes over elkaar, bood hem een krant aan. De jongen mompelde dat hij al een krant had gekocht. De vrouw herhaalde haar vraag - ik had hem ook niet goed verstaan. Nu vertelde hij luider dat hij vorige week al een krant had gekocht. Ze bood hem aan de QR-code die op een groot gelamineerd vel papier om haar nek hangt te scannen, waardoor hij weer moest weigeren. Hij werd steeds roder. Toen ze wegliep, bewoog hij zijn fiets naar voren, onder de overkapping, zodat mensen er niet goed meer langs konden. Helaas voor hem hielp het niet, op haar terugweg kwam de daklozenkrantverkoper toch weer naar hem toe. Ze wrong zich langs hem. 'Had ik jou al gehad?' vroeg ze toen ze voor hem stond. 'Jaja,' zei de jongen, terwijl hij naar beneden bleef kijken. We waren bijna aan de overkant.
18 februari
Feest
17 februari
Woorden verzamelen
Vanaf vandaag ligt Een woord voor echt in de winkel. Er was wat vertraging vanwege de afmetingen van het omslag. Maar het zit er nu goed om. Ik was te gast bij het Instituut voor de Nederlandse Taal om een podcast op te nemen voor Onze Taal. Het Instituut voor de Nederlandse Taal 'verzamelt en beschrijft de Nederlandse taal- en woordenschat van de 6de eeuw tot het heden. Daartoe horen ook alle nieuwe woorden van de Nederlandse taal.' (ik citeer even Wikipedia). Het was dus best grappig om daar te gast te zijn en te praten over een boek waarin de woorden uit de taal verdwijnen. We zaten zelfs in een kamer met woordenboeken en andere naslagwerken. De podcast verschijnt begin volgende maand, in de tussentijd kunnen jullie mooi het boek lezen.
16 februari
Eén van de ikmannetjes
De ikmannetjes bedreigen de gemeenschappelijke wereld. Ze vermenigvuldigen zich gemakkelijk.
15 februari
De dag voor ik in een berk veranderde
De dag voor ik in een berk veranderde wist ik dat ik het moest vieren
Hoe los mijn voeten zaten en mijn armen
Hoe makkelijk ik mijn hoofd kon draaien
Dat ik kon roepen met mijn stem en fluisteren en zingen
Maar er waren andere dingen waar ik me mee bezig moest houden
Een tekst die geschreven moest worden
Gedachten die moesten worden gedacht
Gevoelens die moesten worden gevoeld
Herinneringen die zich opdrongen en hun plaats in het geheel van alles nadrukkelijk innamen
Ik ben niet gaan zwemmen
Niet gaan fietsen
Niet gaan vrijen
Ik deed gewoon wat ik altijd al deed ook al was de tijd ervoor bijna op
Hoewel je als berk ook kunt denken en voelen
Maar die andere dingen niet, of wel, wie weet
Ik weet niet of berken missen en waar de ik zal blijven
14 februari
Bedankt
Dankzij jullie gulle giften hebben we in drie dagen 100% van het bedrag ontvangen via voordekunst. We zijn meteen naar de Bahama's vertrokken. Er zijn nog wel voldoende exemplaren over, dus bestel er eentje als je dat nog niet hebt gedaan.
13 februari
Achteloos
Achteloos is het eerste woord. Achteloos gooit Mik een klokhuis in de struiken. Achteloos schuift Uma een stapel kranten opzij voordat ze haar laptop openklapt. Achteloos ondertekent de minister-president een besluit.
Achteloos is geen woord dat vaak wordt gebruikt of veel gewicht heeft. Het verdwijnen van hoi, goedemorgen, welkom, deze, tafel, is – de woorden die Mik tien minuten na het weggooien van het klokhuis gebruikt – of misschien, is, het, witste, woord, dat, ik, ken – de woorden die Uma net na het verdwijnen van achteloos intypt – of komt, voor, de, bakker – de woorden die de minister-president op hetzelfde moment uitspreekt – zou eerder opgevallen zijn. Net als het verdwijnen van het woord verdwijnen of opvallen.
Achteloos verdwijnt het woord achteloos. Het wordt pas veel later gemist.
(uit: Een woord voor, Uitgeverij Cossee 2026)
12 februari
Een woord voor
Vanaf vandaag ligt Een woord voor in de winkel, mijn leukste roman tot nu toe. Je kunt bij Athenaeum/Scheltema een voorpublicatie lezen. Hier.
11 februari
Een glorieus soort krimpen
Zoals jullie weten ben ik samen met Miriam Reeders bezig met een boek van haar tekeningen over kanker en ongeneeslijk ziek zijn, en wat het leven de moeite waard maakt. Om de kosten van de vormgeving en het drukken te betalen zijn we begonnen met een crowdfundingscampagne op Voor de kunst. Je kunt de campagne hier bekijken. Je kunt er zelf vast een exemplaar bestellen, of meerdere, of een tekening. Je helpt ons ook enorm als je de pagina wil delen via social media, of als je die met vrienden wil delen. Het is een bijzondere publicatie geworden, met tekeningen die tegelijk troostrijk en verdrietig zijn, en vaak ook grappig. Het is bovendien heel mooi vormgegeven door Janine Hendriks van Kaftwerk en bevat een essay van mij ter introductie. Dus ik hoop dat je ons wil helpen om dit te realiseren.
11 februari
Multispecies Living and Justice: An Interview with Danielle Celermajer
Voor Politics & Animals interviewde ik Danielle Celermajer bij wie ik vorig jaar in de zomer op bezoek was. Je kunt het interview (met foto's van mij erbij) hier lezen.
10 februari
Het recht om naar de zonsondergang te kijken
G.C. is momenteel op Curaçao om daar de honden te helpen en schreef me over een zwarte hond die op het strand kwam liggen om de zonsondergang te bekijken. Ik ben geïntrigeerd door wezens die dat doen, zoals de rammen op Mull, kangoeroes en pinguïns in Australië, bavianen en vast veel anderen. Het zou eigenlijk een dierenrecht moeten zijn, schreef ik terug aan G.C., naar de zonsopkomst en zonsondergang kijken. In het zand rollen ook, schreef G.C., dat had deze hond ervoor gedaan en er zijn veel andere wezens die dat ook prettig vinden. Het valt allebei onder vrijheid van beweging (en soms verzameling of vergadering, zoals met de kangoeroes, die het graag samen doen).
9 februari
Missen als een ronde vorm
Gisteren waren we voor mijn moeders verjaardag naar de tentoonstelling Missen als een ronde vorm in Stedelijk Museum Schiedam. Het is een mooie tentoonstelling, echt de moeite waard om voor naar Schiedam te gaan. Het museum is ook de moeite waard. In het café kun je zelf eten en drinken pakken en betalen naar vermogen. Het is een fijne plek voor kinderen, met o.a. een kleurplaat van Femmy Otten. Op de terugweg vond ik een jonge duif die uitgeput was en niet vloog (geen baby die nog moest leren vliegen, het verenkleed was al dat van een volwassene) (jonge vogels moet je niet zomaar meenemen, bel de dierenambulance dan voor advies). Het is ontroerend om met een jonge vogel te fietsen of lopen, hoe ze hun pootjes om je vingers klemmen. Hen is opgehaald door de dierenambulance, hopelijk gaat hen een lang en gelukkig leven tegemoet. Terwijl we op de ambulance wachtten had ik een nest voor hen gemaakt in de wc, want daar kan de deur goed dicht, dus daar is het voor een vogel hier in huis veilig nu de bovenkamers bezet zijn. De duif moet hun ouders en vlucht nu missen, maar het kon niet anders.
8 februari
T-shirt
8 februari
Berglijk
door Jane Hirshfield, mijn vertaling, origineel hier
Deze eerste-licht berg, zijn oosttop en westtop.
Zijn eerste-licht kreken:
Lagunitas, sequoia, varen. Hun vissen en mossen.
Zijn nacht en dag havikleven, hellingleven, misten, coyote, napjesdragers,
vliegenzwam. Zijn spinnenwebpailletten.
Persoonlijk zijn is makkelijk:
Ontwaken. Glijd armen en benen van slaap in naam, in verhaal.
Ik wilde berglijk zijn, waterlijk, winterkoninkjelijk.
7 februari
Gedragen bomen
7 februari
Nesten bouwen, grapjes maken
In de beschutting van de tussenwereld floreren de tussenwezens. Geesten, ongeborenen, nabestaanden, dat soort figuren. Er zijn voldoende donkere steegjes, dromen en spouwmuren om je in te kunnen verbergen. Met stro en takjes probeer ik een nest te bouwen waarin herinneringen rustig kunnen verblijven. Met rustig bedoel ik dat ze veilig zijn, niet worden aangevallen door angst of de verhalen van anderen. Ze kunnen wel wat hebben. Het bouwen is ook deel van deze wereld. Niemand weet of we meer zijn dan verhalen. Ik ken het verleden als een onvoorspelbare verblijfplaats. Toch maak ik er ook deel van uit, en maakt het deel uit van mij. We hebben het met elkaar te doen.
Je hielp me met bouwen, ik denk aan je lieve ogen, en hoe we grapjes maakten.
6 februari
Begrijpen als praktijk
Tijdens de leesclub gisteren over Variaties op aanwezigheid spraken we over ziekte en taal maar ook over wat er achter de taal ligt, wat niet gezegd kan worden - omdat je het zelf niet kunt zeggen of omdat de taal ontoereikend is. We kwamen ook steeds terug op begrijpen, dat je nooit iets voor eens en altijd begrijpt maar dat het altijd in lagen gaat en dat we als mensen steeds bezig zijn met begrijpen (daarom lezen en schrijven we ook). Waardoor het verleden steeds van betekenis verandert in het licht van het heden. Veel van (of in) het leven is een oefening in begrip, waar de taal ons soms bij helpt, en soms in tegenwerkt.
5 februari
Antwerpen
4 februari
Ik wil de kinderen horen
Vanavond treed ik op in Antwerpen, waar ik onder andere dit zal voorlezen.
Ik wil de kinderen horen, voor wie de wereld nieuw is. Ik wil de varkens horen in de stallen en het slachthuis. Ik wil de zieken horen, met hun zachte stemmen. Ik wil de ganzen horen met hagel in hun lijf. Ik wil de ouderen horen die genoeg hebben van het leven, en ik wil de ouderen horen die er geen genoeg van hebben. Ik wil de alleenstaande moeders horen met drie banen. Ik wil de mensen horen die worden afgekat en uitgejouwd, omdat ze moslim zijn of Zwart of joods of queer. Ik wil de vluchtelingen horen en van ze leren.
Ik wil de merels horen in de schemering. Ik wil de muggen horen om te weten dat ze er nog zijn. Ik wil de zee horen, die aan mij voorafging en me zal overleven. Ik wil de mensen horen die elke dag moeten bevechten. Ik wil de meisjes met hoofddoeken horen en de meisjes zonder. Ik wil de honden horen, omdat ze aardig zijn en weten waartoe we dienen. Ik wil het land horen, dat zo moe is, en de bodemdieren, ook de allerkleinsten. Ik wil de dichters horen over de kern. Ik wil de bomen horen, die weten wat de tijd is. Ik wil mijn moeder horen, nu ik nog naar haar kan luisteren. Ik wil het zeewier horen en de vissen, over de wereld onder water. Ik wil de gekken horen, die de achterkant van het leven kennen. Ik wil de schrijvers horen die een ander verhaal vertellen. Ik wil de activisten horen, die de strijd belangrijker vinden dan hun tijd en ik wil de feministen horen, zeker de oudere, omdat ze die strijd ook voor mij hebben gevoerd. Ik wil de paarden horen, die meer weten over rechtvaardigheid dan mensen. Ik wil de schoonmakers horen die ’s nachts de treinen boenen. Ik wil de mensen horen die beperkt zijn en laten zien hoe beperkt onze samenleving is. Ik wil de kippen horen die nooit het daglicht zien – ik wil dat iedereen die kippen hoort.
Ik wil de vrouwen horen die bang zijn voor hun partner en de kinderen die bang voor hun ouders. Ik wil de boeren horen die het anders doen. Ik wil de wetenschappers horen en ik wil ze zien demonstreren. Ik wil de daklozen horen bij het station. Ik wil de bijen horen, die zo hard voor iedereen aan het werk zijn. Ik wil de ratten horen en kraaien en de zwerfkatten. Ik wil de sneeuw horen vallen terwijl de kans daarop steeds kleiner wordt. Ik wil de stilte horen in een land dat te luid is. Ik wil de rivieren horen en de bossen en het zand. Ik wil de muskusratten horen in hun graven onder water. Ik wil de schimmels horen, ik wil weten wat ze zeggen. Ik wil de oude dieren horen, omdat ze wijs zijn. Ik wil de eenling horen en de ander.
Niet de politici die angst en tweespalt zaaien. Niet de zakenmensen die zich verschuilen achter een systeem dat blijft vervuilen. Niet de rijken. Niet de columnisten die het beter weten. Niet de managers, de dierenmartelaars, de BN’ers, de zelfontplooiers, de opstokers, de bureaucraten, de feitenhaters, de napraters. Niet de valsdenkers, de egoïsten, de onoprechten, de klagers of de haatdragers, niet AI.
Ik wil de kinderen horen, voor wie de wereld nieuw is. Ik wil de merels horen zingen in de schemering. Ik wil hun verhalen horen, en wie weet. Er is nog tijd.
3 februari
Vaasje
2 februari
Program Connecting Trans and Critical Animal Studies in an Age of Authoritarianism Symposium
Date: 13 April 2026
Location: University of Amsterdam BG 2, Room 008 Turfdraagsterpad 15-17, 1012 XT Amsterdam
Organizers: Valerie Sofie Tollhopf and Eva Meijer
Zoom link: https://uva-live.zoom.us/j/64431548512
Registration: transanimalstudies@gmail.com
8.30 – 9.00 Registration and Welcome
9.00 – 11.00 Session 1: Animalization, Authoritarianism and the Policing of Life
Bengisu Koarhan Immunitary Logics of Animalization: Trans Bodies, Nonhuman Life, and Authoritarian Biopolitics
Elan Abrell Beyond Selective Liberation: Trans-Multispecies Solidarity against Fascism
Hannah Engelmann-Gith Defending the Borderlines: Gender and Species in Anti-Queer Ideology
Melike Gül Mürdük Synthetic Alliances: Trans Bodies, Industrial Animals and the Politics of Purity
11.00 – 11.15 Coffee & Tea Break
11.15 – 13.15 Session 2: Materialism, Capitalism and the Reproduction of Bodies
Andreea Elena Gabara From Sexage to Bodily Appropriation: Reframing Colette Guillaumin to Understand Transphobia and Speciesism
Ishaan Selby Reproductive Anxieties, Trans Life, and Animal Capital
Chiara Stefanoni What’s the Matter with Materialism(s)? Revisiting the Anthropocentric Controversy for Trans and Critical Animal Studies
Chris Lapp Transfeminine Ethics of Care in the Capitalocene
13.15 – 14.00 Lunch Break
14.00 – 16.00 Session 3: Trans-Ecological Relations, Care and World-Making
Ho’esta Mo’e’hahne Indigenous Trans* Aesthetics, Care, and Beyond-Human Kinscapes
Clara Louise Søndergaard A Plurality of Eyes: Mosaic Vision as a Trans-Ecological Mode in the Works of Gry Stokkendahl Dalgas
Jasper J. Verlinden “Carried in the Beaks of Birds, Dropped Elsewhere, Far from Our Roots, We Grow”: Human-Animal Relations in Contemporary Trans Poetry
JD Davids Erosion and Erotics: A Trans Critical Animal Studies Comic Book Invites Inquiry
16.00 – 16.15 Coffee & Tea Break
16.15 – 17.45 Session 4: Unruly Desires, Activism and Queer Futurities
Bianca Nogara Notarianni Vectors of Desire: Interspecies Eros and Hierarchy in the Graeco-Roman World
Eimear Theresa Mc Loughlin The Eagle Queers: Unruly Attachments, Nonreproductive Futurity, and Queering Conservation
Sara Barbo In and Against the Present: Compromising and Being Compromised in Animal Advocacy and Trans Rights
17.45 – 18.00 Closing Remarks
1 februari
Zo kun je ook bestaan
1 februari
Iemand vond me uit
Iemand bracht een raadsel mee. Het had vier pootjes en een snuit, het rook naar thuis, het had een vacht. Ik was van klei, had nog geen vorm, dat maakt niet uit, maakt echt niet uit. De stilte was nog groot. Nu ben ik oud en ken de taal. Iemand bracht een raadsel mee. Het had een vacht, was een cadeau. Het gaf de wereld vorm.